Anh và Czech từ chối hiệp ước quản lý ngân sách của EU

SGTT.VN - Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) đầu tiên trong năm 2012 đã kết thúc sáng nay 31.1 (theo giờ Việt Nam) với kết quả 25 nước thành viên thống nhất tham gia hiệp ước do Đức đề xuất về thắt chặt quản lý ngân sách các nước thành viên EU.

Thủ tướng Ý, ông Mario Monti (trái), tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy (giữa) và thủ tướng Đức Angela Merkel đã có cuộc gặp ngắn trước khi hội nghị thượng đỉnh EU diễn ra. Ảnh: Reuters

Việc thông qua hiệp ước này được Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) hoan nghênh. Chủ tịch ECB, ông Mario Draghi nói: “Đây là bước đi đầu tiên để tiến tới một liên minh tài chính, điều này chắc chắn củng cố niềm tin vào khu vực đồng tiền chung”. Hiệp ước sẽ có hiệu lực từ tháng 7 năm nay, cho phép tòa án công lý châu Âu giám sát sự tuân thủ và ra lệnh trừng phạt với những nước thành viên vi phạm luật lệ quản lý ngân sách, nâng cao vai trò của Ủy ban châu Âu (EC) trong việc rà soát các ngân sách quốc gia. Quỹ cứu trợ mới có tên gọi Cơ chế bình ổn châu Âu (ESM) trị giá 500 tỉ euro sẽ có hiệu lực vào tháng 7 tới, sớm hơn một năm so với dự kiến, để hỗ trợ các nước có nợ công lớn.

Chỉ hai nước từ chối hiệp ước này là Anh và cộng hòa Czech. Thủ tướng Anh David Cameron, còn khẳng định chính phủ của ông sẽ hành động nếu hiệp ước này đe dọa những lợi ích của ông. Ông nói vẫn còn một số “băn khoăn pháp lý” về việc sử dụng các tổ chức của EU để thi hành hiệp ước tài chính này. Còn Czech viện “những nguyên nhân hiến pháp” để từ chối tham gia. Tuy nhiên giới phân tích cho rằng tổng thống Czech, ông Vaclav Klaus, có thể miễn cưỡng ký vào hiệp ước. Czech hiện chưa phải là thành viên chính thức của EU.

Ngoài việc thông qua hiệp ước trên, hội nghị kéo dài nửa ngày còn bàn về phục hồi tăng trưởng và tạo việc làm trong thời điểm mà các chỉnh phủ trên lục địa già đang buộc phải cắt giảm chi tiêu công, tăng thuế để giải quyết hàng núi nợ nần. Các nhà lãnh đạo đã thảo luận về những biện pháp hỗ trợ khối doanh nghiệp vừa và nhỏ. Phần lớn các doanh nghiệp than phiền về việc EU áp đặt quá nhiều chi phí hành chính. Trong tuyên bố chung về tăng trưởng kinh tế của EU nhấn mạnh chỉ biện pháp cắt giảm thâm hụt ngân sách là chưa đủ. “Chúng ta phải hiện đại hóa nền kinh tế của mình, tăng cường khả năng cạnh tranh để bảo đảm tăng trưởng bền vững”, tuyên bố viết. EU sẽ tài trợ các đề án tạo việc làm và đào tạo cho thanh niên ở những nước có tỉ lệ thất nghiệp ở thanh niên cao nhất. EC cho biết hiện vẫn còn khoản tiền mặt 82 tỉ euro (107 tỉ USD) để hỗ trợ các nước trong những dự án tăng trưởng và việc làm.

Nhưng sự khác biệc về giới hạn của biện pháp thắt lưng buộc bụng ở một số nước, những cuộc đàm phán còn dang dở về cơ cấu lại nợ của Hy Lạp đã giảm nỗ lực để truyền đi thông điệp lạc quan rằng châu Âu đang nỗ lực xử lý vấn đề của mình. Tại hội nghị, thủ tướng Hy Lạp Lucas Papademos hi vọng sẽ đạt được thỏa thuận với những chủ nợ tư nhân về chuyển dịch cơ cấu số nợ 200 tỉ euro và thỏa thuận về các điều kiện để nhận được khoản cứu trợ quốc tế thứ hai trước cuối tuần này.

Cảnh Toàn (Reuters, BBC)