GS Ngô Bảo Châu: “Bố mẹ phải nhịn ăn lo cho tôi ăn học”

SGTT.VN - “Tôi cảm thấy tự hào khi giải thưởng Fields đã được chia sẻ với đồng bào cả nước. Sự hân hoan trong mắt các bạn trẻ, các học sinh đã nhân lên niềm vui và niềm tự hào trong tôi rất nhiều lần”, giáo sư Ngô Bảo Châu tâm sự tại lễ chào mừng giáo sư tối 29.8.2010 được tổ chức trang trọng tại Trung tâm Hội nghị quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và giáo sư Ngô Bảo Châu tại buổi lễ chào mừng giáo sư tối 29.8.2010 tổ chức tại Trung tâm Hội nghị quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội. Ảnh: TTXVN

"Bố mẹ phải nhịn ăn nhịn mặc lo cho tôi ăn học"

Trước khi nói về tương lai, giáo sư đã điểm về quá khứ: “Không ai muốn ôn nghèo kể khổ, nhưng tôi biết hồi bé bố mẹ phải nhịn ăn nhịn mặc lo cho tôi ăn học". Giáo sư kể, nhiều năm ở nước ngoài, tuổi thơ của ông có thể thiệt thòi về cái ăn, cái chơi với bạn bè châu Âu, nhưng chuyện học hành thì “chưa chắc”. Đánh giá lại những yếu tố tạo nên thành công của mình, giáo sư Châu tâm tình: thành công của ông hôm nay có sự giúp đỡ của các thầy, cô. "Tôi xin kể ví dụ khi tôi đến học thầy Hùng khối chuyên toán trong ngôi nhà 8m², lúc nào cũng tràn ngập mùi thuốc bắc vì thầy hay ốm. Lúc đó, thù lao của bố mẹ tôi với thầy chỉ là cân đường, viên thuốc bổ", giáo sư Châu xúc động kể.

Trong niềm tự hào này, giáo sư Ngô Bảo Châu hy vọng: “Sự kiện này sẽ tạo nên tiền đề lớn cho sự thay đổi của nền toán học Việt Nam. Ít nhất đó cũng là tâm huyết của cá nhân tôi và các nhà khoa học trong nước trong giai đoạn hiện nay”.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hy vọng giới trẻ noi gương giáo sư, dấn thân vào khoa học. Niềm tự hào Ngô Bảo Châu cần được nhân lên mạnh mẽ. Thủ tướng cũng khẳng định, giải thưởng Fields là niềm tự hào của giáo sư Châu, gia đình, các thầy cô, của cả dân tộc Việt Nam. “Giáo sư làm rạng danh đất nước Việt Nam”, Thủ tuớng nhấn mạnh.

Thủ tướng cũng cảm ơn các nhà khoa học Pháp, Mỹ đã bồi dưỡng giáo sư Ngô Bảo Châu để có ngày hôm nay. “Để không tụt hậu với thế giới, Việt Nam cần có nhiều Ngô Bảo Châu, cần có một xã hội học tập, cơ chế trọng dụng nhân tài. Chính phủ sẽ tạo thuận lợi cho giáo sư Ngô Bảo Châu đóng góp cho nền toán học nước nhà”, người đứng đầu Chính phủ cam kết.

Thủ tướng phát biểu: “Thành quả trên đã góp phần làm cho thế giới biết đến Việt Nam không chỉ là tấm gương đấu tranh anh dũng, hội nhập và tăng trưởng kinh tế mà còn là đất nước chinh phục đỉnh cao khoa học”.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chụp ảnh kỷ niệm với gia đình giáo sư Ngô Bảo Châu. Ảnh: TTXVN

Việt Nam cần có nhiều Ngô Bảo Châu

Thủ tướng bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến gia đình giáo sư Ngô Bảo Châu, đến các thầy cô giáo, những người đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục Việt Nam, khơi dậy và nuôi dưỡng lòng say mê học tập, nghiên cứu khoa học, rèn luyện nhân cách, phát triển tài năng cho các thế hệ trẻ, các thế hệ học trò, trong đó có giáo sư Ngô Bảo Châu.

Thủ tướng nêu rõ, ngày nay, toán học không chỉ là chìa khóa để phát triển các ngành khoa học khác, mà còn có những ứng dụng trực tiếp và quan trọng vào cuộc sống. Phát triển toán học là tiền đề để phát triển nền khoa học cơ bản của Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là giáo dục đại học. Ngày 17.8 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển toán học giai đoạn 2010 đến 2020”, trong đó có một nội dung quan trọng là thành lập Viện nghiên cứu cao cấp về toán. Đây thực sự là một cơ hội và điều kiện để phát triển nhanh và toàn diện hơn nữa ngành toán học ở Việt Nam.

