Internet và mạng xã hội làm thay đổi thị hiếu thẩm mỹ giới trẻ

SGTT.VN - “Truyền thông có một vai trò quan trọng trong việc định hướng thẩm mỹ cho giới trẻ, nhất là các mạng xã hội và các hình thức hoạt động khác trên internet”, TS Nguyễn Thị Hậu, viện phó viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM phát biểu trong đề dẫn của mình tại hội thảo về “Định hướng thị hiếu thẩm mỹ cho giới trẻ TP.HCM” diễn ra vào sáng 23.12 do viện này tổ chức.

Học sinh tiểu học TP.HCM dự cuộc thi Nét vẽ xanh. Giáo dục thẩm mỹ cho trẻ em cần phải trực quan và không nên áp đặt cách nhìn của người lớn. Ảnh: N.Th

Hơn 30 tham luận và nhiều ý kiến phát biểu của các nhà nghiên cứu xã hội học, nhà khoa học giáo dục xoay quanh các vấn đề về thị hiếu thẩm mỹ và những thay đổi thị hiếu của giới trẻ TP.HCM thời gian gần đây.

Vai trò của truyền thông hiện đại

Đặc biệt, một số tham luận đã nhấn mạnh đến vai trò tác động của internet đối với thị hiếu thẩm mỹ về âm nhạc, nghệ thuật; trong đó có sự liên hệ mật thiết giữa lý tưởng thẩm mỹ của giới trẻ với quá trình xã hội hoá cá nhân thông qua các phương tiện truyền thông hiện đại.

Theo TS Hà Thanh Vân – viện Phát triển bền vững vùng Nam bộ, sau 10 năm kể từ khi được sử dụng, Việt Nam được đánh giá là một trong những nước có tốc độ phát triển internet nhanh nhất thế giới và hiện nay xếp thứ 17 về tỉ lệ người dùng. TP.HCM là nơi tập trung số lượng người trẻ đang học tập và làm việc đông nhất nước và phần lớn đều biết sử dụng internet. Nhưng điều đáng nói là, cho đến nay chưa có bất cứ nghiên cứu sâu nào của các nhà chuyên môn về tác động của internet và truyền thông điện tử đối với giới trẻ.

Tham luận của ThS. Nguyễn Thị Hoài Thương – viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM cho biết, bên cạnh những mặt tích cực không thể phủ nhận, sự bùng nổ của truyền thông và internet cũng chi phối không nhỏ đến ngôn ngữ giao tiếp, lối sống và thị hiếu thẩm mỹ của đa số cư dân trẻ. “Điều này đã và đang tạo ra những đứt gãy trong hệ thống chuẩn mực xã hội, làm gia tăng mâu thuẫn giữa lối sống tiêu dùng và mức sống của người dân thành phố”, bà Hương phát biểu.

Giáo dục thẩm mỹ bắt đầu từ đâu?

Theo TS. Nguyễn Hữu Nguyên – Trung tâm nghiên cứu kinh tế miền Nam, việc định hướng thẩm mỹ cho giới trẻ là một thực thể không thể tách rời khỏi quá trình xã hội hoá con người hay nói cách khác là giáo dục. Ông Nguyên chỉ ra rằng, đời sống tinh thần của xã hội hiện nay tồn tại nhiều điều bất ổn và nghịch lý. Trng khi bàn về giáo dục thẩm mỹ cho giới trẻ thì thực trạng những giá trị thẩm mỹ tinh thần của người lớn ngày nay không thể gọi là “tấm gương sáng”, thậm chí có một số mặt còn đáng sợ đang diễn ra trong đời sống hàng ngày và được phơi bày trên phim ảnh, các ấn phẩm hay phương tiện thông tin đại chúng như: lối sống hưởng thụ, buông thả, dối trá, tôn thời đồng tiền, tham nhũng, bạo lực… “Những giá trị thẩm mỹ vật chất và tinh thần của người lớn đang là “giáo trình” chủ yếu, quyết định tính tích cực hay tiêu cực đối với việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ em”, ông Nguyên khẳng định.

Bên cạnh đó, phải biết chấp nhận sự khác biệt giữa các thế hệ về thị hiếu thẩm mỹ. TS. Nguyên đã chỉ ra những khiếm khuyết của nội dung giáo dục nhà trường ảnh hưởng không nhỏ đến sự hình thành thị hiếu thẩm mỹ của học sinh. Chẳng hạn như việc áp đặt cách nhìn và quan niệm về cái đẹp của người lớn hay ý muốn của người lớn về lối sống của trẻ em; phương pháp giáo dục thẩm mỹ cho trẻ em còn khô cứng, theo kiểu “đọc – chép”, sai lệch và thiếu trực quan… Ngoài ra, ông Nguyên đề nghị nên đưa môn Mỹ học vào dạy ở nhà trường phổ thông, tất nhiên phải có giáo trình phù hợp với từng lứa tuổi.

Như Thuần