Giải toả vướng mắc thị trường tiền tệ?

SGTT.VN - Tăng trưởng và lạm phát không phải câu chuyện trong năm nay, vì mọi dự báo đều cho rằng các mục tiêu này đều sẽ đạt được.

Các chuyên gia trong hội nghị đầu tư 2010 lạc quan hay thận trọng? vào hôm qua (22.7) do báo Nhịp cầu Đầu tư tổ chức, đều có chung một dự báo, là khả năng thực hiện các mục tiêu vĩ mô 2010 là khá chắc chắn: lạm phát 8% và tăng trưởng GDP 6,5%.

Nhiều ngân hàng lớn thừa tiền, nhưng tiền chạy lòng vòng chứ không trực tiếp đi vào lĩnh vực sản xuất. Ảnh: Hồng Thái

Lòng tin thị trường “lình xình”?

Ông Lê Đức Thuý, chủ tịch uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia, cho rằng tiến trình vận hành đang đi theo đúng hướng. Mức tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tính từ đầu năm 4,78% – thấp nhất sáu năm gần đây, CPI tháng 7 ở TP.HCM là một trong những tín hiệu cho thấy giá cả đã không tăng mà còn giảm; cho thấy các biện pháp kiểm soát vĩ mô, trực tiếp là lạm phát đã được thực hiện tương đối tốt. Bên cạnh đó, kiểm soát bội chi ngân sách năm nay ở mức 6,2%, giảm so với mức 6,9% của năm 2009, bội chi ngân sách sẽ được giữ ở mức 6% GDP thấp hơn mục tiêu đề ra...

Dù vậy, theo TS Võ Trí Thành, thị trường cũng chưa tin Việt Nam hồi phục một cách chắc chắn. Lý do thứ nhất là chỉ số đánh giá rủi ro vĩ mô (CDS) của Việt Nam từ đầu năm vẫn tăng. Thứ hai, chỉ số chứng khoán thường vượt trước dự báo từ 3 – 6 tháng vì kỳ vọng thị trường, đến nay vẫn lình xình, đồng nghĩa chưa có gì chắc chắn trong 3 – 6 tháng tới. Thứ ba, bất kỳ tin đồn nho nhỏ nào trên thị trường tiền tệ sẽ có những bất ổn tương ứng. “Cái quan trọng nhất đối với vĩ mô có thể không phải là chỉ số, mà là niềm tin thị trường”, ông Thành nói.

Dòng tiền không chảy

Phải tiếp tục giảm lãi suất và tăng dư nợ tín dụng như một biện pháp mạnh để tăng trưởng kinh tế. Theo ông Lê Đức Thuý, nếu chỉ dựa vào nỗ lực của các ngân hàng thương mại và bằng cách chỉ đạo như hiện nay thì đã đi hết giới hạn của việc hạ lãi suất. “Vấn đề chủ yếu tuỳ thuộc vào chính sách điều hành tiền tệ của ngân hàng Nhà nước”, ông nói.

Ông chỉ trích rằng, quy định trên thị trường tiền tệ hiện nay đang gây khó khăn cho các ngân hàng. Theo ông, một số giải pháp cần làm ngay, giải toả những vướng mắc trong quan hệ giữa ngân sách và ngân hàng, thì giá vốn mới rẻ đi và lãi suất mới thấp hơn.

Theo đó, thị trường liên ngân hàng sinh ra là để điều tiết vốn cho cả hệ thống, trên đó các ngân hàng bán buôn với nhau, nơi thừa bán cho nơi thiếu vốn. Những quy định gần đây của ngân hàng Nhà nước hạn chế việc buôn bán trên thị trường liên ngân hàng, đẻ ra thực tế lãi suất thị trường liên ngân hàng thấp so với lãi suất huy động, trong khi nhiều ngân hàng không có vốn để cho vay buộc phải nâng lãi suất tiền gửi lên để huy động vốn, các ngân hàng lớn cũng không hạ được nếu không sẽ mất khách hàng, nên cạnh tranh lãi suất vẫn mạnh và khó mà hạ xuống được. Cạnh đó, trái phiếu kho bạc đấu thầu số đăng ký mua nhiều hơn số huy động, lãi suất lại thấp hơn mức lãi suất huy động. Vì một số ngân hàng lớn huy động lớn có điều kiện mua trái phiếu chính phủ và dùng trái phiếu đó tái chiết khấu với ngân hàng Nhà nước, vay với lãi suất rẻ hơn. “Chỉ quay vòng thị trường này họ vẫn tồn tại được và có lợi nhuận, nhưng nguồn cung tín dụng trực tiếp cho doanh nghiệp thì vẫn thiếu”, ông nói.

Tới đây việc quy định nâng tỷ lệ an toàn vốn từ 8% lên 9%, các chi nhánh ngân hàng cho vay dựa trên vốn được cấp tại chi nhánh chứ không phải là vốn của ngân hàng mẹ như trước đây. Cộng thêm các tài khoản vàng ở nước ngoài của các ngân hàng bị đóng cửa, làm ngân hàng không dám huy động vốn vàng trong dân cư để làm tín dụng, thì khả năng tín dụng sẽ rất thấp.

“Đó là những giải pháp cần phải có để giải toả những biện pháp “ngăn sông cấm chợ” thị trường tiền tệ. Nó đã được đưa vào một số quyết định của Chính phủ và thường trực Chính phủ. Còn việc triển khai thì thường chậm. Tuy nhiên, ngân hàng Nhà nước cho đấy là hướng không quan tâm đến để xử lý”, ông Thuý nói. Nhưng ông cho rằng, nếu không quyết liệt thì cơ hội tín dụng thúc đẩy tăng trưởng không còn bao nhiêu.

Theo các chuyên gia, nếu không thực hiện các giải pháp này, lãi suất sẽ còn lình xình ở mức hiện nay chứ khó giảm mạnh trong thời gian tới.

Hồng Sương