Cửa biển bồi lấp, ngư dân thiệt hại nặng

SGTT.VN - Đang vào mùa cao điểm đánh bắt, nhưng hàng trăm tàu cá của ngư dân hai tỉnh Bình Định, Phú Yên không thể ra vào cửa biển do tình trạng bồi lấp cát. Hiện trạng này đã gây thiệt hại nặng nề cho ngư dân.

Hàng trăm tàu thuyền bị mắc kẹt tại cảng Tam Quan do cửa biển bị bồi lấp.

Tàu chen chúc nằm tại cảng

Hàng trăm tàu cá đang phải nằm chen chúc tại cảng Tam Quan – cảng cá lớn nhất tỉnh Bình Định – dù đang thời kỳ cao điểm đánh bắt cá ngừ đại dương. Hầu hết những tàu này đều không thể ra khơi do cửa biển bị bồi lấp nghiêm trọng. Hiện cửa biển Tam Quan đã bị cát bồi lấp, thu hẹp chỉ còn gần 20m trong khi trước đây rộng hơn 100m. Nhiều ngư dân xã Tam Quan Bắc cho biết, ngay tại cửa biển chỉ còn một luồng nước rộng gần 6m, còn lại có độ sâu chưa tới 1m, nhiều nơi cát bồi nhô lên cao khỏi mặt nước.

Ông Huỳnh Văn Thành, ngư dân ở thôn Thiện Chánh 2, xã Tam Quan Bắc nói: “Trong khi luồng lạch hẹp, cửa biển lại bị bồi lấp, nên tàu thuyền ra vào rất nguy hiểm. Những tàu ra cửa biển đều bị mắc cạn, hoặc bị sóng đánh hất vào bờ kè, hư hỏng nặng. Do đó, phần lớn các tàu đều phải nằm chờ thuỷ triều lên. Trong khi đó, mỗi tháng thuỷ triều chỉ lên hai lần vào đầu và giữa tháng âm lịch, mỗi lần chỉ kéo dài 1 – 2 giờ”.

Tại Phú Yên, hiện có hơn 200 tàu chuyên hành nghề câu cá ngừ đại dương bị mắc kẹt tại các cảng cá phường 6, Đông Tác (thành phố Tuy Hoà) do cửa biển Đà Rằng bị bồi lấp nghiêm trọng. Trước đây, cửa biển Đà Rằng rộng hàng trăm mét, nhưng hiện nay, vào buổi sáng, mực nước chỉ sâu 0,5m. Khi thuỷ triều lên cao nhất vào buổi chiều, mực nước cũng chỉ tăng lên 1,5m; trong khi để tàu thuyền có thể ra vào an toàn, mực nước phải có độ sâu từ 2,5m trở lên.

Thượng uý Nguyễn Ngọc Ry, trưởng trạm kiểm soát biên phòng Đà Rằng (bộ đội biên phòng Phú Yên), cho biết: “Ngay cả khi thuỷ triều lên cao nhất, cửa biển Đà Rằng chỉ xuất hiện một luồng rộng 5m, tàu thuyền phải ra vào từng chiếc một trong tình trạng hết sức khó khăn, nguy hiểm, phải nhờ các tàu khác kéo ra, kéo vào rất nhiều lần mới thoát nạn. Nhiều tàu phải vứt hàng ngàn cây đá lạnh, trị giá hàng chục triệu đồng xuống biển mới có thể giữ tàu. Gần đây hàng loạt tàu cá liên tục bị nạn tại cửa biển Đà Rằng”.

Theo ông Nguyễn Văn Long, trưởng trạm khai thác – bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản Hoài Nhơn, tình trạng hàng trăm tàu thuyền mắc kẹt tại cảng Tam Quan đang gây thiệt hại rất lớn đối với ngư dân. Ông Nguyễn Tấn Tài, chủ tàu ở xã Hoài Hương, huyện Hoài Nhơn than: “Tàu của tôi đã sắm tổn gần 150 triệu đồng từ trước tết Nhâm Thìn để đi đánh bắt, thế nhưng, cửa biển bị bồi nặng nên tàu vẫn còn bị “giam” tại bến cá này. Từ sau tết đến nay, bà con ngư dân ai cũng muốn ra khơi, nhưng không dám cho tàu đi vì sợ bị mắc cạn”. Còn theo thượng uý Ry, có đến 95% trong số các tàu đang bị mắc kẹt bên trong cửa biển Đà Rằng đã sắm tổn để đi đánh bắt. Tình trạng cửa biển bị bồi lấp khiến bà con ngư dân bị thiệt hại rất nặng.

