Truyện ngắn

Ngày mai cho con

SGTT.VN - Mí quyết định ưng người đàn ông xứ lạ. Lục không hiểu. Mới mấy hôm trước, nghe Lục bàn kế hoạch đi làm kiếm tiền gởi về trả nợ cho ba má, Mí đã xúc động nói không thành tiếng: “Em cám ơn anh, mình không cần giàu sang, chỉ cần anh bảo bọc em…” Lục thấy mình dư sức làm được điều đó.

Minh hoạ của Trần Văn Duy

Mí về kể với má về Lục. Má nói “Ừ thằng đó được. Nó hiền, thiệt thà” – “Hồi đó ba có hiền vậy không má?” – “Ừ… cũng hiền. Mà con trai xứ này thằng nào không như vậy”.

Mí bước ra nhà trước nhìn ba. Ông nằm, giang hai chân hai tay, không phải đang mơ màng mà đang ngất ngây… Khi cưới nhau Mí sẽ gầy gò như má. Lục sẽ ngồi mâm với những người đàn ông cùng xóm. Nếu Mí không hiền như má, mặt nặng mày nhẹ thì sẽ có những cuộc ẩu đả. Khi tiếng kêu khóc của vợ con còn chưa lắng xuống, người trụ cột của gia đình sẽ lăn ra giữa nhà hiên ngang ngáy pho pho. Mặc kệ đám chủ nợ chửi nhoi ngoài cổng. Nợ đó má lén lút mượn nuôi chị em Mí. Ba không dính gì tới chúng. Ba vô can với năm đứa con đang nheo nhéo đòi ăn.

Mí cảm thấy sự kinh sợ, căm ghét, chán ngán trào đầy mắt má khi nhắc về ba. Nhưng họ vẫn sống với nhau tỉnh queo, hy sinh hạnh phúc vì con. Chị em Mí được gì trong cuộc hy sinh này?

Mí sẽ có chồng ngoại quốc. Không tình yêu cũng được. Con Mí có thể cũng như Mí, không được nhìn thấy hạnh phúc của cha mẹ. Nhưng nó sẽ có một người cha nhiều tiền. Còn hơn là có chồng tại xứ, tình thì lợt lạt, tiền thì lôi thôi…

Lục đón đường Mí “anh nghe nói nhiều cô lấy chồng nước ngoài thê thảm lắm, em chịu không nổi đâu”. Mí nhích môi. Vậy chớ làm vợ xứ này thì sung sướng sao? May cũng được, rủi cũng không sao. Dun rủi thành Thuý Kiều qua tay đủ loại đàn ông cũng được. Một đồng bên đó rất có giá, có thể làm cuộc đổi đời, cho Mí, cho mẹ, cho em. Cho quá nhiều người, nhất là cho con. Chẳng phải chỉ cần tiền cưới, Mí đã giúp ba mẹ trả dứt nợ đó sao!

Mí có nghe ở đâu đó câu nói “có những chuyện khó mấy cũng phải quên đi”. Lục nói gì đáng lẽ phải quên sạch một lần khi dứt áo, vậy mà Mí lại nhớ không thiếu câu nào, cả cái câu Lục nói hôm đám cưới Mí: “Mí đi đi, chừng nào chịu hết nổi về nghe! Tôi đợi Mí, đợi tới chết. Tôi không giống ba em”.

Cô lắc đầu, cúi xuống hôn con, hôn miết miết… Làm gì có, chắc là cưới vợ mất tiêu rồi! Vậy mà lúc nằm nghe hơi thở dồn dập của A Trung đổ trên người, lúc cấn thai, lúc đau trở dạ, lúc nuôi con… Mí lại cứ nghe câu nói ấy âm ấm, ngòn ngọt… Xa rồi, câu nào của Lục vọng lại cũng như được kết bằng máu của hắn.

Canh bạc đời Mí tính ra cũng không tệ. Nhà A Trung là một biệt thự hai tầng, có vú nuôi, có của gia bảo. Mí đâu có muốn gì nữa, cũng không còn gì để mất. Tuy A Trung hơi sần sượng một chút, phốp pháp một chút và đôi mí mắt hum húp, khó mà nhìn thấy rõ ánh mắt ấy đang vui hay đang giận.

