Lồng kỹ năng sống vào môn học: không dễ!

SGTT.VN - Ngày 24 – 27.8, bộ Giáo dục và đào tạo mở khoá tập huấn Tăng cường giáo dục kỹ năng sống trong một số môn học và hoạt động giáo dục ở trường phổ thông cho hơn 700 giáo viên của 23 tỉnh thành phía Nam tại trường đại học Sài Gòn.

Đa số các giáo viên cho biết việc lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào môn học chính khoá cho học sinh là không khó thực hiện, nhưng cần có cái nhìn mới về vai trò của người giáo viên và phương pháp giảng dạy.

Các hoạt động tập thể cũng là một cách để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Ảnh: N.Th

Đã thêm nặng vai giáo viên

TS Lưu Thu Thuỷ – chuyên gia của trung tâm Nghiên cứu phát triển giáo dục thuộc viện Khoa học giáo dục Việt Nam cho biết, khoá tập huấn chủ yếu cung cấp cho các thầy cô các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực, qua đó nhằm hình thành các kỹ năng sống cho học sinh bên cạnh kiến thức các môn học. Theo TS Thu Thuỷ, giáo dục kỹ năng sống trong các nhà trường phổ thông Việt Nam mới tập trung vào một số nội dung có tính toàn cầu như phòng chống ma tuý và HIV/AIDS, bảo vệ môi trường, giáo dục sức khoẻ sinh sản vị thành niên… mang tính chuyên đề và không thường xuyên nên tính bền vững không cao. Năm học 2010 – 2011 là năm đầu tiên bộ Giáo dục và đào tạo quyết định lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào chương trình chính khoá từ tiểu học đến trung học phổ thông. Ưu điểm của việc lồng ghép này đã được bộ nhìn nhận là không làm nặng thêm nội dung của môn học; làm cho tiết học sinh động và học sinh dễ tiếp thu kiến thức hơn; bảo đảm sự liên tục và bền vững của việc hình thành kỹ năng cho học sinh.

Cuộc sống luôn biến đổi, do vậy không thể có một giáo trình cứng nhắc về kỹ năng sống. Một trong những yêu cầu quan trọng để thực hiện việc lồng ghép giáo dục kỹ năng vào bài học trên lớp là giáo viên phải tìm ra được mối liên hệ giữa các kỹ thuật dạy học với nội dung rèn luyện kỹ năng sống. Chẳng hạn, với học sinh tiểu học, để hình thành nhóm kỹ năng nhận thức bao gồm: nhận thức bản thân, xây dựng kế hoạch, xác định điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, khắc phục khó khăn để đạt mục tiêu, tư duy tích cực và tư duy sáng tạo… giáo viên cần sáng tạo rất nhiều tình huống trong bài học để học sinh qua đó tự hình thành các kỹ năng này. Để làm tốt nhiệm vụ này, đòi hỏi ở giáo viên một tinh thần trách nhiệm và khả năng sáng tạo rất cao.

Lại nặng cả chương trình

Tuy nhiên, theo ông Lê Quang Trinh, giáo viên văn trường THPT Lý Thường Kiệt, tỉnh Tây Ninh: “Không phải giáo viên nào cũng có đủ năng lực lồng ghép “hồn nhiên” những nội dung đó vào bài học để biến chúng trở thành cái bên trong của học sinh”. Theo ông, môn văn có nhiều thuận lợi hơn cả vì bản thân nội dung bài học đã buộc học sinh phải vận dụng rất nhiều kỹ năng (tư duy sáng tạo, xúc cảm, trình bày suy nghĩ, vấn đáp, giải quyết vấn đề...) Giáo viên Lê Hoàng Khương Minh, trường tiểu học Lê Lợi – TP Long Xuyên cho biết, việc vận dụng các phương pháp dạy học để rèn luyện cho học sinh kỹ năng sống không khó, cái khó là từ trước tới nay giáo viên phải chạy theo tiến độ để kịp giáo án, phải bỏ qua các bước kỹ thuật bài giảng.

Nhiều giáo viên nhìn nhận, việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các môn học là phù hợp trong điều kiện hiện nay của Việt Nam, nhưng chỉ có thể làm tốt ở bậc tiểu học và một số môn có tiềm năng ở bậc THCS và THPT như văn, giáo dục công dân, sinh, địa. Theo ông Nguyễn Văn Hoà, giáo viên địa lý trường THCS Ka Đô, Đơn Dương, Lâm Đồng, không thể đặt tất cả gánh nặng giáo dục lên vai của giáo viên bộ môn vì chương trình hiện nay (đặc biệt các lớp 8, 9 bậc THCS và ba lớp THPT) đã rất nặng.

TS Lưu Thu Thuỷ cũng thừa nhận, việc lồng ghép kỹ năng sống vào giờ học có thể thực hiện tốt ở bậc tiểu học, còn đối với bậc THCS và đặc biệt là THPT, giáo viên phải có trình độ nhất định, khả năng vận dụng các phương pháp giảng dạy có độ linh hoạt và sáng tạo rất cao.

Diệu Thuỳ