Ngư dân mỏi mòn chờ ra khơi

Trong khi hàng ngàn ngư dân thấp thỏm chờ nước lên để đưa tàu ra khơi thì chính quyền địa phương vẫn đang loay hoay tìm giải pháp khắc phục. Ông Đào Duy Hội, chủ tịch UBND xã Tam Quan Bắc, cho biết, cửa biển Tam Quan ngày càng bị bồi lấp nhanh, nguy hiểm đối với tàu thuyền là do bờ kè chắn sóng dài 850m nối từ cảng cá vươn ra cửa biển – một trong những hạng mục của dự án khu tránh trú bão tàu thuyền tại cảng Tam Quan.Trước đây, tàu thuyền ra vào cửa Tam Quan Bắc bình thường, khi gặp nước cạn vẫn có thể cho tàu lách luồng đi. Thế nhưng, từ khi có bờ kè chắn sóng chạy song song với dãy núi Trường Xuân, đã tạo thành một con sông hẹp, trong khi hàng ngày nước ùn cát từ bên ngoài vào cửa biển bị bờ kè giữ lại, làm cho cửa biển càng bị bồi lấp. Nhiều ngư dân cho rằng, chính bờ chắn sóng đã giữ sóng và cát lại làm cho cửa biển này ngày càng hung dữ. Bên cạnh đó, luồng dẫn từ cửa biển vào cảng quá hẹp, làm cho tàu thuyền luôn bị sóng lớn hất vào bờ kè.

Theo ông Hội, thời gian qua, chính quyền địa phương đã nhiều lần tổ chức nạo vét luồng lạch, cửa biển Tam Quan, nhưng tình trạng bồi lấp vẫn còn. Để hạn chế tai nạn đối với tàu thuyền, huyện Hoài Nhơn đã cắm phao cảnh báo tại những khu vực bị cát bồi lấp nguy hiểm. Ông Phan Trọng Hổ, giám đốc sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Bình Định cho biết, trước mắt, tỉnh đầu tư 500 triệu đồng cùng với 500 triệu đồng đóng góp của ngư dân để nạo vét luồng lạch tại cửa biển Tam Quan. Về lâu dài, tỉnh sẽ mời các cơ quan chức năng khảo sát, đánh giá nguyên nhân bồi lấp cũng như kiểm tra lại công trình khu neo đậu tàu thuyền tránh bão để có giải pháp xử lý. “Chúng tôi đã yêu cầu các cơ quan chức năng của thành phố tiến hành khảo sát, đồng thời đề nghị UBND tỉnh Phú Yên hỗ trợ kinh phí để nạo vét luồng lạch tại cửa biển Đà Rằng. Trước mắt, chỉ có thể cắm cọc tiêu để hướng dẫn tàu thuyền ra vào”, ông Hồ Đức Hùng, phó chủ tịch UBND thành phố Tuy Hoà nói.

Một tàu cá bị mắc cạn tại cửa biển Đà Rằng.

Tàu không vào được cảng để bán cá

Trong khi hàng trăm tàu không thể ra khơi, các tàu khác cũng không thể vào cảng để bán cá. Theo ngư dân, những ngày qua, khi các cửa biển Tam Quan, Đà Rằng bị bồi lấp, hàng trăm tàu phải chạy đến các cảng Quy Nhơn (Bình Định) hay Cam Ranh (Khánh Hoà) để tiêu thụ cá. “Khi đến bán cá tại các cảng mới này, chúng tôi thường bị các doanh nghiệp, đại lý ép giá do chúng tôi không quen biết”, ông Hồ Văn Ngân, một chủ tàu ở xã Hoài Hải, huyện Hoài Nhơn nói. Tương tự, ông Nguyễn Văn Việt, chủ tàu chuyên đánh bắt cá ngừ đại dương cho biết: “Tàu của tôi đi biển từ trước tết, sau chuyến đi biển dài ngày trở về thì không thể cập cảng, nên tôi không thể bán cho những đầu nậu thu mua quen, do đó rất dễ bị ép giá, bên cạnh đó cũng dễ dàng mất đi “bạn hàng”.

Nhiều chủ tàu ở phường 6, thành phố Tuy Hoà nói rằng, khó khăn lớn nhất khi không trở về được cảng cá phường 6 là họ phải sắm chuyến biển ở nơi khác, phải vay nóng với lãi suất cao; trong khi ở bến quen, họ có thể mua nợ hàng hoá để đi biển rồi về trả sau. Do không có tàu cá vào cảng, các doanh nghiệp mua bán, chế biến hải sản cũng bị mất đi nguồn hàng. Nhiều doanh nghiệp mua bán, chế biến cá ngừ đại dương ở Phú Yên đang lo lắng trước nguy cơ vi phạm hợp đồng, không đủ hàng giao đúng thời hạn do mua không đủ số lượng.

bài và ảnh: Uyên Thu