Theo Thủ tướng, để thu hẹp khoảng cách phát triển với thế giới, để không bị tụt hậu trong cạnh tranh quốc tế, Việt Nam cần có nhiều Ngô Bảo Châu và chúng ta còn cần có một xã hội học tập với tất cả mọi người đều có cơ hội vươn lên tri thức hiện đại và phát huy tối đa năng lực sáng tạo của mình. “Chúng ta còn cần một nền kinh tế với nguồn nhân lực chất lượng ngày càng được nâng cao, với cơ chế trọng dụng nhân tài được tôn trọng và thực thi đầy đủ”.

Trước đó, ngày 19.8, giáo sư Ngô Bảo Châu là một trong 4 người được trao giải thưởng Fields - giải thưởng toán học cao quý nhất thế giới - và trở thành nhà toán học đầu tiên của Việt Nam giành được giải thưởng này. Sau khi nhận được giải thưởng, giáo sư Châu chia sẻ: "Tôi cũng muốn tin rằng giải thưởng Fields sẽ đánh dấu một bước ngoặt, sẽ đem đến một luồng gió mới cho khoa học và giáo dục đại học ở nước ta. Bên cạnh bao nhiêu yếu kém, trì trệ, bảo thủ, tôi còn thấy những người lớn tận tụy vì khoa học, những bạn trẻ tràn trể niềm say mê khoa học. Hy vọng chúng ta sẽ đi cùng một con đường".

Không sợ đứng trên vai người khổng lồ vì đã có Ngô Bảo Châu

Giáo sư Ngô Bảo Châu chia sẻ niềm vui với các bạn trẻ và người hâm mộ. Ảnh: Bích Ngọc

“Ngày hôm nay, chúng em được đứng trên vai giáo sư, giống như anh đã từng đứng trên vai của Atlat, như Atlat từng đứng trên vai của Gala. Dẫu biết rằng leo vai người khổng lồ là quá trình chông gai nhưng chúng em không ngại, vì chúng em biết có một người đã học mái trường chúng em đang học, đã từng sống và ra đi từ đất nước mà chúng em đang sống và đã vươn tới đỉnh cao chói lọi”, sinh viên Hà Khương Duy, huy chương vàng Olympic Toán quốc tế 2009 chia sẻ tại buổi lễ.

Duy phát biểu: “Gần đây em đã được đọc một bài trả lời của giáo sư, khi giáo sư kể về thời gian trải qua những khó khăn lúc giải quyết Bổ đề cơ bản, đó là lĩnh vực làm nản lòng nhiều nhà khoa học trên thế giới. Giáo sư đã chinh phục thử thách toán học trong 15 năm, từ đáy lòng mình em thật sự cảm phục và giáo sư là tấm gương sáng cho chúng em noi theo.”

Duy tâm sự, em đã hiểu vì sao giáo sư Ngô Bảo Châu ví toán học như một nguồn sinh lực, một nguồn hạnh phúc lớn lao. Bởi toán học thật là kỳ lạ, đối tượng của toán học không phải là thế giới tự nhiên, đó là thế giới khái niệm trong đầu chúng ta. Song thiếu nó, thế giới chỉ là một mớ hỗn độn kỳ bí. Như một câu nói của Platon: “Không có toán học, chúng ta giống như người sống trong hang, chưa bao giờ nhìn thấy gì khác ngoài bóng của vạn vật in trên vách. Toán học cho ta ra ngoài hang, cho ta biết thế giới giàu có, tươi đẹp.”

Thay mặt cho các bạn trẻ cả nước, Duy bày tỏ niềm cảm phục và tự hào đối với những vinh quang mà giáo sư Ngô Bảo Châu đã đạt được. Theo Duy, việc giáo sư Ngô Bảo Châu nhận được huy chương Fields thực sự là niềm tự hào, cú hích mạnh mẽ đối với thế hệ trẻ Việt Nam, giúp các em tự tin bước ra thế giới, chiếm lĩnh đỉnh cao của khoa học và kỹ thuật. Đặc biêt, vượt qua ngoài tầm toán học, thành công của giáo sư giúp cho các em sẵn sàng đối đầu với chông gai để cống hiến cho KHKT, để biết được đâu là đỉnh cao để vươn tới. Duy cũng tin một tương lai không xa, trên thế giới sẽ có thêm một Ngô Bảo Châu mới đến từ Việt Nam.

Thanh Tuyền - T.H