Cận cảnh trò chơi trực tuyến bạo lực

Kỳ 1: Game bạo lực tung hoành khắp thế giới

>>> Game online tiềm ẩn nhiều tác hại

SGTT.VN - Đến bây giờ vẫn chưa có một định nghĩa nào rõ ràng về game bạo lực và rất ít công trình nghiên cứu về tác hại của nó. Nhưng ở mức độ nào đó, tác động của game bạo lực đến người chơi là có xảy ra, và chính phủ một số nước đã cấm game bạo lực nhằm tránh những tổn hại đến người chơi game.

Vẫn chưa có nhiều các công trình nào chỉ rõ tác động của bạo lực trong trò chơi trực tuyến cho đến thời điểm hiện nay (ảnh minh hoạ). Ảnh: L.H.T

Nhiều nước cấm game bạo lực

Năm 2006, một nhóm nhà khoa học tại đại học Missouri, Mỹ đã khẳng định nghiên cứu của họ kiểm soát hoạt động não của 39 người chơi game cho thấy có một mối quan hệ nhân quả.

Họ đo một loại hoạt động não gọi là phản ứng P300, phản ánh ảnh hưởng xúc cảm đối với hình ảnh. Khi được cho thấy những hình ảnh bạo lực của đời thường, những người đã chơi game bạo lực có phản ứng giảm nhẹ. Tuy nhiên, khi nhóm đó được cho thấy những hình ảnh gây bối rối như động vật chết hoặc trẻ em bệnh tật, họ có phản ứng tự nhiên hơn nhiều. Khi những người chơi game được cho cơ hội trừng phạt một đối thủ, những người có sự giảm nhẹ nhất nơi phản ứng P300 đưa ra những lối trừng phạt nặng nề nhất.

Nhà tâm lý học Bruce Bartholow, chủ trì cuộc nghiên cứu, nói: “Cho tới nay, đây là nghiên cứu đầu tiên cho thấy việc tiếp xúc với các game bạo lực có ảnh hưởng đến não, nơi dự báo hành vi gây hấn. Những người chơi nhiều game bạo lực cũng tỏ ra dửng dưng. Họ trở nên vô cảm”. Đó có thể xem là một nghiên cứu rõ nhất về game bạo lực gây ảnh hưởng tới người chơi được công bố. Còn lại hầu như vẫn chưa có nhiều các công trình nào chỉ rõ tác động của bạo lực trong trò chơi trực tuyến cho đến thời điểm hiện nay.

Tuy nhiên, mặc dù rất ít công trình nghiên cứu, ở một số nước cũng đã cấm game bạo lực nhằm tránh những tổn hại đến người chơi game. Cụ thể, tháng 11.2007 liên minh châu Âu (EU) thông qua một điều luật kiên quyết hơn trong việc chống lại các trò chơi điện tử mang màu sắc bạo lực. Theo đó, các cửa hàng kinh doanh trò chơi điện tử tại tất cả các nước EU sẽ không được phép bán trò chơi điện tử bạo lực cho trẻ em từ 16 tuổi trở xuống. Các điều khoản trong dự luật chủ yếu nhấn mạnh đến việc hạn chế bán các trò chơi điện tử và các hình phạt đối với những người bán lẻ không tôn trọng lệnh cấm trên. Hiện tại, đa số các nước thành viên của EU, đặc biệt là Đức, Tây Ban Nha, Phần Lan, Pháp, Anh, Hy Lạp, Hungary và Ý đã ủng hộ dự luật này. Có điều, ở dự luật này EU vẫn băn khoăn về tính chất bạo lực trong các trò chơi, mức độ của nó cũng như những chỉ dẫn cụ thể để thực hiện luật dễ dàng hơn.

