Chơi hi-end “tự làm khắc sướng”

Thuộc thế hệ cổ lỗ sĩ về công nghệ, nhưng ampli đèn vẫn có một giới "tín đồ" riêng, quyến rũ người nghe bằng âm thanh mượt mà, ấm áp...

Hấp dẫn là vậy, nhưng trở lực đối với những người đam mê là giá ampli đèn rất mắc. Giải pháp "tự làm khắc sướng" (do it yourself - DIY) cũng bị cản ngại bởi rất khó - chưa ai làm được cặp xuất âm (OPT) bảo đảm chất lượng, còn mua thì giá trên trời.

Sức ép OPT

Âm thanh hay, nhưng ampli đèn lại có nhiều nhược điểm kỹ thuật như tiêu tốn điện năng cao, toả nhiệt nhiều nên rất nóng. Am-pli đèn khá nặng và cồng kềnh, không phù hợp với những không gian chật hẹp và không có máy lạnh. Nhược điểm lớn nhất là do ít người dùng, sản lượng sản xuất nhỏ nên giá thành sản xuất rất cao. Đặc biệt là cặp xuất âm (OPT) - linh kiện dùng để cung cấp công suất và tín hiệu âm thanh đã khuếch đại ra loa, thường chiếm phân nửa, thậm chí quá hai phần ba giá thành cái ampli đèn. Với tín đồ chơi ampli đèn, xuất âm là trở lực lớn nhất để có những ampli mơ ước.

Một người trung lưu thu nhập năm triệu đồng một tháng đã nản lòng bỏ cuộc khi sờ đến những cái ampli 845 hàng hiệu "có số" một chút là phải trên 3.000USD. Chưa kể phải mua loa, đầu CD đẳng cấp tương ứng.

Những người chơi theo kiểu "tự làm khắc sướng" cũng ngần ngại khi nói đến chuyện lắp ráp ampli đèn. Dù việc lùng mua linh kiện, lắp ráp tuy có tốn thời gian nhưng vẫn tiết kiệm được chi phí. Duy chỉ có tự làm xuất âm là cả một núi việc, bởi đây là loại công việc tỉ mỉ, vừa tốn thời gian nghiên cứu, vừa tốn công sức quấn. Bên cạnh đó, nguồn lõi sắt để quấn OPT phải mua ở nước ngoài với số lượng… hàng tấn trong khi người sử dụng chỉ cần làm một vài cặp để chơi. Rồi phải kiếm đúng loại dây đồng tốt, đúng kích cỡ, thông số…

Do vậy, các ampli "made in tại ... tui" của dân chơi hi-end trong nước vẫn có một khoản dành riêng khá lớn cho mua xuất âm. Một cặp OPT cho ampli 845 của Tango có giá 1.200USD, cộng các chi phí khác như vận chuyển… về đến TP.HCM, có người phải trả tới 1.800 USD/cặp. Còn thường thường bậc trung như James, Silk cũng phải 450 - 600USD/cặp. Trở lực về giá khiến cho ampli đèn không phổ biến rộng được, chỉ giới hạn trong một số người có thu nhập cao.

Phá bức tường xuất âm

Là một dân chơi hi-end, kỹ sư Trần Quốc Bình ở 413/18A Lê Văn Sỹ, P.12, Q.3, ngẫm nghĩ: "Quấn OPT người ta đã thực hiện cách đây cả trăm năm, chẳng phải là công nghệ cao. Chỉ có cuộn dây đồng quấn, vào phe sắt. Mình là kỹ sư mà cũng không làm được là quá kém".

Thế là anh mày mò nghiên cứu tài liệu kỹ thuật, tìm phe sắt từ các kho phế liệu cũ về đo thông số Gauss… Cái nào phù hợp thì dùng, không phù hợp thì bỏ.

Cặp xuất âm dành cho đèn 300B ra đời. Là dân học kỹ thuật, ngay lập tức anh đưa vào thiết bị đo và mừng húm khi thấy đáp tuyến tần số phẳng lì. Với dân chơi âm thanh, đáp tuyến tần số là một thông số cơ bản để đánh giá chất lượng thiết bị âm thanh. Khi đáp tuyến này càng phẳng, chứng tỏ âm thanh được tái hiện trung thực. Nhưng với âm thanh thì máy đo là chưa đủ, anh lắp thành cái ampli hoàn chỉnh và mời bạn bè đến thẩm định… Tiếng lành đồn xa, anh Bình tới tấp được bạn bè, người quen nhờ lắp ampli, trong đó có phần DIY cả biến áp xuất âm, biến áp nguồn nên giá cả hết sức dễ chịu.

Lắp ráp thành công, anh Bình mang kinh nghiệm phổ biến lên diễn đàn audiovnclub.com. Ai còn "đau đầu" về quấn xuất âm, anh vừa hướng dẫn kỹ thuật, vừa động viên: "Cái khó là ở chỗ các anh không chịu làm, chứ không phải không làm được". Anh nói: "Công thức tính thì ai cũng tìm sách đọc được. Phe, dây đồng cũng có thể tìm được. Thất bại phần lớn do không tỉ mỉ trong khi quấn". Một người tên Tuấn ở Thủ Đức cũng đã mày mò quấn thành công cặp OPT dành cho đèn 211…

Gần đây, anh Bình đã nhận lời đề nghị cũng là lời thách thức từ bên kia Đại Tây Dương. Một người chơi hi-end ở Mỹ đưa ra yêu cầu quấn cặp xuất âm cho loại đèn khổng lồ 450TL vì ông ta chẳng tìm đâu ra loại phù hợp để mua. Việc anh Bình nhận lời thách thức kể trên và đang triển khai thực hiện đã trở thành hành động khích lệ tinh thần giới chơi DIY.

Bài và ảnh: Kim Văn