Bà Cốc Khai Lai chưa bị phán quyết

SGTT.VN - Phiên tòa xét xử bà Cốc Khai Lai, vợ của cựu bí thư thành ủy Trùng Khánh (Trung Quốc) Bạc Hi Lai, tội giết người đã kết thúc chiều ngày 9.8, tuy nhiên tòa án vẫn chưa tuyên bố phán quyết đối với tội của bà.

Một quan chức tòa án tên Tang Yigan cho biết luật sư bào chữa của bà Cốc - do chính phủ chỉ định - không phản đối lời truy tố bà Cốc tội sát hại doanh nhân Neil Heywood. Tuy nhiên vị luật sư nhắc tòa án rằng bà Cốc đã nhận tội và có thái độ hợp tác trong quá trình điều tra, do vậy tòa án cần xem đây là một tình tiết giảm nhẹ.

Phiên tòa diễn ra trong sự canh gác an ninh cẩn thận. Hàng chục cảnh sát đứng bảo vệ trước cổng phiên tòa, những tuyến đường xung quanh bị niêm phong. Lượng người được vào dự khán cũng bị hạn chế. Không phóng viên quốc tế nào được phép vào phiên tòa. Tin cho hay chỉ có hai hãng truyền thông nhà nước Trung Quốc là Tân Hoa Xã và đài truyền hình Trung ương Trung Quốc được đến đưa tin.

Hai nhà ngoại giao người Anh đã tham dự phiên tòa, do nạn nhân trong vụ án hình sự này là ông Heywood có quốc tịch Anh.

Quan chức họ Tang nói thời điểm tuyên bố phán quyết trong vụ án bà Cốc sẽ được công bố sau.

Phiên tòa xét xử bà Cốc Khai Lai diễn ra trong một buổi sáng mưa tầm tã, được cảnh sát canh gác nghiêm ngặt. Ảnh: Reuters

Bà Cốc Khai Lai chỉ là "vật tế thần"

Địa điểm xét xử bà Cốc không phải là ở Bắc Kinh, cũng không phải ở Trùng Khánh mà là tại thủ phủ Hợp Phì của tỉnh An Huy. Các nhà quan sát luật pháp nói rằng đây là nơi “không khoan nhưng đối với các bị cáo hình sự và luật sư của họ hơn bất cứ tòa án trong nước nào”.

Liệu bà Cốc có bị tuyên án tử? Chính phủ đã tỏ ý cố gắng hạn chế lỗi lầm của bà để giải quyết vụ việc êm thắm nhằm tránh bị bàn tán đến mức tối thiểu. Hồi tháng trước, Tân Hoa Xã đưa tin hành vi giết người của bà Cốc là để bảo vệ con trai mình, Bạc Qua Qua, do ông Heywood đã đe dọa đến sự an toàn của Qua Qua. Do đó các luật sư cho rằng án tử hình có thể sẽ không ban hành, vì bị cáo hành động trên cơ sở tinh thần mất kiểm soát.

Giáo sư Perry Link chuyên nghiên cứu Đông Á tại đại học Princeton (Mỹ) nói dù bà Cốc nhận hình phạt nào thì bà “vẫn là vật tế thần, không phải chỉ cho chồng bà mà là toàn bộ đảng cầm quyền”, và gọi phiên tòa là một vở kịch.

Các tình tiết giảm nhẹ trong vụ án bà Cốc Khai Lai sát hại doanh nhân Neil Heywood như bà Cốc giết người để bảo vệ con, và bà đã nhận tội cũng như hợp tác trong quá trình điều tra. Ảnh: AFP

Giới luật sư và chuyên gia pháp lý khẳng định bà Cốc chắc chắn sẽ bị kết tội, khi mà tỉ lệ những kết án tại các phiên tòa ở Trung Quốc lên đến 98%. Tuy nhiên, ông Cheng Li, chuyên gia về chính trị Trung Quốc tại viện Brookings - viện nghiên cứu chính sách hàng đầu của Mỹ - nói sự chấp nhận của nhân dân trong nước với bản án sẽ là điều vô cùng quan trọng với chính phủ. Ông cho rằng phản ứng của nhân dân tất nhiên quan trọng hơn nhiều so với phản ứng quốc tế. “Đấy là việc lãnh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc có thể đạt được lòng tin nhân dân như thế nào. Phản ứng của công chúng rất khó đoán. Nếu mọi người cảm thấy phiên tòa này chỉ là một trò hề, không công bằng hay đơn thuần là kết quả của một đấu tranh chính trị thì sẽ xảy ra những hậu quả nhất định”.

