Để sếu trở về vườn quốc gia Tràm Chim

SGTT.VN - Ramsar là một công ước quốc tế về bảo tồn và sử dụng hợp lý các vùng đất ngập nước với mục đích ngăn chặn quá trình xâm lấn ngày càng tăng vào các vùng đất ngập nước cũng như sự mất đi của chúng ở thời điểm hiện nay và tương lai.

Sếu đầu đỏ tại Tràm Chim. Ảnh: Nguyễn Hào Quang

Hiện nay, khi việc gia nhập Ramsar đối với vườn quốc gia Tràm Chim – Đồng Tháp chỉ còn là yếu tố thời gian, các nhà khoa học cho rằng, đây là cơ hội và thách thức không nhỏ trong công tác bảo tồn. Căn cứ vào những kết quả khảo sát, đánh giá qua nhiều năm, ông Nguyễn Văn Hùng, giám đốc vườn quốc gia Tràm Chim – Đồng Tháp khẳng định, vườn quốc gia Tràm Chim đã thoả mãn 9/9 tiêu chí của công ước quốc tế Ramsar để trở thành khu Ramsar – tài sản mà toàn thế giới có trách nhiệm bảo tồn. Hơn 7.300ha vườn quốc gia Tràm Chim hiện là vùng sinh cảnh còn sót lại trong khi có khoảng 700.000ha đất thuộc hệ sinh thái ngập nước của Đồng Tháp Mười đã trở thành đất nông nghiệp.

Theo các chuyên gia quản lý dự án chương trình Đa dạng sinh học vùng đất ngập nước lưu vực Mekong, Tràm Chim hiện là nơi sinh cư của 231 loài chim, trong đó có 32 loài chim có giá trị bảo tồn, 12 loài trong Sách đỏ. Thảm thực vật, qua khảo sát, còn tồn tại hơn 190 loài, trong đó có gần 3.000ha tràm và 1.000ha lúa ma, súng, cỏ năn... là nơi tạo nguồn thức ăn quan trọng cho sếu đầu đỏ, loài chim có nguy cơ tuyệt chủng trên phạm vi toàn cầu.

Là một trong những nhà khoa học có công lớn trong việc biến vùng ngập nước Tràm Chim trở thành vườn quốc gia, tiến sĩ Phan Văn Thắng, trung tâm Nghiên cứu tài nguyên – môi trường, đại học Quốc gia Hà Nội nói: “Nhiều người phải bay cả nửa vòng trái đất đến với Việt Nam chỉ để được nhìn thấy chim sếu”. Theo TS Thắng, mùa khô năm 1985, nhóm các nhà nghiên cứu đã tận mắt thấy những con sếu đầu đỏ ở vườn quốc gia Tràm Chim. Từ đó, đàn sếu đầu đỏ ở vườn quốc gia Tràm Chim được công bố với toàn thế giới.

Theo TS Thắng, năm 1988, có hơn 1.050 con sếu về vườn Tràm Chim, nhưng đến năm 2011, chỉ có khoảng 100 con về nơi đây tìm kiếm thức ăn. TS Thắng đánh giá, công việc bảo tồn ở vườn quốc gia Tràm Chim thời gian qua xem như đã đạt được mục tiêu. Nhưng nếu xét về mức độ thì vẫn còn kém, bởi lẽ, đàn sếu về vườn Tràm Chim đã giảm hơn 90% sau 23 năm qua, trong khi các sinh vật ngoại lai như: cây mai dương, ốc bươu vàng… lại tăng quá nhiều. “Đối với vườn quốc gia Tràm Chim, để cho đàn sếu trở về ngày càng nhiều trong nhiều năm tới, yêu cầu cấp bách nhất là túi thức ăn của sếu đừng giảm nữa. Đây là một trong những thách thức lớn đối với công việc bảo tồn đa dạng sinh học”, ông Thắng nói.

Ngọc Tùng