Bác sĩ trò chuyện

Nào hay con tạo trêu ngươi

SGTT.VN - BS Eric Genden, chuyên khoa về đầu cổ tại trung tâm Y khoa TP New York chứng kiến sự đổi thay lớn trong mươi năm qua: “Hồi trước, phòng chờ của tôi đầy các bệnh nhân nghiện thuốc lá, nghiện rượu. Giờ thì lại đông đặc bệnh nhân không thuốc không rượu, họ bị ung thư họng miệng (ở amiđan hoặc ở đáy lưỡi), tuổi trẻ hơn các bệnh nhân “ngày xưa” thuốc – rượu. Sao vậy? Ngày trước 95% loại ung thư nầy là do thuốc lá và rượu mà”.

Trớ trêu ân ái

Rõ rồi. Virút HPV từ bộ phận sinh dục của bạn tình nhảy tọt vào hốc miệng. Kiểu cách làm tình bằng miệng tăng nguy cơ nhiễm HPV (Human Papilloma virus – virút gây bướu nhú ở người) gây ung thư họng. Có ít nhất một chủng virút (HPV 16) gây ra loại ung thư họng miệng. Virút tấn công đợt sóng mới gồm các người trẻ hơn, trong khoảng tuổi bốn, năm mươi, phần lớn là nam giới, không thuốc không rượu.

Hiện nay ở Thuỵ Điển, HPV gây ra hơn 90% các ung thư họng miệng (chỉ có 23% vào những năm 1970). Ở Hoa Kỳ, có hơn 80%. Canada cũng có số liệu vượt trội. Nhiều nơi, phong trào phòng chống thuốc lá hiệu quả làm giảm ung thư này, HPV lại giúp ung thư đáy lưỡi và amiđan đoạt lá cờ đầu. Ở Hoa Kỳ trong khoảng tuổi 20 – 49, từ năm 1975 – 2007, ung thư họng miệng tăng 225%, cứ đều khoảng 3% mỗi năm. Ung thư còn tăng theo số bạn tình. Sự gắn kết cách làm tình bằng miệng, nhiễm virút HPV và các ung thư trong miệng lại thấy trội ở đàn ông da trắng. Các nghiên cứu cho thấy, tuổi teen dùng miệng làm tình vì chúng nghĩ đây không phải là quan hệ tình dục. Không ngờ làm tình kiểu nầy là hành vi chết người.

Phần lớn ung thư họng miệng bị người bệnh bỏ lửng một thời gian. Các triệu chứng mập mờ: đau lỗ tai, đau nhẹ trong họng, miệng lạt lẽo khiến trùng trình khám bệnh. Còn kể bệnh thì bác sĩ quen lại cho uống vài đợt kháng sinh trị viêm họng, viêm amiđan. Lòng vòng, cả năm mới ra bệnh. Thật uổng vì biết sớm, ung thư nầy dễ trị.

Âu yếm kiểu lạ

Đàn ông dính HPV có nguy cơ bị ung thư hậu môn. Số liệu Mỹ cho thấy, những người đồng tính mắc khoảng 35 ca ung thư hậu môn trên 100.000 người. Hai con virút HPV và HIV liên thủ đánh hội đồng. Con số nầy còn lên gấp đôi ở những người bị nhiễm HIV. Gần đây HIV được điều trị có hiệu quả hơn, tỷ lệ ung thư hậu môn gia tăng đáng kể ở người nam đồng tính hoặc lưỡng tính mắc HIV.

Đàn ông nhiễm HPV do quan hệ tình dục hậu môn. Cọ xát da với da, cọ kè “súng ống”, trao đổi dụng cụ làm tình. Không nhất thiết phải “thọc sâu” mới gặp virút. Bao cao su chỉ giảm phần nào lây nhiễm. Theo trung tâm Phòng chống bệnh tật Hoa Kỳ – CDC, giới mày râu âu yếm cận kề nhau thì tăng 17 lần nguy cơ ung thư hậu môn so với ái ân khác giống.

Cánh cửa mở rộng

Tiến sĩ Harald zur Hausen, người Đức, thuộc viện Nghiên cứu ở Heidelberg đã tìm ra nguyên nhân ung thư cổ tử cung thường gặp ở phụ nữ. Nhờ biết rõ HPV 16 và 18 mà người ta đã sản xuất thành công hai loại vắcxin (Gardasil và Cervarix) ngừa ung thư cổ tử cung. Zur Hausen đã tìm thấy 70% tất cả ung thư cổ tử cung chứa HPV 16 và 18. Giải Nobel Y học 2008 vinh danh ông.

