Tạp văn

Sài Gòn, mùa chuyển gió

SGTT.VN - Tháng 12 năm trước, người mẹ trẻ hàng xóm đứng trước cửa nhà tôi kể về những cơn suyễn của con. Tôi nhớ mắt chị rưng rưng và giọng chị hổn hển như đang cố lên cơn suyễn để đỡ đần phần nào sự vật vã của con mình. Một năm đã trôi qua. Vì sinh kế người công nhân trẻ này đã đưa con mình đi nơi khác mướn nhà. Nhưng tôi lẩn thẩn cho rằng người mẹ đưa con đi trốn gió mùa đông bắc. Tôi thầm mong sẽ có lúc người mẹ và đứa bé trai ốm yếu vượt qua những cơn hen suyễn để có hơi thở mạnh mẽ trong lồng ngực, và thông suốt như gió lúc nâng những cánh diều tung bay trong bầu trời giữa những ngày cuối năm, thời khắc của mùa trưởng thành.

Tôi bước ra bancông để quan sát những chậu kiểng đang đón gió mùa về. Tôi nhận được cảm giác mát rượi toả ra từ ánh nắng, từ lá cây. Gió mùa đông bắc thấm vào thân thể và tâm hồn, tôi thấy sảng khoái hơn cả lúc được uống một ly xirô bạc hà trong những ngày nóng bức. Tôi nhớ lại cảm giác ngồi trên xe buýt mui trần ở New York, xe chạy quanh các phố vào lúc giữa trưa để du khách tận hưởng nắng gió đầu mùa xuân. Tôi mơ về một ngày nào đó thị dân Sài Gòn cũng có những buổi sáng chủ nhật ngồi trên những chuyến xe công cộng có mui trần như khoảng sân thượng di động để hóng gió mùa đông bắc. Lâu lắm rồi tôi không còn được nghe người Sài Gòn mời gọi nhau đi hóng gió, có khi lâu đến mức những cụm từ hóng gió, bách bộ… cũng bị vứt vào sọt rác lãng quên.

Nhiều khi tôi nghĩ nếu không nhìn lên những tờ lịch ở công sở hay ở nhà riêng thì người Sài Gòn tựa vào đâu để nhận biết những thời khắc của sự chuyển mùa. Có thể họ nhìn vào những cây thông giả, mốp trắng giả tuyết, đèn màu trang trí ở các siêu thị, cửa hiệu để biết về mùa mua sắm cuối năm. Cái niềm vui trước sự sung túc của vật phẩm có thể khiến nhiều người quên mất gió mùa đông bắc với biết bao điều tuyệt diệu mà gió về dâng tặng cho vạn vật. Trong đô thị nhiệt đới này, có mùa nào trong năm mà hồn phố thị được cảm nhận rõ ràng bằng lúc gió đông bắc về. Hãy để tay lên thịt da mình để nhớ về thời mát lành trẻ trung, hãy chạm vào tường vách để nhận sức sống mới của đô thị. Tôi tin rằng con người khi đã chọn đời thị dân, tất cả sẽ không trọn niềm vui sống nếu không cảm nhận được mùa gió về.

Tôi đi xuôi theo gió về hướng quận tám. Từ bến Bình Đông nhìn sang đại lộ Đông Tây, tôi có cảm giác con đường hiện đại này chỉ khi được bao bọc trong mùa gió mới có dáng vẻ thư thái, mới vượt qua nỗi ám ảnh bị hơi người và khói xe làm biến dạng. Trong gió, từng mặt tiền nhà, từng sắc cây, màu cỏ như đang cùng hít thở sâu sự sảng khoái. Tôi ghé vào chợ Bình Đông, chợ chủ nhật của giới lao động chật người, nhưng mỗi lúc gió thổi tới, từng khoảng trống chen lấn như được giãn ra và càng vào sâu trong chợ gió tuy không còn mát nữa, nhưng sự chan hoà có được từ gió đã phần nào làm dịu đi sự gắt gỏng của tiếng thách giá và trả giá của buổi chợ nghèo.

Bắt chuyện với người đàn ông trung niên đang mua khô cá kèo. Ông nói: “Người bán từ Cà Mau đem lên, giá cũng phải chăng. Cứ mùa gió nặng này nướng khô cá kèo uống nước trà là ấm bụng hết ý”. Lần đầu tiên tôi biết về món khô cá kèo uống nước trà. Lần đầu tiên tôi nhận biết đủ nghĩa của cụm từ gió nặng, ấm bụng. Gió có thể cân đo được sao! Quả là khi không bị nhịp sống hiện đại xô bồ làm cho chai sạn thì cảm giác tinh tế của từng người sẽ cân lường được gió.

Khi chọn đời sống thị dân thì dù ở trong cái khung bêtông rộng hoặc hẹp, gió vẫn đến với mỗi người. Ta hân hoan hóng gió mùa đông bắc lúc này để vui sống và chờ đợi mùa gió tây nam quay lại.

Trần Tiến Dũng