KẾT NỐI THIÊN NHIÊN

Trả nợ rừng xanh

SGTT.VN - Nếu chỉ tính phần đất liền, thì xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hoà là cực đông tổ quốc, nơi đầu tiên đón nhận những tia nắng mặt trời. Ở đó có một cặp vợ chồng chấp nhận cuộc sống đơn độc để từng ngày trả lại cho rừng màu xanh mà họ một thời góp tay tàn phá...

Phá sơn lâm vì không thể đâm hà bá

Ngôi nhà đơn độc của vợ chồng anh Ba. Ảnh: Trần Kỳ Tú

Anh Nguyễn Văn Thanh, thường gọi là Ba, sau khi cưới vợ được mẹ cha chia cho ba sào ruộng cấy. Đôi vợ chồng trẻ chí thú làm ăn và tần tảo cho cuộc sống. Nhưng những vạt lúa dù tốt đến mấy cũng chỉ giúp họ đủ ăn. Hàng đêm, người chồng trẻ lại vác chiếc lưới cũ mèm ra những vùng nước nông ven biển để kiếm cái ăn cho gia đình. Nhìn những con tàu lớn ra khơi xa đánh cá và mang về những mẻ lưới đầy cá tôm, lòng anh nông dân ấy lại cồn cào ước mơ có một con thuyền nhỏ... Những đứa con lần lượt chào đời trong niềm hân hoan của đôi vợ chồng trẻ, nhưng nó cũng tan biến rất nhanh khi họ nghĩ về chuỗi ngày dài mưu sinh phía trước.

Thời kỳ ấy, do nguồn chất đốt quá khó khăn, người ta đổ xô phá rừng lấy gỗ đốt than. Anh Ba cũng dồn tất cả những đồng tiền có trong nhà và vay mượn thêm để mua rìu, cưa máy cùng

mọi người phá rừng. Công việc tuy cực nhọc nhưng tiền kiếm được đủ trang trải cho gia đình. Đổi lại, những cánh rừng ven biển quanh khu vực xanh rì này bị đốn hạ không thương tiếc. Những súc gỗ lớn được xe tải chở ra đường bán và những lò than nghi ngút khói bốc lên. Anh Ba nhớ lại: “Cánh rừng đại ngàn ngày ấy trông thảm hại chẳng khác nào vừa bị bom oanh tạc. Gỗ lớn đổ ngổn ngang, tiếng cưa máy, tiếng rìu chặt, tiếng xe tải kéo gỗ ầm ầm làm kinh động cả một vùng rừng bình yên ven biển. Ban đêm tiếng súng săn nổ vang giòn như một cuộc chiến tranh không cân sức với chim thú trong rừng…”

Chỉ trong khoảng ba năm, những cánh rừng thường xanh ven biển trở nên trơ trụi và gần như không còn nhìn thấy bóng chim. Các dòng suối nơi đây vốn đã ít nước, khi rừng bị tàn phá trở nên khô kiệt. Mùa mưa, những dòng chảy đục ngầu mang lớp đất mặt màu mỡ ra biển, để lại mặt đất trơ trọi toàn những tảng đá mẹ khổng lồ…

“Cái gì của rừng lại phải trả cho rừng, gần như là một quy luật, và khi rừng mất số của cải lớn thì những gì gia đình tôi lấy được từ rừng cũng trôi ra biển, nghèo lại hoàn nghèo và gia đình tôi ngày càng cơ cực hơn vì mất rừng”, anh Ba ngồi trên tảng đá đăm đăm đôi mắt buồn ngước nhìn những cánh rừng mới phục hồi, giãi bày về một quá khứ lầm lạc của mình cũng như người dân nơi đây.

“Căn lều của Robinson”

Anh Ba trên mảnh đất anh thấy mình mắc nợ Ảnh: Phùng Mỹ Trung

Hiện nay, vợ chồng anh Ba được Nhà nước giao khoán cho một khu rừng khá rộng và gia đình họ đã không quản ngày đêm để chăm sóc bảo vệ. Khoản tiền ít ỏi mà anh nhận được chỉ đủ trang trải cuộc sống, nhưng niềm vui đã trở lại trên khuôn mặt người đàn ông từng góp tay tàn sát rừng. Anh đang trả nợ cho những năm tháng tàn phá thiên nhiên.

Một ngày bình thường của anh Ba là thức dậy từ rất sớm để tuần tra bảo vệ rừng, phát quang, chăm sóc và phòng chống cháy. Ban đêm, cùng chiếc thuyền thúng, anh một mình ra biển giăng lưới, câu mực… Mấy năm trở lại đây, khi các cánh rừng dần phục hồi, nước ngọt bắt đầu chảy trên các con suối nhỏ quanh năm và một vài loài chim, thú hoang trở về thì cũng là lúc biển nhiều tôm, cá hơn. Có những đêm anh Ba câu được cả yến mực. Các con anh Ba đã khôn lớn. Chúng được học hành ở những ngôi trường cách xa nơi anh chị sinh sống và hai cháu lớn đã có công ăn việc làm ổn định ngoài phố huyện. Cuối tuần, những đứa con của anh Ba lại rủ bạn bè đi bộ vượt chặng đường dài dọc những đồi cát để về thăm cha mẹ. Chúng trìu mến gọi ngôi nhà đơn sơ, cô độc ven biển của cha mẹ là “căn lều của Robinson”.

Khi được hỏi về lý do tại sao anh không trở về làng, anh Ba lặng lẽ hướng mắt ra biển, nhìn những con sóng bạc đầu vỗ bờ: “Tôi không thể xa rời những con sóng ồn ào ngoài biển khơi, không thể xa tiếng chim hót gọi bầy mỗi sáng trên cánh rừng hồi phục đang ngày càng tươi tốt này... Từ lâu rồi, nó trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống vợ chồng chúng tôi”. Dạo này, anh Ba có thêm nghề tay trái, ấy là dịp cuối tuần có rất nhiều bạn trẻ đến du lịch vùng cực đông này nên anh có thêm công việc dẫn tour cho họ đi tìm hiểu, khám phá vùng đất mà anh rành rẽ như lòng bàn tay mình.

Chia tay đôi vợ chồng “Robinson” khi ánh chiều đang rực hồng, xa xa từng đàn chim gọi nhau trở về từ biển sau một ngày kiếm ăn no nê. Chúng ngủ đêm trên những tàng cây đang xanh của khu rừng hồi sinh trên dãy núi. Ngước nhìn bầy chim trở về, anh Ba cười bằng đôi mắt đầy những nếp nhăn...

Phùng Mỹ Trung