Cảng khu vực TP.HCM chưa thể di dời nhanh
SGTT.VN - Theo quy hoạch di dời hệ thống cảng biển trên sông Sài Gòn của Chính phủ, có năm đơn vị phải di dời trước năm 2010 là cảng Sài Gòn, Tân Cảng, cảng rau quả, cảng Tân Thuận Đông và nhà máy đóng tàu Ba Son.
|
Tiến độ di dời nhà máy đóng tàu Ba Son còn chậm. Ảnh: Lê Quang Nhật
|
Tuy nhiên, tiến độ thực hiện di dời các cảng trên sông Sài Gòn và nhà máy đóng tàu Ba Son chậm. Hiện mới chỉ có Tân Cảng Sài Gòn cơ bản hoàn tất việc di dời. Bốn đơn vị còn lại đang thực hiện các thủ tục về đất đai, lập dự án đầu tư, huy động các nguồn vốn triển khai.
Nút thắt tài chính
Theo đại diện công ty TNHH một thành viên Cảng Sài Gòn, tiến độ di dời cảng Sài Gòn có thể chậm tiến độ từ một đến hai năm vì việc xây dựng cầu cảng và cơ sở hạ tầng xung quanh cảng mới chưa hoàn thành. Cụ thể, phải đến tháng 9.2010, 200m cầu cảng đầu tiên tại cảng Hiệp Phước (nơi mà cảng Sài Gòn sẽ di dời đến) mới được hoàn thành; đến năm 2012, 600m tiếp theo mới được xây xong, 1.000m còn lại hiện vẫn chưa giải phóng xong mặt bằng.
Ngoài nguyên nhân xây dựng cơ sở hạ tầng tại cảng chậm, việc thiếu vốn cũng làm cho tiến độ di dời các cảng không đúng tiến độ. Theo lãnh đạo nhà máy Ba Son, để đẩy nhanh tiến độ di dời, UBND TP.HCM cần sớm thông qua quy hoạch khu đất Ba Son để bộ Quốc phòng triển khai các phương án xử lý đất tại nhà máy hiện hữu nhằm tạo vốn thực hiện dự án.
Chậm nhất trong quá trình thực hiện di dời là cảng Tân Thuận Đông và cảng rau quả. Hiện nay, cảng Tân Thuận Đông đang làm thủ tục xin thuê đất xây cảng mới ở khu công nghiệp Hiệp Phước (huyện Nhà Bè, TP.HCM). Tuy nhiên, do giá cho thuê đất ở khu công nghiệp Hiệp Phước quá cao, vượt khả năng của Tân Thuận, nên việc di dời cảng Tân Thuận Đông phải kéo dài từ ba đến bốn năm. Còn cảng rau quả hiện vẫn chưa được bố trí đất để xây dựng cảng mới, nên tiến độ di dời chưa xác định lúc nào.
Tháo gỡ những vướng mắc
|
Chuyển đổi công năng
Theo quy hoạch dự kiến, khu đất nhà máy Ba Son sẽ được chuyển đổi thành khu trung tâm phức hợp Sài Gòn – Ba Son với chức năng là trung tâm tài chính, văn phòng, khách sạn cao cấp, trong đó có khu truyền thống lịch sử như xưởng đóng tàu Ba Son, nhà lưu niệm bác Tôn Đức Thắng... Toàn bộ cầu cảng ở Nhà Rồng và Khánh Hội sau khi chuyển đổi công năng sẽ được sử dụng thành cảng hành khách du lịch trên sông. Ngoài ra, sẽ xây dựng cảng hành khách tàu biển đặt tại cuối khu vực Nhà Rồng – Khánh Hội. Toàn bộ khu vực nhà máy Ba Son đến cảng Sài Gòn nằm dọc bờ sông Sài Gòn, được gắn kết bởi các bến tàu chở khách du lịch trên sông, trên biển và metro.
|
Để tháo gỡ những vướng mắc này, đầu tháng 7.2010, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 446 ban hành quy chế tài chính phục vụ di dời các cảng trên sông Sài Gòn và nhà máy đóng tàu Ba Son. Theo đó, Thủ tướng cho phép toàn bộ số tiền thu được từ đất tại vị trí cảng cũ, sau khi trừ các khoản như chi phí đo, vẽ nhà đất, chi phí di dời... được sử dụng cho mục tiêu: hỗ trợ cho doanh nghiệp phải di dời thực hiện dự án đầu tư tại vị trí mới; số tiền thu được từ vị trí cảng cũ của công ty TNHH một thành viên cảng Sài Gòn, công ty cổ phần dịch vụ vận tải Sài Gòn và công ty cổ phần Cảng rau quả được nộp vào ngân sách TP.HCM để xây dựng cơ sở hạ tầng.
Số tiền thu được từ vị trí cảng cũ của công ty Tân Cảng Sài Gòn và nhà máy đóng tàu Ba Son được nộp về bộ Quốc phòng để tăng cường cơ sở vật chất phục vụ nhiệm vụ quốc phòng. Các doanh nghiệp phải di dời cũng được hỗ trợ do tạm ngừng kinh doanh với mức 30% một năm thu nhập sau thuế theo mức thu nhập bình quân của ba năm liền kề trước đó.
Theo đại diện công ty Cảng Sài Gòn, hiện các hạng mục hạ tầng tại cảng Hiệp Phước đang được đẩy nhanh, trong đó việc nạo vét sông Soài Rạp đến độ sâu 9,5m là hạng mục được ưu tiên làm trước để đón các loại tàu từ 30.000 – 50.000 tấn.
Vũ Nguyên