Toạ đàm trực tuyến “Phương pháp dạy và học cho học sinh đầu cấp 3”
Chủ động làm quen kiến thức mới
SGTT.VN - Bước vào lớp 10, sẽ có những thay đổi mà ai không chuẩn bị tâm lý trước sẽ chịu những cú sốc trước trường học mới, lớp mới, bạn mới và khối lượng kiến thức đã mới lại tăng lên rất nhiều. Người thầy, phụ huynh có nhiệm vụ tiếp sức để người học vững tâm bước tiếp trên chặng đường này…
|
Tại buổi toạ đàm, không ít phụ huynh băn khoăn có nên cho con học lệch, chọn trước khối học để đầu tư cho những mục tiêu đại học hay du học.
|
Đó là đúc kết của các chuyên gia giáo dục, gồm ông Nguyễn Văn Hiếu, trưởng phòng giáo dục trung học sở Giáo dục và đào tạo TP.HCM và bà Bùi Thị Liên Chi, hiệu trưởng trường phổ thông Sao Việt (Vstar School) tại buổi toạ đàm trực tuyến “Phương pháp dạy và học cho học sinh đầu cấp 3” do báo Sài Gòn Tiếp Thị và trường Vstar School phối hợp tổ chức tại toà soạn sáng 19.7, thu hút hơn 30 bạn đọc tham gia trực tiếp và hàng trăm câu hỏi gửi về qua sgtt.vn. Ngoài ra, trong vai trò khách mời, NSƯT Phượng Hằng cũng chia sẻ kinh nghiệm “chuyên gia tư vấn tâm lý” của một người mẹ có con chuẩn bị vào lớp 10.
Ngưỡng cửa và thách thức
Mở đầu buổi toạ đàm, bà Liên Chi nhận định vào lớp 10 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của tuổi học trò, bởi cùng với việc thụ hưởng những kiến thức cao hơn thì lớp đầu cấp này cũng mở ra ngưỡng cửa để người học đến với những chân trời xa hơn như đại học, cao đẳng, học nghề… Ngưỡng cửa ấy lại gắn với không ít thách thức khi kiến thức tăng đột biến, vì vậy bên cạnh hỗ trợ của thầy cô, phụ huynh thì học sinh cần chủ động làm quen với môi trường học mới, phương pháp học mới để tránh hụt hẫng, dẫn đến mất nền tảng kiến thức. Bà Liên Chi minh hoạ: chỉ riêng môn toán, nếu năm lớp 9 cơ cấu 50% bài tập tái hiện kiến thức đã học, 50% là bài mới thì sang lớp 10, số lượng bài tập lạ, học sinh phải vận dụng kiến thức, tự nghĩ cách giải tăng lên 80%. “Vì vậy, thầy cô dạy lớp 10 cần phải nhắc lại những kiến thức lớp 6, lớp 7 để các em khỏi bỡ ngỡ khi tiếp thu kiến thức lớp 10, phải giảng bài từ tốn từng bước giúp các em quen dần với cách học ở cấp 3”, bà Liên Chi nói.
Về phần mình, học sinh cũng phải hết sức tập trung khi học, vì toàn những kiến thức mới và khó. Muốn giỏi môn nào, phải bỏ nhiều thời gian để học môn đó, đặc biệt đối với môn toán phải hết sức cẩn thận để tập thói quen giải toán chính xác. Bà Liên Chi nhận định: “Đây là một khuyết điểm rất phổ biến ở các em học sinh cấp 3. Các em biết cách giải nhưng không đi tới đáp số đúng. Vì vậy, giáo viên cần hướng dẫn kỹ các bước phân tích, giải một bài toán cũng như đưa ra những kỹ năng để nhớ và thuộc công thức”. Theo bà Liên Chi, học sinh phải đi từng bước một, từ việc thuộc và nhớ các công thức, sau đó tiến đến làm quen các kỹ năng giải bài tập, thực hành thuần thục các dạng bài tập đã học…
Trả lời thắc mắc của những phụ huynh có con không đậu vào trường chuyên, ông Hiếu cho biết: “Vẫn được xét tuyển ba nguyện vọng vào các trường khác với tổng điểm xét tuyển là điểm môn toán và môn văn nhân hệ số hai cộng với điểm ngoại ngữ”. Riêng với những học sinh không may “đậu phải cành mềm”, theo ông Hiếu các em còn rất nhiều cơ hội như theo học trường trung cấp chuyên nghiệp, vừa được học văn hoá, vừa được học nghề phù hợp với bản thân, sau ba năm rưỡi theo học tại các trường này có thể đi làm ngay để phụ giúp gia đình hoặc học liên thông lên bậc cao đẳng, đại học. Ngoài ra, các em còn có thể theo học tại các trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc các trường THPT tư thục trên địa bàn TP.HCM.
