Giải cứu Hy Lạp

Ngày lịch sử của châu Âu

SGTT.VN - Thủ tướng Hy Lạp gọi ngày đạt được thoả thuận về gói cứu trợ thứ hai là ngày lịch sử cho Hy Lạp, song với các nhà đầu tư, đó cũng là ngày có ảnh hưởng tới tương lai châu Âu.

Sau 13 giờ đàm phán tại Brussels, các bộ trưởng tài chính khu vực đồng euro rạng sáng hôm thứ ba 21.2 (giờ Bỉ) đã đạt được thoả thuận gói giải cứu thứ hai cho Hy Lạp, trị giá 130 tỉ euro (172 tỉ USD). Theo lời Thủ tướng Hy Lạp Minister Lucas Papademos, thoả thuận này cứu Athens thoát khỏi vỡ nợ đúng một tháng trước cái chết đã được mặc định sẵn vào ngày 20.3.

Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp (trái) và Thủ tướng Hy Lạp tại cuộc họp báo sau cuộc đàm phán tại Brussels. Dù đạt được thoả thuận về gói cứu trợ thứ hai song Hy Lạp vẫn còn nhiều khó khăn. Ảnh: Reuters

Số phận quốc gia này bị treo lơ lửng trong nhiều tuần qua khi khoản vay 14,5 tỉ euro đã cận ngày thanh toán. Đến đầu giờ sáng ngày thứ ba 21.2, người đứng đầu Euro Group, Thủ tướng Luxembourg Jean-Claude Juncker, tuyên bố các bộ trưởng tài chính đã thống nhất một thoả thuận “sâu rộng” trong gói cứu trợ.

Đồng euro ngay lập tức phản ứng tăng vọt sau thông tin trên, leo lên mức trên 1,32 USD/euro.

Gói cứu trợ 130 tỉ euro sẽ được tài trợ bởi các nước thành viên khu vực đồng euro, Uỷ ban châu Âu (EC) và quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Tổng cộng, 100 tỉ euro (132,8 tỉ USD) sẽ được chi dưới hình thức hỗ trợ trực tiếp, trong khi số còn lại được sử dụng để bảo lãnh trái phiếu mới cho các chủ nợ tư nhân. Theo báo Wall Street Journal, đối với mỗi trái phiếu 100 euro đấu thầu trong hoán đổi nợ, chủ nợ sẽ nhận được trái phiếu mới của Hy Lạp với mức giá trị danh nghĩa là 31,5 euro và hối phiếu ngắn hạn mệnh giá 15 euro do quỹ Ổn định tài chính châu Âu (EFSF) cung cấp. Điều này đồng nghĩa rằng, các chủ nợ tư nhân đã chấp nhận xoá tới 53,5% số nợ, thay cho mức thoả thuận 50% đưa ra lúc đầu. Các trái phiếu mới có kỳ hạn dài hơn, từ 11 tới 30 năm, và lợi suất thấp hơn.

Ông Juncker cho biết ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đồng thời sẽ chuyển lợi nhuận trái phiếu Hy Lạp đã mua cách đây hai năm cho các ngân hàng trung ương, sau đó các ngân hàng này sẽ chuyển lại cho Athens. ECB đã mua khoảng 38 tỉ euro trái phiếu Hy Lạp.

Tuy nhiên, mức độ tham gia của IMF trong gói giải cứu này là chưa rõ ràng. Hội đồng quản trị của IMF sẽ quyết định mức đóng góp vào tháng 3.2012. Giám đốc IMF Christine Lagarde nhắc lại lời kêu gọi tăng kích thước của cơ chế bình ổn tài chính châu Âu (ESM), sẽ bắt đầu hoạt động vào giữa năm 2012. Đây được xem như là điều kiện bắt buộc để IMF tham gia đóng góp. IMF đã cung cấp 30% trong gói giải cứu đầu tiên cho Hy Lạp vào tháng 5.2010, nhưng có báo cáo cho biết họ muốn giảm mức độ tham gia trong thời gian này.

Gói giải cứu mới nhắm mục tiêu giảm nợ Hy Lạp, hiện ở mức 164% GDP, xuống còn 120,5% GDP vào năm 2020. Đổi lại, Athens phải thi hành các biện pháp thắt lưng buộc bụng đã ký, gồm cắt giảm lương hưu và mức lương tối thiểu, cải cách hệ thống thuế để tăng thu nhập và mở cửa thị trường theo mức quy định.

Bên cạnh đó, Athens cũng phải thiết lập một tài khoản ký quỹ, luôn có đủ tiền mặt để trả nợ trong ba tháng tới. Tài khoản này sẽ được quản lý tách biệt khỏi ngân sách tài chính quốc gia.

Một điều kiện khác nữa là bộ ba EC, IMF và ECB sẽ tiếp tục giám sát Hy Lạp trong tương lai để đảm bảo nước này thực thi đầy đủ các yêu cầu, thay vì theo dõi định kỳ như trước nay.

Thủ tướng Hy Lạp Lucas Papademos dự kiến kế hoạch tái cơ cấu nợ khổng lồ sẽ hoàn tất vào tháng 4.2012 và khẳng định bất kỳ ai đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống tới đây đều phải tuân theo điều khoản thoả thuận.

Tuyết Hạnh (Spiegel, Reuters, WSJ)