Sống khoa học

Không thể chơi nhạc vì mồ hôi tay, làm sao?

SGTT.VN - Trong thư gửi chuyên trang Khoẻ & Vui, bạn đọc Hoàng Nam (quận 1, TP.HCM) cho biết: “Cháu là nam, 19 tuổi, thường xuyên ra mồ hôi tay chân (mùa lạnh chân cháu lạnh ngắt). Cháu đã uống lá lốt phơi khô hàng ngày trong mấy tháng nhưng không bớt. Cháu rất thích học đàn nhưng tay ra mồ hôi, thật bất tiện. Đợt thi đại học vừa rồi, cháu thật khổ sở vì tay ướt. Xin các bác sĩ cho cháu lời khuyên…” Chúng tôi đã nhờ các chuyên gia tây và đông y cùng tư vấn cho thắc mắc này.

Tây y: nên cắt thần kinh giao cảm ngực

Ra mồ hôi tay: bệnh không nguy hiểm nhưng gây nhiều khó chịu trong sinh hoạt. Ảnh: Hồng Thái

Tăng tiết mồ hôi tay và chân nguyên phát là bệnh rất hay gặp ở giới trẻ. Việt Nam có khoảng 2% người dưới 25 tuổi bị bệnh này. Bệnh không gây chết người nhưng người mắc bệnh thường gặp khó khăn trong công việc, nhất là những việc cần phải sử dụng sự khéo léo của bàn tay, giao tiếp nhiều… Bệnh có tính di truyền và có nguyên nhân là sự mất cân bằng, rối loạn của hai hệ thống thần kinh thực vật là hệ giao cảm và hệ phó giao cảm. Những người bị tăng tiết mồ hôi, nhất là ở tay và chân thường là do hiện tượng cường giao cảm gây nên. Hệ thống này làm gia tăng nhịp tim, tăng tiết mồ hôi, tăng nhu động của hệ tiêu hoá…

Có nhiều phương pháp điều trị bệnh này từ không dùng thuốc như tập yoga, đến sử dụng thuốc ức chế thần kinh giao cảm, ức chế kênh canxi, thuốc điều hoà hệ thần kinh thực vật, các loại yếu tố vi lượng... hay sử dụng máy ion hoá, chích thuốc botox… Tất cả chỉ có kết quả rất kém và tạm thời.

Hiện nay phương pháp điều trị ngoại khoa với cắt thần kinh giao cảm ngực 2 và ngực 3 qua nội soi lồng ngực là hiệu quả nhất, với hai vết mổ nhỏ khoảng 0,5cm ở ngực và thời gian phẫu thuật chừng 30 phút, bệnh nhân có thể xuất viện ngay hôm sau. Phẫu thuật có tỷ lệ thành công khá cao: đến 90%. Nhưng cũng có một vài phiền toái là hiệu quả khô mồ hôi ở bàn chân chỉ xảy ra sau phẫu thuật 3 – 6 tháng và có khoảng 20% bệnh nhân bàn tay tuy khô nhưng có hiện tượng tăng tiết mồ hôi bù trừ ở lưng và bụng (thường hiện tượng này cũng mất sau 3 – 6 tháng).

PGS.TS.BS Nguyễn Hoài Nam (chủ tịch hội Tĩnh mạch học TP.HCM, tổng thư ký hội Phẫu thuật lồng ngực và tim mạch TP.HCM)

Đông y: uống lá lốt phơi khô, hiệu quả tuỳ người

Trong y học cổ truyền, ra nhiều mồ hôi tay thuộc phạm vi các chứng đa hãn, tự hãn... và được chia ra làm nhiều thể bệnh khác nhau. Về mặt trị liệu, hai phương pháp thường sử dụng là dùng thuốc và không dùng thuốc.

Dùng thuốc

Thuốc uống trong: phù tiểu mạch 30g, ma hoàng căn 9g, sắc kỹ chia uống hai lần trong ngày. Cũng có thể đem hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 20 phút, uống thay trà. Cách khác: lấy cây lá lốt cả rễ, bỏ ngọn, cắt thành từng đoạn dài bằng hai đốt ngón tay, rửa sạch, sao vàng hạ thổ một đêm rồi đựng trong lọ kín dùng dần, mỗi ngày lấy một nắm nhỏ sắc với lượng nước vừa đủ trong 15 phút, uống thay trà; bảy ngày là một liệu trình, giữa hai liệu trình nghỉ bốn, năm ngày rồi lại dùng tiếp. Thông thường sau hai liệu trình là bệnh đã đỡ. Thỉnh thoảng có thể uống nhắc lại một liệu trình.

Thuốc dùng ngoài: phèn chua 25g, cát căn 25g, hai thứ tán vụn đem sắc kỹ hai lần lấy tổng cộng 1.500ml, bỏ bã lấy nước ngâm tay hai lần trong ngày, mỗi lần 30 phút. Một thang có thể dùng hai ngày, sáu ngày một liệu trình. Cách khác: xông hai bàn tay bằng lá ngải cứu tươi đặt gián tiếp trên bếp lửa. Cũng có thể dùng dung dịch phèn chua 5% xát lên vùng ra nhiều mồ hôi.

Không dùng thuốc

Dùng điếu ngải (có thể thay thế bằng que hương hoặc điếu thuốc lá) cứu nóng huyệt âm khích. Cách xác định huyệt âm khích: hướng lòng bàn tay ra phía trước, duỗi ngửa bàn tay và nghiêng vào trong sẽ nổi rõ gân cơ trụ trước, chỗ lõm sát gân cơ này trên nếp lằn chỉ cổ tay là huyệt thần môn, từ đây đo lên 0,5 tấc là huyệt âm khích. Cách khác: dùng ngón tay cái day ấn các huyệt quan nguyên (dưới rốn 3 tấc), khí hải (ở điểm nối 2/5 trên và 3/5 dưới của đoạn nối rốn và điểm giữa bờ trên xương mu) và hợp cốc (chỗ lõm giữa ngón tay cái và ngón tay trỏ, điểm tê tức nhất khi ấn và có hướng lan sang ngón tay út), mỗi huyệt trong hai phút.

Ngoài ra, nên dùng các loại thực phẩm như gạo nếp, đậu đen, phù tiểu mạch, gan dê, gan heo, tim heo, thịt gà, cá chạch, ngao, sò, đậu phụ, ngân nhĩ, cà rốt, củ mài, trám, bí đao, xích tiểu đậu, đông trùng hạ thảo, biển đậu, hạt dẻ, khiếm thực... Kiêng kỵ gừng tươi, hạt tiêu, hành tây, lá tía tô, rượu, mỡ động vật... Hạn chế dùng đường, kẹo mạch nha, long nhãn, hồng táo, thịt thủ...

Để đạt hiệu quả trị liệu, nên dùng một biện pháp dùng thuốc uống trong, một biện pháp dùng thuốc bên ngoài kết hợp day bấm huyệt và tiết chế trong ăn uống.

ThS.BS Hoàng Khánh Toàn (trưởng khoa Đông y, bệnh viện Trung ương quân đội 108)