Bà Ngoại trưởng Hillary Clinton nói rằng bà đã dự nhiều hội nghị và có hội nghị không ra được thông cáo chung là chuyện bình thường. Hội nghi Ngoại trưởng Hiệp hôi ASEAN lần này không ra được tuyên bố chung, tôi nghĩ cũng là bình thường thôi. Điều đáng chú ý là Trung Quốc đã đắc chí và coi đây là thành công thì đấy mới là điều bất bình thường. Hơn nữa, chính nước chủ nhà Campuchia đề ra khẩu hiệu Một cộng đồng - Một vận mệnh, nhưng chính nước này lại hành động trái ngược khẩu hiệu đó và chỉ có nước này thôi đã lợi dụng quyền chủ tọa Hội nghị khăng khăng không đồng ý với tất cả 9 nước còn lại trong Hiệp hội đưa vấn đề Trung Quốc gây mất ổn định trong tranh chấp Biển Đông vào tuyên bố chung, rồi sổ toẹt cả bản tuyên bố chung có nhiều vấn đề đã được các nước nhất trí. Thế là rõ quá rồi. Không phải ngẫu nhiên mà ngài TNS Mỹ John Mc Cain từ lâu đã cảnh báo Trung Quốc đang chia rẽ các nước ASEAN và uy hiếp các nước nhỏ hơn ở Biển Đông, làm mất ổn định và hòa bình của khu vực này. Bây giờ thì hai năm rõ mười đồng tiền bẩn và gái đẹp Trung Quốc đã mua chuộc được ít nhất một nước, mà nước ấy lại giữ ghế chủ nhà hội nghị ASEAN để phá hoại hội nghị và xa hơn là phá hoại xiệc xây dựng cộng đồng ASEAN vào năm 2015. Cũng chẳng có gì phải ngạc nhiên khi Hội nghị ở Nong Pênh đang căng thẳng thì xẩy ra vụ binh lính Campuchia "bắn nhầm" máy bay dân dụng chở khách của Thái lan, tạo cớ cho nước Chủ nhà Campuchia phớt lờ vấn đề rất nóng là Trung Quốc đang uy hiếp và lấn chiếm trái phép vùng đặc quyền kinh tế của Philippines và Việt nam ở Biển Đông, và khi nước chủ nhà không công bố tuyên bố chung thì Trung Quốc hý hửng ngợi ca thành công. Rồi thừa cơ mượn gió bẻ măng, xua hàng đàn tàu ra cướp tài nguyên trên vùng quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Thậm chí họ còn tung tin pháo hạm của họ đi tuần tra và mắc cạn ở đó nhằm đánh lừa thế giới đó là vùng biển của họ. Rồi đây, Trung Quốc còn giở lắm chiêu trò cực kỳ thâm độc, nham hiểm và hung bạo nhằm độc chiếm Biển Đông, gây mất ổn định và hòa bình từ Đông bắc Á tới Đông nam Á. Nhưng ngày nay đâu còn như thời Chiến quốc để một nước Trung Quốc mua chuộc chư hầu và muốn làm gì thì làm. Nhân dân thế giới càng thêm cảnh giác và chắc chắn không để vận mệnh của mình như vận mệnh của nước Campuchia thời Trung Quốc sử dụng bọn tay sai Pôn-pốt thực thi chính sách diệt chủng, biến một dất nước tươi đẹp và theo Phật giáo như thế thành cánh đồng chết! Chỉ thương hại cho những người cam tâm làm con ngựa thành Tờ-roa cho Trung Quốc để phá hoại Hiệp hội ASEAN đang cùng nhau xây dựng cộng đồng ASEAN phát triển trong hòa bình, thịnh vượng và xứng đáng là Trung tâm của các cuộc gặp gỡ, đàm phán với các nước đối tác trong tình thân hữu.