Nghệ sĩ piano Martyn van den Hoek

“Nghệ sĩ Việt Nam chỉ thiếu một thứ: tự tin”

SGTT.VN - Tối 4.11 tại nhà hát Không gian văn hoá Việt (16 Lê Thái Tổ, Hà Nội) sẽ diễn ra đêm trình tấu của nghệ sĩ piano người Hà Lan Martyn van den Hoek nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh và 125 ngày mất của nhà soạn nhạc – nghệ sĩ piano thiên tài Franz Liszt (1811 – 1886). Nhân dịp này, nghệ sĩ Martyn van den Hoek có một số buổi lên lớp với sinh viên khoa piano của học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.

Nghệ sĩ Martyn van den Hoek.

Xin chào ông, vừa kết thúc một buổi lên lớp với các sinh viên – nghệ sĩ piano trẻ Việt Nam, ông cảm thấy thế nào?

Khá mệt vì tôi đã đứng lớp từ sáng tới chiều. Nhưng thực sự ấn tượng với các nghệ sĩ piano trẻ Việt Nam! Tôi không ngờ họ có sự đào tạo căn bản tốt như vậy. Các kỹ thuật biểu diễn và cảm thụ rất chắc chắn. Trên phương diện một giáo viên, tôi rất thích thú với những học viên như họ. Trong nhiều lần lên lớp, tôi thường phải xử lý tình trạng đưa ra câu hỏi nhưng không có câu trả lời từ phía học viên. Nhưng ở đây thì không. Tôi hỏi bất cứ câu hỏi nào, họ cũng trả lời ngay lập tức và rất chính xác. Quá ấn tượng!

Dường như ông không chú ý tới khả năng chơi đàn của họ?

Khi bạn đã bỏ công sức làm những công việc mà tôi gọi là “bên ngoài cây đàn” để bồi đắp cho tiếng đàn của mình, thì bạn chắc chắn sẽ trở thành một người chơi đàn hay. Tôi muốn nhấn mạnh là hay chứ không phải giỏi vì tôi quan niệm hay quan trọng hơn giỏi. Nghĩa là cảm xúc âm nhạc khi bạn chơi tác phẩm quan trọng hơn việc bạn chơi nó có trọn vẹn hay không.

Chia sẻ vui với anh một chút là lúc nãy khi tôi nói điều này, hình như có vài giáo viên của học viện có vẻ không đồng tình với quan niệm có phần thiếu tính sư phạm đó. Nhưng cuối cùng âm nhạc là gì? Âm nhạc là nghệ thuật và giá trị lớn nhất của nó là cảm xúc. Tôi đã ghi âm hơn 20 bản thu và phát hành trên khắp thế giới nhiều năm qua. Cách làm việc của tôi là lựa chọn bản thu nào mà tôi cảm thấy xúc cảm mạnh mẽ và đầy đặn nhất dù có thể nhặt ra một vài lỗi. Nhưng tôi tin đó là lý do những đĩa nhạc của mình được đón nhận. Trong buổi diễn của tôi tới đây, anh cũng sẽ cảm nhận được điều này.

Từng biết tới tiếng đàn của các nghệ sĩ Việt Nam với tư cách giám khảo một số cuộc thi piano quốc tế, vậy ông cảm nhận về họ thế nào?

Trong cuộc thi piano mang tên Franz Liszt năm 2008, tôi là giám khảo khu vực châu Á. Nghệ sĩ Việt Nam có tiếng đàn và sự cảm thụ tác phẩm tốt. Nhưng họ thiếu một thứ, đó là sự tự tin. Bước vào cuộc thi lớn, họ không có được sự vững vàng về tâm lý để trình diễn.

Tôi có nói với các bạn trẻ Việt Nam, là các bạn được đào tạo tốt như vậy, các bạn đam mê và chịu khó rèn giũa tiếng đàn của mình như vậy, mà chỉ vì thiếu tự tin các bạn không chứng minh được tài năng của mình, thì đó là các bạn đang phí hoài giá trị bản thân.

Ông bắt đầu biết đến âm nhạc của Liszt từ khi nào?

Tôi nhớ là năm tôi 12 hay 13 tuổi gì đó, khi tôi đã chơi piano được vài năm. Người thầy dạy đàn cho tôi ở Rotterdam là một người Hungary. Ông nói với tôi rằng: “Với năng khiếu và cá tính âm nhạc của cậu, nhưng đặc biệt là với trường cảm xúc rất mạnh trong con người cậu, cậu phải chơi nhạc của Liszt!”

Và ông đã ngay lập tức bị mê hoặc?

Không! Cảm nhận đầu tiên của tôi khi tập nhạc của Franz Liszt là sao mà phức tạp và nhiều nốt thế! (cười) Thực ra tác phẩm của Liszt không phải là thứ duy nhất tôi chơi. Tôi cũng từng ghi âm nhiều tác phẩm của các nhạc sĩ khác như Mozart, Schubert hay Chopin… Nhưng Liszt giống như một niềm đam mê đặc biệt vượt ra ngoài một tác giả thông thường đối với tôi.

Những tác phẩm ông sẽ chơi tại Hà Nội tối 4.11?

Tôi sẽ chơi những tác phẩm độc tấu piano tiêu biểu của Liszt.

Rất cảm ơn ông và chúc đêm diễn của ông tại Hà Nội thành công.

bài: Dung P., ảnh : Markt Vlaardingen