A Trung cũng đâu có quan trọng Mí có thương anh ta hay không. A Trung chỉ bận tâm soi cặp mắt bum búp vào ví của Mí, lục lọi thư từ mấy đứa em gởi qua, kiểm tra giấy chuyển tiền. Mí thản nhiên ôm ghì con mà hôn. Như người đang bị đắm thuyền giữa biển ôm cứng lấy cái phao mà không biết sau trận sóng này, nó sẽ đưa cô tới bến bờ nào…

Mí đã dựa dẫm vào con trai. Nó còn nhỏ xíu, chưa biết nói nhưng đã mang trong người một sứ mạng không ai thay thế được.

Con trai của Mí không giống cha, nó giống Mí như tạc, giống đôi mắt có hàng lông mi quớt ngược. Đứng từ xa thấy mắt đã nhận ra người. Đôi môi hồng chẻ một đường nhỏ ở giữa, cười lên là người đối diện mất tất cả ý chí. Cái cằm cũng chẻ một rãnh nhỏ. A Trung không hề muốn mất nụ cười đó. Nhưng nụ cười đó trên môi Mí thì anh ta không mua được. Điều đó làm anh ta giống như người đói lùa lia lịa cơm nhai ngấu nghiến lại cắn trúng sạn, ê ẩm tới óc.

*

Một lần nhìn thấy Mí thẫn thờ ôm A Hào trong lòng, lật tới lật lui mấy lá thư ở quê nhà, trong đó có dòng tin nói Lục vẫn chưa cưới vợ, A Trung nhìn chằm chằm vô mắt Mí:

– Cô chọn đi!

Mí biết chọn gì bây giờ? Nỗi nhớ không phải là trái cam trái nhãn. Làm sao có thể cầm lên, có thể quăng nó đi hay dùng cái cối xay sinh tố của A Trung xay cho nát nhừ rồi đổ vào cống nước.

Cô gằm mặt, im như chưa từng biết nói. A Trung gằn từng tiếng:

– Vậy là cô đã chọn – nhanh hơn thường lệ, anh ta bế thốc A Hào – cấm cô không được đến gần A Hào.

Câu nói ấy như bản án quan toà ụp xuống đời Mí. Mí thấy xung quanh mình lúc này không là không khí nữa mà toàn nước, nó dậy sóng nhận chìm Mí. Mí trôi, oằn oại trôi, sặc sụa trôi và Mí biết mình đau, mình ngạt đến không thể nào sống được.

Mí quỳ xin A Trung. A Trung đóng sầm cửa nhà, khoá ngoài rồi đi thẳng. Mí quỳ xuống, cúi người sát đất, tận chân ả vú nuôi.

Người phụ nữ có cặp mắt ti hí nhếch mép cười khinh miệt. Tôi đâu có ngu. Ở đây lâu nay tôi biết địa vị của cô thấp kém thế nào. Thương cô cũng được nhưng cô có tiền trả lương tôi không? Trăm thứ cần đến tiền mà trong túi cô có xu nào đâu. Khi mẹ bệnh em đau, muốn có tiền gởi về đều phải xoè tay nhờ nhỏi chút lòng thương hại của ông chủ.

Ả vú nuôi cầm cây chổi quét xoèn xoẹt, với vẻ mặt nghênh nghênh, rồi bình thản đi vào phòng A Hào. Lòng Mí dấy một nỗi căm hờn, một niềm khao khát. Giá như cô được đổi cái địa vị bà chủ này với cái chổi kia, bộ quần áo kia, muốn cô làm gì cũng được, không trả lương cũng được, miễn sao cho mỗi ngày được gần gũi A Hào.

Nhưng còn lâu Mí mới được điều đó. A Trung muốn nhìn thấy Mí sống không bằng chết. Anh ta đang cố tình giẫm cho tan cái hạt sỏi lẫn trong mớ cơm trong trẻo bằng đế giày nặng nhất, rắn nhất của mình. Cơm có còn ăn được nữa hay không, không quan trọng.

Ả giúp việc mỗi ngày nhìn thấy Mí ôm chân mình xin xỏ cũng thoáng chút động lòng, cho Mí một lời khuyên:

– Mợ còn trẻ vậy, lo gì không con? Mợ nên rời khỏi nhà này đi!

Đi đâu? Bốn bề xa lạ, mới đến đã lạ, càng ở lâu càng lạt lẽo. Mí chỉ có A Hào. Giờ biểu Mí rời khỏi A Hào thì thà biểu Mí chết đi còn tốt hơn. Nhưng Mí chết, A Hào sẽ mồ côi mẹ, tội nghiệp lắm!

