D O A N H  N H Â N  N Ó I  C H U Y Ê N  Đ Ờ I

Ông Nguyễn Đức Thống, giám đốc công ty Tiến Đạt:

Đãi báo tìm vàng

Người ta cho rằng ông Nguyễn Đức Thống, giám đốc công ty Tiến Đạt thành công như ngày hôm nay là nhờ ba lần trúng mánh. Ba lần ông may mắn đưa ra đúng loại sản phẩm đón đầu nhu cầu thị trường. Đó là những sản phẩm: ampli, karaoke và mới đây là các loại đầu đĩa.

Người ta cho rằng ông nhiều lần gặp may vì tìm được những sản phẩm đón đầu?

Điều này chỉ đúng một phần. Trước tôi học Đại học khoa học, rồi sau giải phóng tôi tiếp tục học nghề điện tử, ráp ampli, radio…và làm giáo viên dạy nghề này. Cơ may của tôi có chăng là lần đầu tiên gặp một người quen ở Nghệ An đặt 1.000 chiếc ampli loại nhỏ để họ mang ra miền Bắc bán. Từ đó được trớn làm luôn nghề này. Nhờ vào mối quan hệ của mình, tôi có được những khách hàng là các Huyện đoàn, các sân khấu ca nhạc, tụ điểm… đặt hàng để cung cấp thiết bị âm thanh, là ampli. Lúc ấy tôi là người đi đầu trong lĩnh vực này nên làm sướng lắm. Việc làm không hết. Lại làm không cần vốn vì người ta ứng vốn cho mình làm. Cũng nhờ cơ may này nên tôi nghiệm ra một điều là phải biết nắm lấy cơ hội. Liên tục theo dõi, quan sát diễn biến thị trường để tìm cho được những sản phẩm đón đầu và tung ra thị trường kịp lúc. 

Cũng có lúc cơ hội không mỉm cười với ông?

Cũng do máu mê kiếm tiền, khai thác cơ hội lạm phát. Nhưng lúc ấy tôi lại không đủ bản lĩnh để phân tích tình hình. Cụ thể vào những năm 85 đến 89, lạm phát dữ dội.  Mức độ lạm phát có năm lên tới 300%, đồng tiền mất giá liên tục. Đồng vốn của những người kinh doanh như chúng tôi tự nhiên ngày càng ít lại vì lợi nhuận làm ra không kịp với lạm phát. Tôi tính đến việc huy động vốn bằng cách kêu gọi góp vốn - may mà góp chứ không phải vay - với lãi suất 6%/tháng. Lạm phát 10%/tháng, mình huy động vốn chỉ phải trả lãi 6%, vậy không cần làm gì cũng còn lời 4%. Lúc ấy người ta không dám giữ tiền nên cứ mang đến góp cho mình, thậm chí phải năn nỉ họ đừng góp nữa. Có điều  mình không nghĩ đến một lúc lạm phát sẽ ngừng. Nhà nước sẽ can thiệp. Đến năm 89, Nhà nước tăng lãi suất tiền gửi ngân hàng lên 6 hay 8 % gì đó, tôi không nhớ rõ. Thế là đồng vốn ùn ùn chảy vào ngân hàng. Vì dù sao gửi ở ngân hàng cũng được người ta tin tưởng hơn bên ngoài. Thế là người ta tìm cách lấy lại vốn góp. Lúc ấy tôi nợ tới 1.500 cây vàng. Mà đồng vốn đã rót vào kinh doanh, vào đầu tư cho thiết bị… thì làm sao một sớm một chiều có thể thu hồi được để thanh toán cho người ta?

Và ông xử lý bằng cách...

Trước hết là đi trốn, trốn trong phòng, thậm chí cả trong toa lét. Ai đến thì để nhân viên ra khất nợ.

Nhưng không thể trốn mãi?

Dĩ nhiên là không thể trốn mãi. Công an cũng đã để ý rồi. Tôi quyết định đương đầu với khó khăn. Trước hết gom góp vốn liếng còn lại trả cho những chủ nợ nhỏ, giải quyết được một nửa số lượng người đến đòi nợ, từ 2.000 chủ nợ còn lại 1.000.  Kế đó tôi nghĩ ra một cách, mà sau này tôi cho rằng không có cách nào tốt hơn. Đó là xin được ngưng trả lãi, và thuyết phục được chia tiền nợ làm hai, một nửa trả dứt điểm, nửa còn lại trả sau ba năm. Được người ta đồng ý, tôi bán hết nhà xưởng, thiết bị, kể cả chiếc xe gắn máy đang đi để trả.

