Gia vị mới cho thị trường điện ảnh

Để Việt kiều tính

SGTT.VN - Sau thành công của phim Để Mai tính của đạo diễn Charlie Nguyễn hồi đầu năm, màn ảnh Việt đang chờ đón những sản phẩm điện ảnh khác như Giao lộ định mệnh của đạo diễn Victor Vũ công chiếu trong tháng 9, phim Ngọc Viễn Đông của đạo diễn Cường Ngô ra mắt vào tháng 12. Và tiếp theo, là dự án đầu tay của Hoàng Thiên Trụ – một cái tên mới trong vai trò đạo diễn cho phim Em hiền như ma sơ sẽ phát hành vào dịp Giáng sinh.

Cảnh trong phim Để Mai tính – đạo diễn Charlie Nguyễn.

Điều mà các đạo diễn hải ngoại gốc Việt (tạm gọi là Việt kiều) đang muốn làm là mang đến gia vị mới cho thị trường điện ảnh Việt Nam.

Khán giả Việt vẫn thích phim Việt

Những năm gần đây, phim Việt thường chỉ ăn khách vào dịp tết, còn lại là dành cho phim bom tấn của Mỹ. Tuy nhiên điều này đã thay đổi khi bộ phim Để Mai tính công chiếu vào tháng 4 qua. Thời điểm này, nhiều người cho rằng đây là “sự mạo hiểm” của nhà sản xuất vì trái ngược với thói quen của khán giả. Giải thích điều này, diễn viên Dustin Nguyễn cho biết nhà sản xuất quyết định cho bộ phim ra mắt vào tháng 4 vì muốn thay đổi thói quen khán giả. Với sự mới mẻ về câu chuyện cùng các tình tiết hài hước, cảnh quay đẹp, Để Mai tính thắng lớn khi trụ vững ngoài rạp đến tám tuần. Không những thế, nhà sản xuất cũng đang lên kế hoạch bấm máy phần hai.

Đạo diễn Charlie Nguyễn

“Khán giả Việt vẫn thích phim Việt hơn và đấy là lý do nhà sản xuất mạnh dạn trong việc làm phim”, đạo diễn Hoàng Thiên Trụ chia sẻ. Từ chối công việc đạo diễn nghệ thuật của hãng phim Paramount Pictures, đạo diễn Trụ về Việt Nam với mong muốn có cơ hội để làm bộ phim đã “thai nghén” gần bốn năm trời: Em hiền như ma sơ. Đây là phim đầu tiên công chiếu vào mùa Giáng sinh.

Còn Ngọc Viễn Đông là bộ phim đầu tiên Cường Ngô thực hiện ở Việt Nam sau khi đoạt giải thưởng tại LHP Toronto 2009 với tác phẩm Cây trâm vàng ở hạng mục Phim hay nhất về đề tài đồng tính, cũng là phim châu Á hay nhất của cục điện ảnh Canada. Với phim Ngọc Viễn Đông, đạo diễn Cường Ngô muốn thực hiện một bộ phim Việt Nam để có thể cảm nhận gần gũi hơn văn hoá và con người quê hương.

Liệu cơm gắp mắm

Đạo diễn Cường Ngô

Được đào tạo bài bản, kịch bản khúc chiết và bố cục rõ ràng, các đạo diễn Việt kiều thường không tốn nhiều công sức lẫn tiền bạc vào việc “đốt” phim và thời gian.

So với phim Hollywood, những bộ phim họ làm chỉ chiếm một mức kinh phí khiêm tốn nhưng không vì thế mà thiếu chất lượng. Đạo diễn Việt kiều thường có lợi thế về mặt sử dụng các công nghệ làm phim tiên tiến của thế giới, từ việc chọn diễn viên đến những khâu kỹ thuật như tận dụng tối đa hiệu quả ánh sáng, đạo cụ, phim trường… Điều này giúp họ tiết kiệm và kiểm soát chi phí phát sinh.

Theo nhà sản xuất Dustin Nguyễn, không phải phim được đầu tư hàng triệu đôla mới là phim hay bởi có những phim kinh phí chỉ mấy trăm ngàn đôla nhưng vẫn hút khách bởi “đánh đúng tâm lý” của khán giả. Tuy nhiên, điểm yếu của các đạo diễn là họ không “nắm bắt” được thị trường Việt Nam, dòng phim nào đang thịnh hành… Chính vì thế, việc hợp tác với các nhà phát hành phim tại Việt Nam giúp họ tiếp cận thị hiếu của khán giả. Trước khi hợp tác một dự án điện ảnh nào đó, hãng Galaxy đều có bản khảo sát khán giả tại tất cả các cụm rạp về kịch bản của phim chuẩn bị bấm máy. Nếu kịch bản đó được trên 70% yêu thích thì họ mới hợp tác, còn dưới 50% sẽ từ chối. Một minh chứng cụ thể, bộ phim Để Mai tính đã nhận được hơn 70% phản hồi tích cực từ khán giả ngay trước khi bấm máy. Sự chuẩn bị rất kỹ giữa nhà sản xuất và đạo diễn phim hạn chế phần nào rủi ro về mặt doanh thu của nhà sản xuất.

