Tranh chấp biển Đông dự kiến trở thành tâm điểm tại ARF

SGTT.VN - Theo kế hoạch, cả Việt Nam và Phillipines sẽ đưa vấn đề tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc tại biển Đông ra thảo luận tại diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) diễn ra từ ngày 9.7 – 13.7 tại Phnom Penh, Campuchia.

Theo kế hoạch, cả Việt Nam và Phillipines sẽ đưa vấn đề tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc tại biển Đông. Trong ảnh là minh họa sự phi pháp của Trung Quốc khi họ nhận tất cả những gì phía trong đường lưỡi bò, do chính họ vẽ, là của mình.

Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario sẽ đưa vấn đề tranh chấp chủ quyền ra thảo luận theo từng chủ đề, về an ninh hàng hải và các vấn đề khu vực và quốc tế, bộ Ngoại giao Philippines cho biết.

Việt Nam cũng dự kiến sẽ đưa vấn đề ra AFR sau khi phản đối kế hoạch mời thầu của Trung Quốc 9 lô dầu tại thềm lục địa của Việt Nam.

ARF lần này có sự tham gia của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton và 26 ngoại trưởng ASEAN và các nước đối tác. Ngoại trưởng Clinton và các nước ASEAN có quan điểm khác biệt với Trung Quốc về tranh chấp chủ quyền ở vùng giàu tài nguyên.

Tuy nhiên, người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc Liu Weimin nói cuộc gặp của ASEAN không nên được dùng làm diễn đàn cho các nước có yêu sách thảo luận rộng rãi. Trung Quốc vẫn bảo vệ quan điểm thảo luận song phương với mỗi nước liên quan như Philippines và Việt Nam.

“Trung Quốc tin rằng cuộc gặp của các Ngoại trưởng tại ARF là một diễn đàn quan trọng để tăng cường tin cậy lẫn nhau và củng cố hợp tác, không phải là nơi thảo luận về biển Đông”, ông Liu nói tại Bắc Kinh.

Ngược lại, người phát ngôn bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez nói, mục tiêu của ARF là cho phép các nước thành viên thảo luận và bàn bạc về các vấn đề chính trị và an ninh vì lợi ích và mối quan tâm chung của các nước thành viên, như là vấn đề biển Đông.

“Và tranh chấp biển Đông là vấn đề khu vực, nó là một vấn đề khu vực và chính trị”, ông Hernandez nói.

Các quan chức Mỹ cũng lên kế hoạch thảo luận về xung đột lãnh thổ, thể hiện mối quan tâm trong thúc đẩy một bộ quy tắc ràng buộc về pháp lý trong khu vực (COC), giúp ngăn chặn gây hấn và đối đầu có thể xảy ra ở biển Đông

Mặc dù không phải là một bên liên quan đến tranh chấp nhưng Mỹ đã tuyên bố có lợi ích quốc gia trong đảm bảo các xung đột được giải quyết một cách hòa bình và có tự do hàng hải ở vùng nước nhộn nhịp này, một tuyến đường thương mại của thế giới.

Campuchia, nước chủ tịch ASEAN năm 2012, đã từng bị chỉ trích vì “bảo vệ” vị trí của Trung Quốc, nhưng các quan chức Campuchia lần này bảo đảm họ sẽ thực hiện vai trò chủ tịch ASEAN công bằng trong các cuộc họp của ASEAN trong năm nay.

Theo các quan chức Philippines, Campuchia không có nhiều sự lựa chọn vì bất kỳ thành viên nào của ASEAN cũng có thể đưa bất cứ vấn đề gì ở các cuộc họp không chính thức.

Nhiều người lo ngại tranh chấp biển Đông có thể gây ra xung đột vũ trang lớn của châu Á nhưng các nhà phân tích dự đoán các nhân vật chính như Trung Quốc và Mỹ không thể chọn rủi ro khi bắt đầu cuộc đối đầu gây tổn hại về mặt kinh tế.

Một bộ quy tắc ứng xử ở biển Đông có thể giúp giữ mọi việc dưới tầm kiểm soát và để các nước có yêu sách xây dựng long tin, và có thể thực hiện hợp tác chung khi các tranh chấp lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết.

Trước cuộc họp ARF, ngày 8.7, các quan chức cấp cao của ASEAN và Trung Quốc đã họp để chuẩn bị tại Phnom Penh.

Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Fu Ying cùng các đại diện của các nước ASEAN đã nhấn mạnh cam kết tiếp tục thực hiện tuyên bố DOC đã ký hồi năm 2002.

Các đại biểu nhất trí thực hiện tuyên bố DOC theo cách toàn diện và hiệu quả cũng như các dự án hợp tác theo khuôn khổ DOC với mục tiêu giữ gìn hòa bình và ổn định ở biển Đông.

Các quan chức của Trung Quốc và ASEAN cũng thảo luận không chính thức về cách thức tạo lập bộ quy tắc ứng xử COC.

Thiên Bình (theo philstar, cri)