Ðể nhà không bị nứt, xé

Căn nhà đúc 3 tấm với tổng diện tích 230m² trên đường 33, quận Tân Bình xây một năm trước. Nay ở khắp các phòng, các lầu, chỗ có đường nứt chừng 1-2 ly và chỗ có nhiều vết rạn dọc, ngang. Bà P. H.M., chủ nhà cho biết, sáu tháng sau khi xây xong thì nhà đã có hiện tượng rạn nứt và ngày càng nhiều. Hiện tượng này không chỉ cá biệt, mà xảy ra tương đối nhiều. Kỹ sư xây dựng Lý Nguyễn Bảo Trọng, công ty Conic phân tích một số nguyên nhân và lưu ý xử lý khi gặp phải hiện tượng này.

Muốn khắc phục phải biết đúng nguyên nhân

Có nhiều lý do dẫn đến tình trạng nhà bị nứt, xé. Ví dụ, nhà bị lún móng, mác bê tông không đạt, cốt thép đặt sai, tháo dỡ cốp-pha sớm hơn quy định hoặc do ảnh hưởng bởi thời tiết, nhiệt độ khắc nghiệt… Mặt khác, có thể do từ khâu thiết kế, không khảo sát kỹ mà vẫn xây "thông thường" trên khu vực đất yếu. Hoặc sử dụng vật liệu không đúng chuẩn hay thi công không đúng quy trình. Ví dụ, sử dụng mát tít, sơn nước trong nhà đem trát, phủ ngoại thất hay các công đoạn thực hiện không tương thích với chỉ dẫn của nhà sản xuất. Ngay cả việc trộn hồ không đều cũng có thể gây ra hiệt tượng nứt, xé.

Do tính phức tạp từ nguyên nhân, để biết rõ và cụ thể, cần có một đơn vị chuyên môn kiểm tra, giám định, nhất là khi có hiện tượng nứt nghiêm trọng. Những đơn vị đó có chức năng và thiết bị chuyên kiểm tra khi ấy mới biết chính xác "bệnh" của nó là gì. Xác định được nguyên nhân mới có giải pháp sửa chữa và đều có thể xử lý được trong mọi tình huống. Tuy nhiên, không phải trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng sửa chữa được, vì có trường hợp "nặng", kinh phí sẽ khá lớn.

Không nên cứ thấy nứt là trám trét… sửa bừa, sửa theo các cách thông thường khi chưa biết nguyên nhân. Vì làm như vậy, việc nứt vẫn tái diễn bởi chưa trị được tận gốc căn “bệnh”. Có những vết nứt cần để nhiều thời gian sau mới chữa được. Chẳng hạn, do lún gây ra, phải chờ cho nhà hết bị lún mới thi công sửa chữa. Và thời gian chờ là bao thì tùy công trình, chỉ có người trong nghề hay đơn vị giám định mới biết được. Riêng vết nứt có thể dẫn đến sụt nghiêng hay sập thì độ nứt "phát" rất nhanh. Mặt khác, vết nứt không phát triển mà chỉ lộ ở một vài vị trí nhất định trên tường là do trộn hồ không đều, tường bị co ngót và giật nứt.

Riêng vết nứt của cấu kiện bê tông là nghiêm trọng, cần kiểm tra thường xuyên và có đơn vị chức năng giám định vì có thể gây nguy hiểm. Tình huống này có thể do mác bê tông sai, thiết kế không đúng; sử dụng vật tư không phù hợp với chủng loại trong thiết kế; hoặc người sử dụng không đúng chức năng, chẳng hạn, thay vì phòng ngủ, lại làm phòng nhảy đầm…

Phòng bệnh hơn chống bệnh

Các chủ đầu tư cần nghĩ đến việc thuê nhà thiết kế độc lập làm giám sát thi công. Họ sẽ kiểm tra các mặt, từ kết cấu, mác xi măng, nguyên vật liệu, các hệ thống kỹ thuật… cho đến việc tháo dỡ cốp-pha. Giá thuê người giám sát thi công có định mức trong đơn giá xây dựng. Nếu theo thỏa thuận, tùy công trình lớn/nhỏ, tính phức tạp của công trình mà có giá khác nhau. Thông thường xây dựng nhà phố khoảng 1,5-2 triệu/căn và thường họ là những kiến trúc sư hay kỹ sư. Có thể nhờ bên thiết kế làm giám sát thi công luôn thể, một khi bộ phận thi công riêng.

Chủ đầu tư cần lưu ý đến các hồ sơ thiết kế, kết cấu, kiến trúc, điện nước. Nếu không đọc được, có thể nhờ bên tư vấn thiết kế chỉ để cùng người giám sát thi công theo dõi tiến độ xây dựng đúng với yêu cầu đã thể hiện rõ trong các bản vẽ, thuyết minh…

Trên nguyên tắc, người giám sát phải viết một cuốn nhật ký công trình và bên thi công cũng viết như thế, ghi lại tiến trình xây dựng cho đến khi hoàn công. Hai cuốn này lưu chung với toàn bộ hồ sơ nhà, nó như bộ lý lịch, khi cần kiểm tra, phải xem lại lý lịch nhà, hồ sơ thiết kế…

Thông thường có sự cố nứt xé thì bên thi công phải sửa chữa và như vậy họ vẫn phải chịu trách nhiệm nếu về sau vẫn tái diễn. Trường hợp bị nặng, phải thuê đơn vị kiểm định độc lập và từ đó mới xử lý.