Một cảnh trong phim Thơ trong chùm phim Ngọc Viễn Đông

Ngoài ra, sự tham gia của một số diễn viên Việt kiều tạo ra sự khác biệt về phong cách “Hollywood” như những cảnh đánh võ của Johnny Trí Nguyễn, Ngô Thanh Vân, Dustin Nguyễn… cũng là một thứ gia vị lạ.

“Dù sống ở đâu cũng là người Việt”

Hầu hết các đạo diễn gốc Việt khi phát biểu trong các cuộc họp báo, trả lời phỏng vấn đều nói rằng họ cảm thấy thoải mái khi về Việt Nam làm phim. Nhưng tìm hiểu kỹ hậu trường mới biết, vẫn còn đó nhiều khó khăn từ khâu xin giấy phép thực hiện, ra mắt đến kiểm duyệt nội dung. Bộ phim Để Mai tính đã từng dự định ra mắt tại Nhà hát TP.HCM, khi mọi thứ chuẩn bị đã rốt ráo thì phải đổi địa điểm và dời ngày bởi thời điểm đó gần với một ngày lễ lớn và phải “hạn chế tụ tập tại trung tâm thành phố”. Chưa hết, sau đó, một số cảnh tình cảm giữa hai diễn viên chính là Kathy Uyên và Dustin Nguyễn cũng bị cắt bỏ. Hay như êkíp bộ phim Giao lộ định mệnh của Victor Vũ ra mắt ngày 17.9 tới đây cũng đang phập phồng không biết phim có bị cắt bớt đoạn nào hay không.

Thực tế cho thấy, sau một thời gian về nước làm phim, các đạo diễn Việt kiều đã “khôn” ra. Họ tạo dựng êkíp thực hiện đầy đủ các công đoạn, từ xin giấy phép, tài trợ, tìm địa điểm, khâu phát hành đến PR… Nổi bật trong số những nhà sản xuất đó có Irene Trịnh, người được giới trong nghề đánh giá rất chuyên nghiệp trong vai trò nhà sản xuất. Irene Trịnh chính là nhà sản xuất các phim Huyền thoại bất tử, Chuyện tình xa xứ, Để Mai tính, Giao lộ định mệnh…

Đạo diễn Victor Vũ

Bên cạnh các đạo diễn Việt kiều được hãng phim trong nước mời về nước thực hiện, hầu hết phim của đạo diễn Việt kiều bây giờ cũng do nhà đầu tư là Việt kiều hoặc êkíp sản xuất xin tài trợ từ các thương hiệu. Hãng phim Galaxy chỉ phát hành cho Để Mai tính, còn Early Risers Media Group và Wonder Boy Entertainment mới là nhà đầu tư, trong đó Early Risers là công ty của Dustin Nguyễn, Vincent Ngô; Wonder Boy của diễn viên Việt kiều Trần Bảo Sơn. Hay với Giao lộ định mệnh, MegaStar chỉ là nhà phát hành tại thị trường Việt Nam, còn nhà đầu tư là Saiga Films, Star Media Group của một êkíp Việt kiều.

Ngoài chuyện nghệ thuật thì doanh thu cũng là điều các nhà làm phim phải tính đến. Tuy nhiên, tất cả các đạo diễn đều chia sẻ vì muốn làm phim Việt Nam nên chấp nhận mạo hiểm. Đạo diễn Hoàng Thiên Trụ cho biết: “Làm phim ở Việt Nam giống như một canh bạc và bao giờ cũng có thể lỗ nhưng quan trọng là làm được điều mình thích”. Anh cũng thẳng thắn: “Đây cũng là một cơ hội để khẳng định tên tuổi qua một bộ phim. Dòng phim điện ảnh dễ nổi tiếng hơn phim truyền hình”.

Thuận lợi như thế, nhưng đạo diễn mê phong cách toát mồ hôi lạnh của đạo diễn lừng danh Alfred Hitchcock này không giấu nổi ưu tư. Anh từng chia sẻ về mặc cảm gốc Á, rằng Hollywood vẫn thường gọi Ngô Vũ Sâm là nhà làm phim người Mỹ gốc Á, trong khi đối với Coppola hay Spielberg, chẳng ai gọi họ là người Mỹ gốc Ý hay Do Thái cả… Nên một trong những lý do Victor Vũ quyết định về nước làm phim có lẽ cũng là lý do chung: “Tôi không thích bị phân biệt là đạo diễn Việt kiều. Tôi sinh ra và lớn lên ở Mỹ, nhưng cho dù sống ở đâu cũng là người Việt. Bạn thấy tôi nói tiếng Việt rất giỏi, đúng không?”

Bạch Điệp – Phạm Vi