Công bố kịch bản nước dâng do biến đổi khí hậu:
TP.HCM chịu nhiều rủi ro nhất!
SGTT.VN - Do mức độ lộ diện và tính dễ bị tổn thương cao nên khi nước biển dâng ở cả ba kịch bản (50cm, 70cm và 100cm), TP.HCM sẽ là nơi có mức độ rủi ro cao nhất. Đồng Nai và Hải Phòng sẽ là hai tỉnh bị tổn thương nhất về kinh tế – xã hội. Thừa Thiên – Huế, sẽ chịu rủi ro đặc biệt đến tài nguyên đất và biển.
|
Cư dân của TP.HCM sẽ là nạn nhân trực tiếp của tình trạng nước biển dâng do biến đổi khí hậu. Ảnh: nước triều cường cao theo từng năm tại phường Hiệp Bình Phước, Q. Thủ Đức. Ảnh: Lê Quang Nhật
|
Đây là kết quả vừa được công bố của dự án “Các kịch bản nước biển dâng và khả năng giảm thiểu rủi ro do thiên tai ở Việt Nam” do viện Khoa học khí tượng thuỷ văn và môi trường thực hiện trong 24 tháng, dưới sự tài trợ của đại sứ quán vương quốc Đan Mạch.
80% đồng bằng sông Cửu Long bị ngập
Theo ước tính, nước biển dâng 50cm gây ngập lụt cho hơn 5.000km2, tức khoảng 1,6% diện tích đất tự nhiên Việt Nam. Nếu nước biển dâng 75cm và 100cm, diện tích ngập lụt tương ứng sẽ là 3,15% và 5,3% đất tự nhiên. 33 trong số 63 tỉnh sẽ bị ảnh hưởng, năm trong số tám vùng kinh tế cả nước sẽ bị tác động, trong đó đồng bằng sông Cửu Long bị ngập nhiều nhất: đến 78,1%, 83,3% và 81,72% tổng diện tích ngập tương ứng với các kịch bản 50, 75 và 100cm.
Ở kịch bản nước biển dâng 75cm, trong tổng số 33 tỉnh thành bị ngập lụt, Kiên Giang, Cà Mau, Hậu Giang và Sóc Trăng là bốn tỉnh bị ảnh hưởng nặng nhất. Kiên Giang sẽ bị ngập lụt 2.720km2, các tỉnh còn lại sẽ bị ngập hơn 1.000km2.
Trong các tỉnh miền Trung, Thừa Thiên – Huế bị ảnh hưởng nặng nhất đối với cả ba mức nước biển dâng, với diện tích ngập lụt lần lượt là 260,3km2, 289,7km2 và 320,3km2.
Sông nhiễm mặn, biển xói bờ
Theo TS Dương Hồng Sơn, phó giám đốc dự án – giám đốc trung tâm Nghiên cứu môi trường – viện Khoa học khí tượng thuỷ văn và môi trường, các kết quả tính toán cho thấy với sự gia tăng nước biển dâng, độ mặn có xu hướng theo sông xâm nhập sâu vào đất liền. Với ranh giới mặn 1‰ và 4‰, xâm nhập xa nhất lần lượt khoảng 39,1% và 22km trên sông Hồng, 31,6km và 19,9km trên sông Thái Bình, xa nhất là 44km và 29,5% trên sông Kinh Môn.
|
Sẽ có những thành phố thích ứng với biến đổi khí hậu
Theo tiến sĩ Bạch Tân Sinh, viện Chiến lược chính sách khoa học và công nghệ quốc gia – điều phối viên dự án Mạng lưới các thành phố châu Á có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu (ACCCRN) tại Việt Nam, có ba thành phố Đà Nẵng, Quy Nhơn, Cần Thơ tham gia dự án này.
Cần Thơ đã thành lập ban chỉ đạo 158 ứng phó với biến đổi khí hậu, xây dựng cột mốc cao độ để cảnh báo nguy cơ lụt, nghiên cứu các dự án cấp nước sạch, năng lượng mặt trời, đề xuất tái định cư cho dân vừa có chỗ ở vừa có sinh kế. Quy Nhơn đã tiến hành khôi phục và bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn đầm Thị Nại, thực hiện gia cố, kiên cố hoá nhà ở cho người dân, đưa ra 47 hành động ưu tiên để ứng phó với hiểm hoạ. Đà Nẵng cũng tập trung đối phó với ngập lụt, công trình thoát nước, quy hoạch đô thị cũng như phát triển du lịch thích ứng với biến đổi khí hậu…
|
Tại Thừa Thiên – Huế, xu hướng diễn biến bờ biển chủ yếu là xói lở. Khu vực bờ biển biến đổi mạnh nhất là cửa Thuận An. Huyện Phú Lộc có bãi biển Cảnh Dương có mức độ tổn thương cao. Tại Hà Tĩnh, vùng bờ và các đảo, các rạn san hô cũng đứng trước nguy cơ bị tẩy trắng do tác động của sự tăng nhiệt độ nước biển.
4,5 triệu dân bị ảnh hưởng
Theo tính toán của các nhà khoa học, với kịch bản nước biển dâng 75cm, hơn 4,5 triệu người sẽ bị ảnh hưởng, chiếm 5,5% tổng dân số. Riêng đồng bằng sông Cửu Long sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất với hơn 3,3 triệu người bị ảnh hưởng sinh kế, nhà cửa… Vùng Đông Nam bộ đứng thứ hai về số dân bị ảnh hưởng với hơn nửa triệu người, chiếm 11,3% số dân cả nước bị ảnh hưởng. Vùng đồng bằng sông Hồng có 400 ngàn người bị tác động. Còn với kịch bản nước biển dâng 100cm, sẽ có hơn 8,3 triệu người bị ảnh hưởng.
Các nghiên cứu cũng đưa ra con số đáng báo động, khi nước biển dâng 75cm thì 550 ngàn hecta đất trồng trọt đồng bằng sông Cửu Long bị ngập, dâng 100cm sẽ mất 930 ngàn hecta. Kiên Giang bị mất tới 73% diện tích. Các tỉnh Sóc Trăng, Hậu Giang và Cà Mau mỗi tỉnh mất 100 ngàn hecta. Với mất mát lớn về diện tích như vậy, Hậu Giang thiệt hại về sản lượng lương thực gần 62%, Kiên Giang mất 52%, Cà Mau mất 45,8%... Với Kiên Giang, khi mất đi hơn 200km2 mặt nước, tỉnh này còn bị thiệt hại 80% sản lượng thuỷ sản”, TS Lê Hồng Sơn cho biết.
Về kinh tế, Hải Phòng và Đồng Nai bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, chiếm hơn 1,25% GDP của tỉnh, do có mật độ dân số đông và nền kinh tế chủ yếu dựa vào du lịch, dịch vụ, nông lâm ngư nghiệp. Các tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề nhất về mặt dân cư là Cần Thơ, Đà Nẵng, Đồng Tháp, Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình, Tiền Giang, TP.HCM và Vĩnh Long.
TS Sơn cho biết thêm, theo các số liệu quan trắc, mực nước dọc bờ biển Việt Nam đang dâng lên với tốc độ 3mm/năm và sẽ tăng nhanh trong một vài thập kỷ tới. Hơn lúc nào hết, các địa phương cần dựa trên những cơ sở khoa học để tính toán, xây dựng biện pháp giảm thiểu rủi ro.
Thanh Tuyền