Không học lệch nhưng cần có trọng tâm
Không ít phụ huynh băn khoăn có nên cho con học lệch, chọn trước khối học để đầu tư cho những mục tiêu đại học hay du học. Ông Hiếu cho rằng việc chọn trường không chỉ phụ thuộc ý muốn của phụ huynh, điều kiện kinh tế mà còn phụ thuộc vào khả năng của con em. Hiện ở TP.HCM có khá nhiều trường công lập, ngoài công lập và trường quốc tế có khả năng đáp ứng nhu cầu của giới phụ huynh. Ngay cả một số trường gọi là “trường làng” cũng có học sinh rất giỏi, có một số em đạt điểm thủ khoa trong các kỳ thi tốt nghiệp THPT, đại học. Về vấn đề du học, theo ông Hiếu sau khi hoàn thành cấp 3, các em sẽ vững vàng về sức khoẻ và tâm lý hơn để đi du học. Nhìn chung, dù ở môi trường nào cũng cần căn cứ khả năng con em để có định hướng tốt nhất. Ông cũng lưu ý: “Không ít phụ huynh quan niệm con mình chín năm liền học giỏi thì lớp 10 phải đạt được thành tích đó. Đó là nguyện vọng chính đáng, nhưng thực tế nếu lớp 9 tổng kết cuối năm có 40% đạt loại giỏi trong học tập, thì lên lớp 10 chỉ còn 15%”. Bà Liên Chi tiếp lời: “Từ lớp 10, học sinh có thể định hướng ngành học yêu thích và dự kiến đeo đuổi để đầu tư có trọng tâm, nhưng không nên học lệch. Đặc thù của chương trình học khác trước, năng lực bạn bè xung quanh cũng khác nên dù học khá nhưng nắm chắc kiến thức thì năm sau các em hoàn toàn có thể tiến đến kết quả loại giỏi”. Theo bà Liên Chi, một học sinh biết phối hợp tốt giữa học và chơi là một học sinh thông minh. Nên phân bổ sao cho học trong thời gian ít nhưng hiệu quả cao. Thường khoảng thời gian 5 – 6 giờ sáng chính là thời điểm tiếp nhận tốt nhất trong ngày. Không nên thức quá khuya vì ảnh hưởng đến sức khoẻ, lại giảm dần khả năng tập trung vào bài vở…
Chia sẻ kinh nghiệm với vị thế một người mẹ, NSƯT Phượng Hằng thổ lộ: “Các cháu đang bước vào lớp 10 là tuổi muốn tự thể hiện, làm theo ý mình nhưng cha mẹ chỉ có thể khuyên răn chứ không thể áp đặt cháu. Phượng Hằng nghĩ làm cha làm mẹ phải như một người bạn chứ không thể dùng roi vọt, vì như vậy con cái sẽ phản ứng lại. Phượng Hằng hiện tại dành phần lớn thời gian theo dõi con học vì biết rằng đến giai đoạn này cần phải theo dõi việc học của con nhiều hơn nữa”.
Dũng Anh – My Khanh lược thuật
ảnh Thanh Hảo