Bạc Hi Lai sẽ được xử nhẹ

Giáo sư khoa học chính trị Wenran Jiang thuộc đại học Alberta (Canada) khẳng định: “Nếu bà Cốc bị tuyên án thì đó sẽ là dấu chấm hết cho sự nghiệp chính trị của ông Bạc Hi Lai”. Giáo sư Jiang nói vụ án hình sự chống lại bà Cốc không còn là một vụ giết người nước ngoài thông thường, khi vụ án xảy ra trước thềm Đại hội đảng còn bị cáo là vợ của một người từng nắm quyền lực tại Bộ Chính trị.

“Tôi nghĩ ông Bạc đã quá quyết đoán, quá hiếu chiến và và quá thông minh với những người cùng hàng ngũ”, giáo sư Jiang nói. Sự ngã ngựa của ông Bạc có thể xuất phát từ những chính sách dân túy của ông ở Trùng Khánh nhiều hơn.

“Một số chính sách mà ông ta thi hành ở Trùng Khánh, được Bắc Kinh xem là chính sách cải cách chống lại hiện trạng, mà tình hình hiện giờ là khoảng cách giữa người nghèo và người giàu ngày càng gia tăng”, theo giáo sư Jiang. Trung Quốc đang hướng tới một xã hội ngày càng phân cực và bất bình đẳng. Các chính sách mà ông Bạc thúc đẩy vẫn được ủng hộ ở một số thành phần dân chúng. “Nếu bạn nói chuyện với những người ở Đại Liên hay Trùng Khánh thì ông Bạc Hi Lai vẫn còn ảnh hưởng”.

Các nhà phân tích chính trị nhận định sự miễn nhiệm ông Bạc là dấu hiệu của vết rạn từ sự thống nhất và hài hòa trong nội bộ đảng cầm quyền.

Điều gì sẽ xảy ra với ông Bạc? Liệu ông sẽ bị kết án tham nhũng? Hay ông sẽ bị xử nhẹ và để vụ việc êm xui? Trong những tháng từ khi vụ việc xảy ra, báo chí Trung Quốc phần lớn “ngó lơ” các cáo buộc tham nhũng - như những tài khoản nước ngoài, hối lộ, lối sống xa hoa - mà chỉ tập trung vào một trường hợp hẹp hơn là vụ bà Cốc giết người.

Tân Hoa Xã từng đưa tin giữa bà Cốc và nạn nhân Heywood có “xung đột lợi ích kinh tế”. Hơn thế nữa, tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP, Hong Kong) còn cho biết bà Cốc “đã thú nhận tội giết người lẫn các tội khác về kinh tế” nhưng chỉ bị cáo buộc duy nhất tội giết người. Việc không truy tố bà Cốc vì các tội danh kinh tế là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy chính quyền không có dự định truy tố hình sự ông Bạc Hi Lai vì tội tham nhũng, khi ông Bạc vẫn còn được ủng hộ trong nội bộ đảng.

Việc bỏ qua những tội kinh tế là “sự sao lãng nghiêm trọng trong trách nhiệm truy tố”, luật sư nhân quyền nổi tiếng tại Bắc Kinh Pu Zhiqiang nói. Luật sư này khẳng định ban lãnh đạo cao cấp muốn vụ án kết thúc càng sớm càng tốt.

Giáo sư Steve Tsang thuộc viện Chính sách Trung Quốc tại đại học Nottingham (Anh) nói: “Việc xét xử bà Cốc có nghĩa là các lãnh đạo đã đạt được một thỏa thuận về cơ bản. Họ muốn dồn sức bắt bà Cốc nhận tội. Tôi cá rằng ông Bạc sẽ bị xử khá nhẹ và họ sẽ neo vụ này lại cho đến sau đại hội đảng”.

C.T. (tổng hợp)