Tháng 7.2009 chính quyền Trung Quốc đã ban lệnh cấm các trang web không được quảng cáo hoặc có đường dẫn tới trò chơi trực tuyến kích động bạo lực. Lệnh cấm được đưa ra ngày 28.7 trên trang web chính thức của bộ Văn hoá. Theo đó, tất cả các trò chơi có liên quan tới ma tuý, cờ bạc, trộm cắp, hiếp dâm, phá hoại đều bị cấm vì gây ảnh hưởng xấu tới truyền thống văn hoá và các quy chuẩn đạo đức. Tại Đức và Thái Lan, một số trò chơi trực tuyến mang tính chất bạo lực cũng bị chính quyền nước này cấm vì gây ảnh hưởng tới người chơi và có dấu hiệu kích động phạm tội ở giới trẻ.

Việt Nam: có trên 40 loại trò chơi trực tuyến

Thực tế cho đến thời điểm hiện nay, theo thống kê của chúng tôi thông qua số lượng từ các nhà phát hành game, ngoại trừ những trò chơi trực tuyến đang trong giai đoạn thử nghiệm và webgame thì có khoảng 47 trò chơi trực tuyến đang được 11 nhà phát hành trong nước chính thức phát hành tại thị trường Việt Nam. Trong đó, 31 trò chơi trực tuyến thuộc thể loại MMORPG (game nhập vai trực tuyến nhiều người chơi), bốn trò chơi trực tuyến thuộc thể loại MMOFPS (bắn súng trực tuyến) và 12 trò chơi trực tuyến thuộc thể loại casual (phổ thông). Tiêu chí để xác định mức độ bạo lực ở các trò chơi trực tuyến ở Việt Nam vẫn chưa có.

Tuy nhiên, theo tổ chức phi chính phủ SRB (Entertainment Software Rating Board), đảm nhiệm vai trò chính trong việc đánh giá game cho hầu hết các nhà phát hành game trên thế giới, đã xếp hạng mức độ của trò chơi trực tuyến như: EC (early childhood: dành cho trẻ em), E (everyone: tất cả mọi người), E10+ (người trên 10 tuổi), T (teen: dành cho thanh thiếu niên, trên 13 tuổi), M (Mature: chỉ dành cho người 17 tuổi trở lên) và AO (Adults only: chỉ dành cho người đã đủ 18 tuổi). SRB đã đánh giá các game ở Việt Nam theo tiêu chí của họ như sau: những game MMOFPS như Battle Star của Asiasoft, Đột kích của VTC Game, Biệt đội thần tốc của VNG và Đặc nhiệm anh hùng của FPT Online được xếp vào loại game chỉ dành cho người 17 tuổi trở lên. Còn các game casual ở Việt Nam đều phù hợp với mọi lứa tuổi, các game thuộc thể loại MMORPG ngoại trừ Độc bá giang hồ của Asiasoft thuộc thể loại 18+, còn các game mang xu hướng kiếm hiệp như Võ lâm truyền kỳ của VNG, Thiên long bát bộ của FPT Online phù hợp với lứa tuổi teen trở lên. Chính vì thế việc tranh cãi trò chơi trực tuyến ở Việt Nam bạo lực như thế nào, tác động đến giới trẻ ra sao, có thể nói sẽ còn là một câu chuyện dài tập.

Để xác định mức độ tác động của trò chơi trực tuyến đến người chơi, cần có những nghiên cứu cụ thể và có sự kết hợp của các cơ quan ban ngành đến việc nghiên cứu đó, mới có thể cho những kết quả khả quan được. Nhưng vấn đề cấp thiết nhất là nằm ở phía người quản lý và việc giáo dục con em từ phía gia đình. Trong đó, cần có một văn bản quản lý trò chơi trực tuyến phù hợp hơn với những tiêu chí, đánh giá trò chơi trực tuyến cụ thể và tỉ mỉ và có một đội kiểm duyệt phối hợp từ nhiều cơ quan ban ngành, nhằm kiểm định game trước khi cho phép phát hành.Quan trọng nhất vẫn là cách quản lý của gia đình đối với con em của mình, thực tế chơi games có điều độ có thể tạo nên tác động tốt, rèn luyện cho con người tính phản xạ, giảm stress… Vì thế nếu mỗi gia đình quản chặt được giờ chơi game của con em mình thì game sẽ trở về đúng với bản chất của nó là giải trí.

Ngọc Linh

>>> Kỳ 2: Lơ là quản lý game offline bạo lực