Còn chuyện kinh doanh?

Cầm cự bằng cách sử dụng mạng lưới phân phối của mình để tiêu thụ hàng do anh em công nhân trước đây đứng ra tự lắp ráp.

Rồi ông phát hiện ra một cơ hội mới?

Đúng là phát hiện ra cơ hội mới khi tôi bắt gặp một thiết bị karaoke của Hàn Quốc vào năm 92. Lúc ấy thiết bị karaoke do thợ điện tử chúng ta lắp ráp có tiếng echo kỳ lắm. Âm vang của tiếng một chẳng hạn là ột…ột …ột… chứ không được rõ tiếng như thiết bị của nước ngoài. Qua bạn bè, tìm ra nguồn cung cấp IC cho loại sản phẩm này để sản xuất và từ đó lên luôn. Rồi tiếp đó là một cơ hội mới khi tôi theo dõi báo chí thấy nói đến sản phẩm đầu đĩa sẽ xuống giá và sẽ thay thế cho sản phẩm đầu video. Thế là tôi âm thầm theo dõi giá linh kiện, chuẩn bị đủ mọi thứ, đến khi thấy sản phẩm làm ra có thể phù hợp với mức thu nhập của người tiêu dùng Việt Nam là tôi nhảy vào ngay.

Ông khai thác được nhiều thông tin từ báo chí?

Vàng ở trong đó đấy! Các anh đưa thông tin ra nhưng chắc gì đã lượng được những giá trị của các thông tin mà mình phát hiện. Nhưng đối với doanh nghiệp chúng tôi, đó là những cơ hội làm ăn, là cơ hội để giúp mình có được bạc tỉ nếu biết sàng lọc khai thác những thông tin từ báo chí. Mỗi ngày tôi dành ra tới ba, bốn tiếng đồng hồ để lướt qua các báo.

Điều mà ông rút ra được sau 25 năm kinh doanh?

 Lúc sản xuất ampli, tôi có được thị trường gần như độc quyền trên cả nước nhưng không tích lũy được vốn liếng. Vì không dám định mức lợi nhuận cao, cứ vốn 10 chỉ dám bán 11. Nên khi gặp khủng hoảng , rủi ro không đủ lực để giải quyết, không đủ chi phí, quảng cáo khuyến mãi, tiếp thị… Lúc sản xuất mặt hàng karaoke, tôi thay đổi quan điểm, không cần biết tiền vốn mình là bao nhiêu. Cứ mạnh dạn định ra mức giá mà thị trường chấp nhận. Thú thực, với sản phẩm karaoke lúc đầu tiền vốn chỉ năm phân nhưng tôi bán tới một chỉ.

Có vô đạo đức?

Thoạt nhìn thì thấy vô đạo đức, nhưng thử nghĩ thị trường thời cơ cũng không kéo dài và  rủi ro thì  đủ kiểu và có thể đến bất cứ lúc nào. Doanh nghiệp bây giờ lúc nào cũng phải đối mặt với cạnh tranh. Chẳng hạn như đầu đĩa hiện nay lời được 5% là đã quá mừng.

Nhiều doanh nghiệp khi nói chuyện thường nhắc đến những khó khăn do thuế má, cơ chế, thủ tục… Còn ông thì…?

Mình cứ làm ăn đàng hoàng. Người ta mua hàng không lấy hóa đơn, mình cứ chạy theo mà đưa thì ai làm khó mình? Tôi già rồi và biết rằng mình không còn cơ hội làm lại nên không dám mạo hiểm với luật pháp. Điều tôi nhận thấy là hiện nay chế độ lương bổng cho các công nhân viên chức chưa thỏa đáng nên họ phải tìm mọi cách để kiếm thêm. Có lẽ Nhà nước nên mạnh dạn tăng lương cho một bộ phận quan trọng trước. Họ có đủ thu nhập, sẽ làm việc liêm chính và điều này sẽ thúc đẩy nhanh sự tăng trưởng của kinh tế. Và từ đó sẽ có đủ ngân sách để lo cho những bộ phận khác.

Điều ông sợ nhất trong cuộc đời kinh doanh?

Chuyện quà cáp. Không biết cho món gì, cho bao nhiêu thì vừa, rồi cho ai bỏ ai… Nhức đầu hơn cả chuyện tính toán kinh doanh.

VĨNH PHƯƠNG