Thay tiền mặt bằng thẻ?

SGTT.VN - Nỗ lực tăng cường phát hành thẻ để giảm chi tiêu tiền mặt trong nền kinh tế thời gian qua đã không thực sự ổn khi nhiều dịch vụ bổ trợ cho việc thanh toán bằng thẻ đang thiếu hoặc tệ.

Người tiêu dùng cần nhiều dịch vụ phục vụ thiết yếu, phổ biến rộng rãi hơn thay vì chỉ đơn giản sử dụng chiếc thẻ tín dụng tại các trung tâm mua sắm, nhà hàng... ngay cả khi mang nhiều “ví điện tử”, nhưng chiếc ví chứa tiền giấy truyền thống vẫn là cách thanh toán chính, ví dụ như việc đổ xăng xe. Ảnh: Lê Quang Nhật

Ông Nguyễn Tuấn Anh, phó tổng giám đốc một công ty xây dựng lớn tại Hà Nội sở hữu tới sáu chiếc thẻ tín dụng nhưng vẫn luôn phải mang theo tiền mặt, kể cả khi chi trả cho các dịch vụ tại khách sạn bốn, năm sao.

Có thẻ như không thẻ

Ông Tuấn Anh kể, trước đây ông đã nhiều lần phải gọi nhân viên mang tiền mặt tới để thanh toán vì thẻ tín dụng nội địa đều bị từ chối. Vài tháng qua, những rắc rối này được giải quyết khi ông mở thẻ tại một ngân hàng nước ngoài ở Việt Nam. Dù phải mất phí khi dùng thẻ của ngân hàng nước ngoài này, nhưng lại thấy hài lòng vì không có chuyện giao dịch không thể thực hiện được như nhiều tình huống ông gặp phải.

Hiện nay, ngay cả tại các khách sạn bốn, năm sao như Sofitel, Nikko, Hozison… việc thanh toán bằng tiền mặt vẫn phổ biến đối với những khách hàng người Việt. Sự bất tiện này đã khiến cho ngay cả Vietcombank, một ngân hàng có số lượng điểm giao dịch, chấp nhận thẻ lớn nhất (hơn 37 triệu thiết bị đầu cuối chấp nhận thẻ – POS) nhưng doanh số thu về thì quá khiêm tốn. Tỷ lệ thẻ được chấp nhận thanh toán của Vietcombank thấp hơn nhiều so với số lượng thẻ ngân hàng phát hành, đã phải chấp nhận mất khách về tay ngân hàng ngoại.

Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, giám đốc trung tâm thẻ Vietcombank thừa nhận, Vietcombank biết ngân hàng HSBC có nhiều khách hàng có thu nhập cao. Thậm chí, khách hàng có tiền của Vietcombank chuyển sang mở thẻ tại HSBC. Và bà Hằng cho rằng, khách của các ngân hàng nước ngoài chủ yếu là những người có tiền, thường xuyên đi nước ngoài và họ dùng thẻ để thanh toán, mua sắm. Những khách hàng này không mấy khi sử dụng thẻ ở Việt Nam.

Cùng quan điểm, ông Bùi Tấn Tài, phó tổng giám đốc ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) cho biết, việc một ngân hàng có doanh số từ giao dịch thẻ lớn hay nhỏ là tuỳ thuộc vào chiến lược phát triển của ngân hàng đó. Còn khuyến khích khách hàng sử dụng thẻ lại là chuyện khác, ngân hàng có thể kích thích bằng các chương trình khuyến mãi như tích điểm, quà tặng… nhưng làm thế nào để khách hàng dùng cái thẻ đó để chi tiêu mua sắm hàng hoá lại là chuyện khác.

Không dùng tiền mặt: đợi!

Theo bà Hằng, một trong những lý do cơ bản khiến tiền mặt vẫn chiếm ưu thế lớn trong thanh toán là các đơn vị vẫn muốn nhận tiền mặt hơn, có thể để trốn thuế hơn là phải trả một khoản phí dịch vụ cho ngân hàng.

Tuy nhiên, về góc độ người tiêu dùng, thì hiện tại các dịch vụ hỗ trợ cho thanh toán bằng thẻ vẫn khó khăn. Nhiều siêu thị tới thời điểm này vẫn chỉ nhận thanh toán bằng tiền mặt, không chấp nhận thanh toán qua thẻ. Việc phát triển thẻ mới chỉ dừng ở việc chuyển tiền mặt vào thẻ và lại rút tiền mặt ra để chi tiêu và các ngân hàng liên tục đầu tư máy rút tiền ATM chỉ để cho người dân... rút tiền.

Hiện tại, theo bà Nguyễn Thu Hà, chủ tịch hiệp hội Thẻ Việt Nam, một dự án liên minh thiết bị đầu cuối chấp nhận thẻ (POS) đang được triển khai. Sau khi hoàn thành, mỗi điểm mua hàng chỉ cần đặt một cái máy POS là có thể thanh toán được tất cả các loại thẻ của các ngân hàng. Như vậy, người tiêu dùng chỉ cần có thẻ của một ngân hàng đều có thể thanh toán qua thẻ ở bất kỳ nơi nào có máy POS. Hơn nữa, một mức phí hợp lý cho mỗi giao dịch thanh toán qua thẻ có thể sẽ giúp cho những chiếc thẻ nội trở nên giá trị hơn.

Minh Huệ