Studio Địa và không gian bằng hữu

SGTT.VN - Không gian sống và làm việc của Richard Streitmatter-Tran tọa lạc trên tầng 4 của một tòa nhà vùng ngoại ô thuộc huyện Bình Chánh, trông lớn hơn một căn phòng, nhỏ hơn một căn hộ. với lối thiết kế giản lược, tiện nghi, nhưng lại là nơi chứa đựng và nuôi nấng rất nhiều những ý tưởng nghệ thuật sáng tạo không ngừng nghỉ, từ chủ nhân cùng những người bạn đến từ khắp nơi trên thế giới.

Mất thời gian bao lâu để anh xây dựng hình ảnh một studio như hiện hữu?

Tôi trở về Việt Nam sống và làm việc từ 2003, nhưng phải đến tận 2010, tôi mới có cơ hội xây dựng một studio riêng. Việc khó nhất là vấn đề mặt bằng, bởi mục đích của tôi mở studio không phải để kinh doanh, để làm thương mại, vì vậy với nguồn kinh phí có hạn thật không dễ dàng chút nào. May mắn là tôi được một người bạn chia lại cho tầng 4 của toà nhà văn phòng, và nhờ một người bạn khác thể hiện ý tưởng của tôi trên không gian 3D, và từ bản thiết kế đó, tôi chỉ mất có 10 ngày để thi công và hoàn thiện vào tháng 3 năm 2010, đây là một studio trong mơ mà tôi ao ước từ khi còn đang học ở Mỹ.

Anh đặt tên cho studio của mình là Địa, một tên gọi đậm chất Á Đông, tên gọi đó có phải là do sự pha trộn văn hóa trong con người anh, một người Mỹ gốc Việt, hay mang một ý nghĩa khác?

Nhiều người đều nghĩ như vậy khi nhìn vào chữ Địa. Với tôi, Địa ở đây không phải là ông Địa, hay đơn thuần là bất động sản, mà nó mang một ý nghĩa khác bao quát hơn, đó là không gian sống, làm việc và là địa phận – là nơi tôi thể hiện những ý tưởng sáng tạo của riêng mình.

Một vài góc làm việc của các nghệ sĩ ở Studio Địa.

Có ảnh hưởng nhiều chứ, bạn nhìn vào không gian studio của tôi, chắc hẳn sẽ dễ nhận ra điểm nhấn rõ nét nhất, đó là sự tiện dụng và đơn giản. Khi nhận mặt bằng, tôi tháo hết những lớp ốp thạch cao để lộ ra mảng trần thô ráp, tạo độ cao cho không gian nhà, gia tăng thêm vài bóng đèn cho hệ thống chiếu sáng. Còn lại toàn bộ những đồ dùng như kệ, vách ngăn, tôi đều thiết kế bánh lăn để có thể di chuyển dễ dàng, và cũng để sau một khoảng thời gian nào đó, tôi lại thay đổi vị trí các vách ngăn để làm mới cho không gian sống và làm việc ở studio. Không gian làm việc thực sự đơn giản, hữu dụng, nhưng phải là nơi cho ra đời những ý tưởng khác biệt, đó chính là sự tương phản mà bạn có thể thấy ở Địa Studio.

Trong hoạt động nghệ thuật, người nghệ sĩ đôi lúc rất cần không gian đặc biệt để tạo cảm hứng cho sáng tác, cho những ý tưởng thăng hoa, còn với anh, không gian làm việc của anh có đem lại cho anh cảm hứng đó?

Tôi lại không giống những nghệ sĩ mà bạn muốn đề cập, vì tôi không cần không gian bên ngoài để tìm cảm hứng cho việc sáng tác. Không gian đặc biệt tạo cảm hứng cho tôi đều nằm trong suy nghĩ của tôi. Những ý tưởng trong sáng tạo nghệ thuật của tôi là sự tích hợp từ những chuyến đi, từ sách báo, tài liệu, internet, từ cuộc sống muôn màu muôn vẻ. Studio chỉ là nơi để tôi thể hiện ý tưởng đó thành hiện thực. Vì vậy, bạn có thể thấy ngay cả vẻ ngoài của tôi và của không gian studio cũng rất giống nhau, tóm gọn trong hai chữ: đơn giản.

Không gian studio được anh phân chia thành từng mảng rất rõ rệt như thư viện, xưởng chế tác, gian trưng bày… vậy theo anh tính năng nổi trội nhất trong không gian studio của anh là điểm gì?

Góc mà tôi sử dụng nhiều nhất trong studio đó chính là kệ sách, nơi có hơn 900 đầu sách từ các thể loại như nghệ thuật, thiết kế, kiến trúc, văn học, sách nghiên cứu về khu vực các tiểu vùng sông Mekong, có cả các tạp chí, báo in mà tôi sưu tầm, mua được từ nước ngoài mang về. Không gian kệ sách được tôi thiết kế rất giản lược, như một góc thư viện thu nhỏ, dành làm nơi gặp gỡ bạn bè, trao đổi công việc. Tôi cũng chuẩn bị ở studio khá đầy đủ các dụng cụ, thiết bị, vật liệu để làm ra những sản phẩm nghệ thuật, và ngoài việc phục vụ cho nhu cầu sáng tạo của tôi thì cả những người bạn Việt Nam và quốc tế cũng thường đến sử dụng. Tuy nhiên, không gian này không phải là nơi công cộng như một quán cà phê để bất kỳ ai cũng có thể tìm đến và cũng không phải là một phân xưởng để người thợ chế tác đồ thủ công đem bày bán tràn lan ngoài thị trường. Địa Studio mang mục đích chính là nơi gặp gỡ bè bạn, sau đó sẽ là những câu chuyện, những ý tưởng, và cuối cùng là việc thể hiện ý tưởng đó ra với thực tế.

Vậy là sau nhiều năm anh mới thực hiện được điều mơ ước có một không gian để sáng tác, thiết kế riêng cho mình, nhưng liệu có điều gì khiến anh chưa hài lòng với studio hiện tại?

Hài lòng? Tạm thời thôi, vì với không gian và công việc hiện tại tôi chưa cần gì thêm, nhưng chắc chắn sau này khi có những ý tưởng mới nảy sinh, tôi sẽ phải cần có một không gian mới, với những trang thiết bị phù hợp hơn để thể hiện ý tưởng sáng tạo của mình. Không gian cho studio thì ổn rồi, nhưng có một vấn đề nhỏ là nó ở hơi xa trung tâm Sài Gòn, nên hầu hết bạn bè tìm đến đều là người nước ngoài sống lân cận đó. Tôi cần có thêm nhiều những bạn trẻ Việt Nam đến trao đổi, giao lưu, chia sẻ những ý tưởng, kinh nghiệm về nghệ thuật đương đại...

Thực hiện: Nguyễn Đình
Ảnh: zhivago