Có hơn 100 týp HPV, khoảng 40 týp gây nhiễm sinh dục, trong số này 15 týp có nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung cho phụ nữ. HPV được tìm thấy ở 99,7% ở phụ nữ bị ung thư cổ tử cung. Sau HPV 16 và 18, các týp HPV 45, 31, 33, 52, 58, 35 cũng thường gây ung thư cổ tử cung. Các týp HPV nguy cơ cao còn gây ung thư âm đạo, âm hộ, dương vật, hậu môn…

Thật là kỳ thú. Con người đã chộp được virút vô hình vô ảnh, biết được HPV 16 và 18 chỉ có tám gen, thấy được hai gen tặc E7, E8 gây ung thư. Tưởng như nắm rất chặt mà vẫn vuột. Phải chăng con tạo trêu ngươi. HPV 16 vốn cư trú ở bộ phận sinh dục, miệt dưới mà nhảy tót lên trên, vào trong họng quậy phá. Người đồng tính hoặc lưỡng tính luyến ái âu yếm kiểu lạ tạo thời cơ cho HPV tung hoành… ở hậu môn.

Hiện nay đã có hai loại vắcxin ngừa HPV. Nhiều chuyên gia mong mở rộng tiêm chủng để ngừa ung thư cổ tử cung. Lại mới có đề xuất dùng vắcxin cho cả nam giới vì sự tăng vọt của các ung thư họng miệng do HPV. Nên nhớ vắcxin chỉ ngừa được 70% các ung thư cổ tử cung. Bao cao su chỉ giúp phần nào. Cần quan hệ tình dục an toàn. Tránh lắt léo và cắc cớ…

GS.BS Nguyễn Chấn Hùng

Michael vẫn lạc quan, năng động. Ai mà không biết chuyện ngôi sao điện ảnh danh tiếng, chồng của Catherine Zeta Jones, con của lão minh tinh Kirk Douglas, 93 tuổi. Ngày 12.1.2011, báo CTV Ottawa đưa tin Michael Douglas, 66 tuổi tuyên bố đã khỏi bệnh ung thư miệng họng mắc từ tháng 8.2010, sẵn sàng nhập vai phim mới tháng 5, tháng 6 tới. Các bác sĩ thấy sự lạc quan này có hơi sớm. Ung thư giai đoạn 4, xạ trị tám tuần và hoá trị. Catherine Zeta Jones rất giận các bác sĩ không chẩn đoán căn bệnh sớm hơn. Douglas mất hàng tháng để tìm hiểu vì sao đau họng và đau tai. Thật ra, ung thư họng miệng thường phát hiện trễ vì triệu chứng ban đầu sơ sài: đau họng, hơi khàn tiếng, hoặc đau lỗ tai. Michael cho là bệnh của mình do rượu và thuốc lá. Các ung thư họng miệng còn do virút HPV – loại này dễ trị hơn. Douglas không cho biết bệnh mình có liên hệ virút không, nhưng nói là bác sĩ cho biết cơ may 80% khỏi bệnh – phải chờ. Chúc mừng Michael, rất lạc quan, luôn năng động. Xin chung vui với Catherine Zeta Jones cùng hai cậu con mười và bảy tuổi.  Đầy thương cảm. Vào những năm 1970, Farrah Fawcett, ngôi sao truyền hình lừng lẫy là mẫu mực của thế hệ trẻ với nhiều Quả cầu vàng và nhiều giải Grammy. Năm 2006, lại xuất hiện với hình ảnh chiến đấu chống bệnh ung thư hậu môn. Vài tháng sau khi hoàn thành điều trị chuẩn tại Hoa Kỳ vào năm 2006, Fawcett tuyên bố đã khỏi bệnh. Nhưng ung thư tái phát vào năm 2007, Fawcett lại sang Đức để điều trị. Đã chiến đấu kiên cường với căn bệnh và công khai tình hình sức khoẻ của mình, hầu cho mọi người biết sớm căn bệnh vốn rất hiếm, Fawcett từ giã cõi đời ở tuổi 62 , cùng ngày với Michael Jackson, 25. 6.2009. Nhớ mái tóc đẹp thuở nào…