Phát thuốc bảo hiểm y tế tại nhà thuốc tư nhân

Bệnh nhân đỡ khổ, nhưng “vô cùng khó”

SGTT.VN - HĐND tỉnh Tiền Giang cho biết, đã kiến nghị Trung ương cho phép nhà thuốc tư nhân đăng ký cấp phát thuốc bảo hiểm y tế (BHYT) theo đơn bác sĩ khám chữa bệnh ban đầu. Kiến nghị này được nhiều người cho là hay, vì hiện nay người bệnh mất quá nhiều thời gian để chờ đợi nhận thuốc BHYT ở các bệnh viện công. Tuy nhiên, theo cơ quan quản lý chức năng và các nhà thuốc tư nhân thì điều này... ”vô cùng khó”.

Tại TP.HCM, nhiều chuỗi nhà thuốc đạt chuẩn GPP được quyền bán thuốc BHYT theo đơn của bác sĩ, nhưng không thực hiện được vì thủ tục rườm rà. Ảnh: Lê Hồng Thái

Khó quản lý

DS Nguyễn Văn Vĩnh, trưởng phòng quản lý dược, sở Y tế TP.HCM cho biết, trước đây sở Y tế TP.HCM cũng đã có đề xuất lên cơ quan BHYT cho phép nhà thuốc tư nhân cấp phát thuốc cho bệnh nhân BHYT, để thúc đẩy các nhà thuốc thực hiện theo chuẩn GPP, nhưng đề xuất không được hồi âm. Theo DS Vĩnh, nếu nhà thuốc tư nhân tham gia cấp thuốc theo diện BHYT sẽ rất tốt cho bệnh nhân, vì họ không phải chờ đợi lâu trong nhà thuốc bệnh viện. Quy trình đấu thầu cũng giống như việc đấu thầu thuốc ở các phòng khám tư nhân tham gia khám cho bệnh nhân BHYT. Tuy nhiên, để nhà thuốc tư nhân tham gia vào việc bán thuốc BHYT thì Nhà nước phải có định hướng, có lộ trình và quá trình nghiên cứu.

Trong khi đó, Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM lại cho rằng, muốn làm được điều này cả ngành y tế và cơ quan BHXH phải ngồi với nhau bàn bạc để thống nhất phương án thực hiện. Theo BS Lưu Thị Thanh Huyền, phó giám đốc BHXH TP.HCM, Chính phủ chưa có quy định về việc cấp phát thuốc BHYT tại các nhà thuốc tư nhân, cơ quan BHXH cũng chưa có ý kiến gì. Hơn nữa, muốn làm được việc này cần phải có lộ trình và các cơ quan quản lý chức năng phải xét xem hệ thống giám sát của mình có đầy đủ không, cơ chế quản lý như thế nào... Bởi, theo quy định, thuốc BHYT được quản lý theo giá đấu thầu, cơ quan BHXH thanh toán theo giá thầu (giá nhập vào), nhà thuốc muốn bán thuốc BHYT thì phải bán theo giá thầu, không được thu thêm bất kỳ lệ phí nào khác... Đây là một việc làm đầy rẫy khó khăn, đi ngược với lợi ích kinh doanh của nhà thuốc tư nhân.

Lợi nhuận bị khống chế

Khi đề cập đến vấn đề nhà thuốc tư nhân tham gia bán, cấp thuốc cho bệnh nhân có BHYT theo đơn, bà Lê Thị Thanh Hương, một chủ nhà thuốc trên đường Cách Mạng Tháng Tám cho rằng, nếu bán thuốc cho bệnh nhân BHYT thì nhà thuốc có thêm khách hàng, người bệnh đỡ phải xếp hàng lấy thuốc sau khi khám hàng giờ trong bệnh viện, nhưng rất khó thực hiện. “Nhà thuốc chúng tôi mua thuốc ở nhiều nơi, nhiều hãng, tự quyết định bán ra theo giá của thị trường, không bị ràng buộc bởi chi phí. Cái khó của thuốc BHYT là bán bằng giá thầu, không tính lãi. Kinh doanh không có lãi thì làm sao tồn tại?!”

Được biết, tại TP.HCM, nhiều chuỗi nhà thuốc đạt chuẩn GPP được quyền bán thuốc BHYT theo đơn của bác sĩ, nhưng cũng không thực hiện được vì những thủ tục rườm rà, vướng mắc trong triển khai thực hiện. Tổng giám đốc của một hệ thống nhà thuốc đạt chuẩn GPP tại TP.HCM và Hà Nội (xin được giấu tên) cho biết, hệ thống nhà thuốc GPP của ông được quyền bán thuốc (theo thông tư 03) cho bệnh nhân có BHYT lâu rồi, nhưng vẫn chưa thể làm được vì nhiều thủ tục rườm rà. Nhà thuốc phải đấu thầu nhưng không biết đấu thầu theo giá của bệnh viện nào, đấu thầu quốc gia hay đấu thầu theo sở Y tế. Mỗi nhà thuốc không thể mở thầu được, trong khi nhà thuốc bán trung bình khoảng 10 – 20 triệu đồng/ngày, chưa nói đến các nhà thuốc nhỏ chỉ bán khoảng 2 – 3 triệu đồng/ngày, trong đó rất ít người có BHYT tham gia. Đặc biệt, thuốc bán cho bệnh nhân bảo hiểm giống như bán nợ xong rồi mới đi đòi lại tiền từ cơ quan bảo hiểm, thủ tục rườm rà, không nhà thuốc nào muốn. Như vậy, lợi nhuận của nhà thuốc tư nhân bị khống chế, khác nào như tự đeo gông vào cổ.

Chỉ là ý tưởng?

Ông Phạm Lương Sơn, trưởng ban thực hiện chính sách BHYT – BHXH Việt Nam cho biết, ông chưa biết thông tin tỉnh Tiền Giang kiến nghị Chính phủ cho phép đăng ký khám chữa bệnh tại các phòng khám tư nhân, cho phép nhà thuốc tư nhân đăng ký cấp phát thuốc BHYT theo đơn bác sĩ khám chữa bệnh ban đầu. Việc này không phải BHXH có quyền quyết định mà phải theo luật và phải có đầy đủ cơ sở pháp lý. Tuy nhiên, việc này chắc chắn Việt Nam chưa thực hiện được.

Ông Sơn phân tích thêm, hiện một số nước trên thế giới đã thực hiện việc này nhưng họ có hệ thống quản lý tốt, nghiêm ngặt; bác sĩ được đào tạo bài bản, đúng chuyên môn. Chỉ đơn cử việc kê đơn và cấp phát thuốc đều được quản lý bằng hệ thống máy chủ, rất khó xảy ra tình trạng lạm dụng. Còn tại Việt Nam, dịch vụ khám chữa bệnh thực hiện theo hợp đồng, nghĩa là BHXH Việt Nam cùng sở y tế đi khảo sát cơ sở tư nhân nào có đủ điều kiện mới ký hợp đồng thực hiện khám chữa bệnh theo BHYT. Việc quản lý các phòng khám tư còn khó, giờ cho phép nhà thuốc tư nhân đăng ký cấp phát thuốc BHYT theo đơn bác sĩ khám chữa bệnh ban đầu chắc chắn sẽ xảy ra tình trạng lạm dụng, càng khó kiểm soát. Việc này đúng là tạo thuận lợi cho người bệnh nhưng lại là cơ hội tốt để lạm dụng BHYT.

Hoàng Nhung – Lệ Hà