Mạng xã hội và chủ nhân thiên tài lập dị

SGTT.VN - Câu chuyện về con đường tạo dựng mạng xã hội Facebook được kể lại thú vị trong Mạng xã hội (The social network), bộ phim tiểu sử đang gây chú ý với công chúng điện ảnh bởi phim được đánh giá là ứng viên sáng giá cho Oscar 2011.

Eduardo Saverin và người tạo dựng Facebook – Mark Zuckerberg (phải) trong phim. Ảnh: Allphotomovie.com

Bộ phim được chuyển thể từ cuốn sách của tác giả Ben Mezrich.

Jesse Eisenberg được dự đoán sẽ nhận đề cử nam diễn viên chính xuất sắc tại Oscar 2011 cho vai người tạo dựng Facebook.

Sinh năm 1984, là một trong những người giàu nhất nước Mỹ, chủ nhân của mạng xã hội lớn nhất thế giới với hàng trăm triệu người dùng – Mark Zuckerberg lại là một gã lập dị, vụng về trong giao tiếp và chỉ có một bạn thân duy nhất. Mạng xã hội được đạo diễn nổi tiếng với Dị nhân Benjamin – David Fincher thực hiện từ cuốn sách Những tỷ phú tình cờ – sự hình thành Facebook, một câu chuyện về tình ái, tiền bạc, tài năng và sự phản bội (tác giả Ben Mezrich, sách được xuất bản tại Việt Nam bởi NXB Dân Trí và Nhã Nam). Cuốn sách được viết lại dựa trên hàng tá những cuộc phỏng vấn, hàng trăm nguồn thông tin khác nhau, hàng ngàn trang tài liệu và cả hồ sơ một số vụ kiện. Câu chuyện bắt đầu vào năm 2002, khi Mark còn là sinh viên khoa máy tính ĐH Harvard, khờ khạo và xa lánh mọi mối quan hệ, một thiên tài lập trình đã viết ra những phần mềm vượt trội, nhưng điên rồ tới mức từ chối một hợp đồng trị giá cả triệu đô với Microsoft. Do tính cách khác người và khép kín, Mark có rất ít bạn ngoại trừ Eduardo Saverin. Trong một đêm cô đơn, Mark xâm nhập hệ thống máy tính của trường, tạo ra một cơ sở dữ liệu có thể áp dụng để xếp hạng toàn bộ sinh viên nữ trong trường – gây sập hệ thống máy chủ của Harvard, khiến anh suýt bị đuổi học. Facemash – tên phần mềm mới mẻ và thú vị này của Mark – đã thu hút sự chú ý của hàng trăm sinh viên trong trường, cũng chính là tiền đề của sự ra đời Facebook. Thế nhưng, song song cùng sự phát triển và thành công của mạng xã hội này, Mark phải đối diện với vụ kiện ăn cắp ý tưởng của anh em nhà Winklevoss.

Bộ phim của đạo diễn David Fincher đã bám khá sát cuốn sách mang đầy phong vị điện ảnh. Kịch bản và lời thoại của Mạng xã hội sắc sảo và cuốn hút. Diễn xuất của các diễn viên thực sự là điểm sáng trong bộ phim. Diễn tả thành công Mark Zuckerberg thiên tài lập dị với gương mặt cực kỳ ít biểu cảm là Jesse Eisenberg, diễn viên trẻ từng gây ấn tượng với Zombieland (Vùng đất thây ma). Nam diễn viên Andrew Garfield đảm nhận vai người đồng sáng lập Facebook Eduardo Saverin hiền lành, tốt bụng và có chút khờ khạo. Gây bất ngờ về diễn xuất nhất là ngôi sao nhạc pop Justin Timberlake, người đóng vai Sean Parker láu lỉnh, tài năng và thức thời.

Nhịp điệu phim dồn dập, thoại cực kỳ nhanh nhưng cũng không thiếu những khoảnh khắc lắng đọng về tình bạn, sự thành công và phản bội. Aaron Sorkin đã thành công khi chuyển thể cốt truyện để xây dựng nên những nhân vật rất “người” mà không hề bị lý tưởng hoá. Mark là thiên tài nhưng cũng là kẻ thiếu thốn tình cảm, nói xấu bạn gái cũ, thậm chí có thể được nhìn nhận là kẻ ăn cắp ý tưởng và phản bội tình bạn. Nét thú vị của bộ phim này là ở đó, ngay khi bộ phim kết thúc, đạo diễn đã để người xem tự đưa ra phán quyết về chủ nhân Facebook. Một cái kết mở, rất chơi vơi với nhiều nghi vấn: liệu Mark có phải là kẻ ăn cắp ý tưởng của hai quý ông chèo thuyền? Liệu Mark có xem Saverin là người bạn thân nhất? Liệu tình bạn của họ có được hoà giải? Kết phim cũng để lại nhiều dư vị khi Mark, dù thành công với Facebook có hàng trăm triệu người dùng trên toàn thế giới, vẫn nghĩ về cú đá đít của bạn gái đầu đời và quyết định gửi lời mời kết bạn lại trên Facebook.

Điều đặc biệt ở cả sách và phim là nhân vật thực ngoài đời đã không hưởng ứng việc xây dựng hình tượng điện ảnh của chính mình. Chủ nhân Facebook từ chối nói chuyện với tác giả cuốn sách dù Ben Mezrich đã đưa ra vô số đề nghị. Còn nhà sản xuất phim trước đó đã đưa kịch bản cho các nhân vật tại Facebook để mời họ đóng góp ý tưởng và đề xuất nhưng câu trả lời luôn là “Không”. Mark và các đồng nghiệp tại Facebook ban đầu tỏ thái độ xa lánh và vờ như không thấy, không biết về bộ phim. Cuối cùng, đạo diễn David Fincher và nhà biên kịch Aaron Sorkin đã thực hiện bộ phim dù không có sự cho phép của Mark Zuckerberg mà chỉ dựa vào cuốn sách của Ben Mezrich. Trong các cuộc phỏng vấn ngắn ngủi, Mark luôn cho rằng toàn bộ nội dung phim chỉ là hư cấu.

Nguyễn Trâm Anh