– Hay là mợ về quê đi, ở đó có nhiều người thân!

Còn gì nữa mà về? Phụ phàng Lục đến thế thì thôi, còn mặt mũi nào mà về. Con đường này là Mí chọn, chết cũng không trở về, khổ sở cắn răng chịu. Ví như có cắn đến bật máu chân răng cũng cắn mà chịu.

Nhưng Mí phải làm sao? Ở đây mỗi ngày mà không nhìn thấy, không nghe được tiếng cười khằng khặc trong veo, không được ngửi thấy mùi da thịt thơm tho của A Hào, Mí ăn gì cũng lạt và cứng như ăn sạn. Hai tháng chê thức ăn, người cô gầy sọp. A Trung mỗi lần gặp Mí khạc nhổ không che giấu: “Người ngợm gì đâu nhìn đến khiếp!”

Mí mặc kệ anh ta, trăm phương ngàn kế suy tính. Cô chợt nhớ đến viên ngọc A Trung đeo vào cổ hôm đám cưới: “Đây là của gia bảo, chỉ được đeo và truyền cho đời sau, không được bán!” Từ hồi về nhà chồng tới giờ Mí không đeo. Hôm nay Mí lấy ra lo le trước mặt ả giúp việc. Ánh mắt ti hí của cô ta sáng quắc lên.

Mí như mũi tên lao tới bên con. Mí tưởng tượng cái giây phút được nhụi mũi vào cái gò má phúng phính mát lạnh của A Hào.

A Hào thoạt đầu tròn mắt nhìn Mí, sau cứ bấu lấy áo của ả vú nuôi, nấp sâu sau lưng chị ta, thỉnh thoảng ló đầu ra nhìn. Mí thấy con mình nhỏ nhắn gọn gàng như một con thỏ nhỏ đang tung tăng trong rừng chợt bắt gặp họng súng của thợ săn. Mí càng đến gần nó càng chạy. Mí chạm được nó, nó khóc thét lên.

Mí đổ sập thân hình gầy guộc xuống sàn nhà.

Mí không biết mình nằm như thế bao lâu: một ngày, một tuần, một tháng, hay một đời người?

A Trung lục lạo hộp nữ trang trống rỗng của Mí, như không tin vào mắt mình. Anh ta nắm lấy cổ áo Mí quăng vật xuống nền nhà.

– Viên ngọc đâu?

– Không biết!

A Trung nổi điên:

– Mày cho thằng nào?

– Không biết!

Những cái tát thật mạnh, vào má, vào đầu. Mí bị ném nháo nhào từ vách bức tường này sang bức tường kia. Máu bật ra cả mũi. Mí nghe đau lắm! Tim cô co thắt đến nghẹt thở. Vậy là con Mí thành xa lạ với Mí rồi. Nó đã quên Mí. Rồi một ngày nào đó, trên cái đất nước xa lạ này, nó bắt gặp Mí, sẽ lướt qua Mí như người ta vẫn lướt qua bao nhiêu người xa lạ qua đường, như lướt qua những chiếc xe, những con chó ghẻ lạc chủ. Không trách được nó. Nó còn nhỏ lắm, như một tờ giấy trắng mà nét vẽ đầu tiên không dính dáng gì đến Mí. Mí không khóc được, dù đau khắp người, chỉ loạng choạng đứng lên rồi bị giáng xuống trong tiếng gầm lồng lộn của A Trung.

– Đồ khốn kiếp, mày trả lại cho tao!

Mí đứng lên, lấy tay quẹt máu ở miệng, nhìn chằm chằm vào A Trung, nhào tới thộp cổ hắn, gào to hơn hắn:

– Trả lại tao. Mày trả tao!

Tiếng gào rất lớn, đến lạc giọng. A Trung rúm người, ả vú đang bồng A Hào ở nhà ngoài cũng bàng hoàng ngồi phịch xuống.

*

A Trung nắm vai Mí lôi ra khỏi cửa máy bay, đẩy vào tắc xi.

