Khó quản lý chất lượng hàng trên mạng?

SGTT.VN - Cho đến nay, không đếm xuể có bao nhiêu địa chỉ trên mạng bán hàng nhái, hàng giả. Bởi lẽ không chỉ có mặt trên các trang web bán hàng của doanh nghiệp, hàng nhái – hàng giả còn có mặt trên các địa chỉ web cá nhân, Facebook, tin rao vặt…

Một website bán hàng trực tuyến.

Cạnh tranh không công bằng

“Thật là bất hợp lý, khi quản lý thị trường tăng cường kiểm tra gắt gao hàng nhái – hàng giả trong chợ, đến độ các quầy bán túi xách, mỹ phẩm không dám bày bán hàng không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng trên quầy, thì túi xách – mỹ phẩm – nước hoa hàng fake (hàng nhái) bày công khai hình ảnh, giá cả trên mạng”, bà Nguyễn Thị Ngọc, chủ quầy mỹ phẩm tại chợ Bến Thành nói. Theo bà Ngọc, điều này tạo nên sự cạnh tranh không công bằng trên thị trường.

Bà Ngô Thị Báu – tổng giám đốc công ty thời trang Foci bày tỏ: “Doanh nghiệp làm ăn đàng hoàng rất mệt mỏi với hàng nhái – giả. Những chiếc áo giả hàng hiệu CK, Armani, Polo, Gucci… đăng bán trên nhiều trang web với giá “hàng chợ” làm ảnh hưởng đến việc kinh doanh của các nhà sản xuất tự xây dựng thương hiệu riêng như chúng tôi”. Bà Báu còn nói: “Trang web là thế giới ảo, nhưng việc rao bán, trả tiền mua hàng, giao hàng nhận tiền… đang diễn ra rất thật. Các nhà sản xuất loại hàng này không phải đóng các khoản thuế – phí, không thực hiện đầy đủ trách nhiệm với xã hội, với người tiêu dùng như doanh nghiệp có thương hiệu riêng, nên họ mới dám làm hàng giả và bán giá rẻ như thế”.

Bà Nguyễn Thị Phương Thảo, giám đốc siêu thị Maximark chia sẻ: “Trong siêu thị, gần cả trăm ngàn mặt hàng, từ cọng hành cho đến hạt đậu, tất cả đều phải có hoá đơn chứng từ, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Trong khi đó, hàng bán trên mạng có hàng triệu lượt người xem nhưng nguồn gốc, chất lượng thế nào chẳng ai hay, chả ai tuýt còi họ”.

Khó quản lý?

Theo quy định, những doanh nghiệp mở trang web kinh doanh trên mạng phải đăng ký xin phép tại cục Xúc tiến thương mại và công nghệ thông tin (bộ Công thương). Ông Trần Vinh Nhung, phó giám đốc sở Công thương TP.HCM cho biết, để xác định và xử lý địa chỉ bán hàng không đúng chất lượng trên mạng, phải có sự việc rõ ràng, tức phải có người mua và có món hàng cụ thể, vì nếu không nơi kinh doanh sẽ “chối ngay”. Cái khó ở đây chính là hàng hoá trên mạng không “sờ, nắm” để kiểm tra được ngay.

Theo nguyên tắc, hàng hoá lưu thông trên thị trường TP.HCM thuộc trách nhiệm của chi cục Quản lý thị trường TP.HCM, nhưng đơn vị này không thể “bắt” món hàng đang quảng cáo hoặc rao bán, cũng không có thẩm quyền yêu cầu ngưng quảng cáo. Ông Dương Công Khanh, trưởng phòng nghiệp vụ chi cục Quản lý thị trường TP.HCM kể: “Món hàng rao bán trên mạng không có địa chỉ, không có kho để kiểm tra, nên thông tin món hàng rao trên mạng hư thực ra sao chỉ là dấu hiệu để theo dõi. Đến khi nào lần ra nơi cất trữ hàng, kiểm tra hoá đơn chứng từ không đúng quy định thì quản lý thị trường mới được quyền tịch thu, xử phạt…”

Theo thông tin từ hội Chống gian lận thương mại và hỗ trợ người tiêu dùng TP.HCM (AFCA), hiện nay số doanh nghiệp bán hàng trên web chưa có giấy phép và các địa chỉ web cá nhân tham gia bán hàng, quảng cáo sản phẩm khá nhiều. Ông Nguyễn Tường Minh, tổng thư ký phân tích: “Khi mua hàng trên mạng, người tiêu dùng bị rơi vào ma trận giữa trang web bán hàng được cấp phép và chưa được cấp phép, giữa loại hàng có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và hàng giả – nhái, giữa nhãn hiệu có và không tham gia bán hàng trên mạng, giữa món hàng ảo chỉ có trên hình ảnh và chất lượng thật…” Cũng theo ông Minh: “Bất lợi hơn cả là hầu hết người mua hàng phải trả tiền trước khi được xem – sờ – thử món hàng, và không được quyền đổi trả…”

Trong thực tế, muốn khiếu nại về món hàng đã mua, người tiêu dùng phải chứng minh được món hàng đã mua ở đâu để chỉ đích danh đơn vị chịu trách nhiệm. Nhưng hầu hết các trang web bán hàng đều không giao cho người mua hàng bất kỳ phiếu giao dịch nào, kể cả hoá đơn thu tiền. Việc thu thập đủ chứng cứ cho hồ sơ để khiếu kiện khá mất thời gian và công sức, nên hầu hết người tiêu dùng lỡ mua nhầm đều ngậm bồ hòn là vậy.

Bích Thảo