Thêm một truyện ký về chiến tranh Việt Nam

SGTT.VN - Nhà văn Hồ Anh Thái, người tham gia hiệu đính bản dịch cho rằng “đây là một cuốn sách hay, một mẫu mực của thể loại truyện ký”.

Trong mười năm trở lại đây, với những ai quan tâm đến “xuất khẩu” văn học Việt Nam, thì Wayne Karlin được biết đến với tư cách là một nhà phê bình, biên tập viên, dịch giả nhiệt tình giới thiệu các tác phẩm của Nguyễn Khải, Đoàn Lê, Ma Văn Kháng, Lê Minh Khuê… ra tiếng Anh. NXB Thông Tấn vừa cho ra mắt bản dịch tiếng Việt cuốn truyện ký Những linh hồn phiêu dạt của Wayne Karlin, giúp người đọc Việt Nam biết thêm về ông trong tư cách một nhà văn.

Đó là câu chuyện về một cựu binh Mỹ, thiếu uý Homer, người gần bốn mươi năm lưu giữ một cuốn sổ và giấy tờ của chiến sĩ quân y Việt Nam Hoàng Ngọc Đảm. Chính ông cũng là người giết chết ông Đảm trong một cuộc chạm trán tại chiến trường Pleiku. Cũng như nhiều cựu binh Mỹ từng tham chiến, Homer trải qua gần bốn mươi năm dằn vặt, khắc khoải với “hội chứng Việt Nam”. Linh hồn người bị ông sát hại bên kia chiến tuyến và cả những đồng đội chết một cách vô nghĩa giữa chiến trường vẫn đeo đuổi, ám ảnh day dứt tâm trí ông. Trong nỗi day dứt khó nguôi ngoai, ông đã tìm đến nhà văn Wayne Karlin – người dẫn truyện – và nhờ ông trở lại Việt Nam tìm kiếm gia đình liệt sĩ Đảm và giao trả những kỷ vật từ chiến trường.

Năm 2005, Wayne Karlin đã gặp gỡ gia đình liệt sĩ Đảm. Năm 2008, cựu binh Mỹ Homer Steedly trở lại Việt Nam giúp thân nhân ông Đảm đi tìm hài cốt, đưa về quê nhà.

Một câu chuyện cảm động về cuộc trở về chiến trường cũ, tìm cách cứu rỗi tinh thần trong thời hậu chiến mà trước đây có thể bạn đọc Việt Nam đã trải nghiệm qua tiểu thuyết Ở lưng chừng thời gian của nhà văn Canada David Bergan (Nguyễn Tuệ Đan dịch, Nhã Nam & NXB Văn Học 2007). Tuy nhiên, với Wayne Karlin, thì đây là một truyện ký (non-fiction), một tác phẩm được viết trong mối ưu tư và nỗ lực hàn gắn vết thương chiến tranh trong mỗi tâm hồn con người từng ở hai bên chiến tuyến.

Wayner Karlin sinh năm 1945, từng tham gia lực lượng lính thuỷ đánh bộ Mỹ ở Nam Việt Nam năm 1966 – 1967, sau đó trở về Mỹ và tham gia phong trào phản chiến. Hiện ông là giáo sư văn học và ngôn ngữ ĐH Nam Maryland; là tác giả của nhiều truyện ngắn trên các báo, tạp chí, tuyển tập như Antietam Review, Crab Orchard Review, Indiana Review, Michigan Quarterly Review, North American Review, Witnes và War, Literature & the Arts. Wayner Karlin là cây bút điểm sách, tiểu luận trên các tờ The Washington Post, The Nation, The Los Angeles Times… Những cuốn sách của ông được nhiều người biết đến: Marble Mountain, War Movies: Journeys to Vietnam, The Wished-For Country, Prisoners, Rumors and Stones, Crossover, Lost Armies, The Extras, và Us. Tiểu thuyết Prisoners đã mang về cho ông giải Paterson.

Nhà văn Marc Leepson nhận định: “Bảy tiểu thuyết và ba cuốn sách phi hư cấu của Wayner Karlin thuộc số những tác phẩm văn học hay nhất liên quan đến chiến tranh Việt Nam. Cuốn sách mới nhất của ông, Những linh hồn phiêu dạt là tác phẩm hấp dẫn, viết bằng một văn phong đẹp, nhìn chung là đỉnh cao trong sự nghiệp suốt đời ông”.

Wandering Souls (Những linh hồn phiêu dạt) được xuất bản tại Mỹ năm 2009; bản tiếng Việt do Thảo Đan, Lê Phượng dịch, dày 568 trang, giá bìa 85.000 đồng.

N.V.Nguyên