Người tài xế hỏi: Cô muốn đi đâu? Cứ chạy, tới đâu cũng được. Chết cha, gặp bà khùng rồi! Nhưng bà khùng này hiền lắm, không đánh phá, không chửi mắng ai cả, chỉ rủ rỉ “A Hào ơi! Lục ơi!” A Hào là ai? Con trai! Dễ thương nhất trên đời! Hẳn nhiên là vậy rồi, nhìn cô là biết con cô dễ thương rồi, đố anh ta cũng không dám nói khác, bả nổi cơn lên giành tay lái thì toi đời. Nhưng A Hào ở đâu? Ở thành phố Đài Bắc, ừ phải a, chạy đến đó cho tôi! Số nhà... đường…! Cô Hai ơi, xe tôi không biết bay càng không biết bơi qua biển Đông. Thế còn Lục? Lục ở đâu? Ở Chợ Vàm, xa lắm! “Mô Phật!”, cuối cùng thì cũng lòi ra được cái địa chỉ. Chợ Vàm à? Ở tỉnh nào? Không biết là huyện hay là xã nữa đây? Kệ, có manh mối là may rồi.

*

Mí vuốt bàn tay, đôi mắt, gương mặt đứa nhỏ trong ảnh. Tấm hình cô gởi về nhà khoe với má lúc A Hào hai tháng tuổi. Má vuốt tóc Mí: “Con đừng buồn nữa, bệnh trở lại khổ lắm”. Con đâu có buồn má. Tại xứ mình kỳ lắm. Trưa nắng chang chang nhà ai lại mở băng, tiếng Thanh Sang mùi nhức xương lại ngân nga cái điệu hát thiệt buồn “chẳng may vượn mẹ trúng tên, còn biết khóc với con, ráng cho con bú thật nhiều…” Ai nghe mà không mắc khóc.

Lục ghé lại thủ thỉ:

– Em đừng buồn. Anh làm kiếm tiền đưa em qua đó kiếm con.

Mí lắc đầu:

– Anh về cưới vợ đi. Em biết anh thương em nhưng ba má anh không muốn anh cưới em đâu. Em đã là đàn bà, còn bệnh tật nữa. Em đã mãn nguyện rồi. Con em đã có người cha ngoại quốc. Nó đâu có thiếu thốn gì. Cha nó lo cho nó đầy đủ mà, nó sẽ có tương lai. Người mẹ đẻ con ra không phải chỉ cần có vậy thôi sao.

Mí nói tới đâu, tưởng tượng tới đó. Ở phía bên kia biển, xa lắm, xa hơn cả chiều dài của vũ trụ này cộng lại, con cô đang cười… rất hồn nhiên, rất vô tư…

Võ Diệu Thanh

Từ khi đọc Đứa trôi sông ở tập truyện ngắn được giải Văn học tuổi 20 của NXB Trẻ, tôi vẫn chờ Võ Diệu Thanh. Người viết văn trước hết là cái giọng, thật riêng, chẳng giống ai, chính cái giọng ấy nói lên tất cả, chứ không phải cái truyện. Đúng hơn, cái truyện đó phải nói bằng cái giọng đó. Ở Đứa trôi sông, Võ Diệu Thanh có một cái giọng như vậy. Rất riêng. Tôi là người miền Trung, tôi phân biệt được giọng Quảng Nam với Quảng Ngãi, nhưng không phân biệt được giọng Cà Mau với An Giang. Nhưng đọc Võ Diệu Thanh tôi biết ngay đây là người miền Tây, người miền Tây kể chuyện miền Tây, rất miền Tây, nhưng không phải miền Tây Nguyễn Ngọc Tư đã nổi tiếng và rất độc đáo. Giọng miền Tây An Giang của Võ Diệu Thanh độc đáo một cách khác, hình như cứng hơn một chút, ngang, bướng, liều lĩnh, “hiện đại” hơn một chút (đã gần Sài Gòn hơn, lại là đất Hoà Hảo nữa!) Và qua cái giọng riêng ấy ta nghe bi kịch con gái miền Tây lấy chồng Đài hay Hàn, bi kịch ai cũng biết mà ai cũng ngại nói ra, cứ như vì ngượng mà nín im đi, mà nói cho cùng mỗi chúng ta đều phải chịu trách nhiệm chứ! Con gái, con trai miền Tây, tôi cũng có biết, hiền quá chừng, hiền như đất, hiền đến lủi thủi, như Mí như Lục đấy, hiền từ đời này qua đời khác, và cặm cụi làm ra lúa gạo nuôi cả nước, mà sao lại khổ đến bế tắc vậy, đến nát cả đời vậy, đời người ra đi liều lĩnh, và đời người chờ đợi vô vọng, vô lý… Ai chịu trách nhiệm đây, những người suốt đời ăn gạo trắng nước trong miền Tây? Nhà văn Nguyên Ngọc