Mổ xẻ chuyện học sinh đánh nhau

SGTT.VN - Ngoài các nguyên nhân đói nghèo, bố mẹ xao nhãng, ảnh hưởng của phim ảnh… thì một trong những nguyên nhân chính là Việt Nam chưa có được một hệ thống bảo vệ trẻ em nhiều như các nước.

Từ đầu năm học 2009 - 2010 đến nay, toàn quốc đã xảy ra 1.598 vụ việc học sinh đánh nhau. Riêng năm học 2009 - 2010, có 7 vụ việc học sinh đánh nhau dẫn đến chết người, bộ Giáo dục & đào tạo (GD&ĐT) cho biết.

Tình trạng bạo lực học đường, bạo lực gia đình, bóc lột sức lao động đối với trẻ em ngày càng có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Trong khi đó, việc chưa có một hệ thống bảo vệ trẻ em nói chung khiến việc phòng ngừa, phát hiện, can thiệp để giảm thiểu các vụ việc, giúp phục hồi tái hòa nhập cộng đồng cho trẻ em chưa hiệu quả.

Đánh nhau, quay phim tung lên mạng

Hình ảnh học sinh thượng cẳng chân, hạ cẳng tay xuất hiện ngày càng nhiều. Ảnh: internet

Tại hội thảo quốc gia “Phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em” do bộ GD&ĐT phối hợp bộ LĐTBXH, các tổ chức quốc tế tại Hà Nội ngày 24.9.2010, ông Nguyễn Đình Mạnh, phó vụ trưởng Vụ công tác học sinh - sinh viên, bộ GD&ĐT cho biết, từ đầu năm học 2009 - 2010 đến nay, trên toàn quốc đã xảy ra 1.598 vụ việc học sinh đánh nhau. Các trường đã xử lý kỷ luật khiển trách 881 học sinh, cảnh cáo 1.558 học sinh, buộc thôi học có thời hạn 735 học sinh.

Riêng năm học 2009 - 2010, có 7 vụ việc học sinh đánh nhau dẫn đến chết người. Cứ 5.260 học sinh thì xảy ra một vụ đánh nhau; cứ 9 trường thì có một vụ học sinh đánh nhau; 10.000 học sinh thì có một em bị kỷ luật khiển trách; 5.555 học sinh thì có một em bị kỷ luật cảnh cáo; cứ 11.111 học sinh thì có một em bị buộc thôi học có thời hạn vì đánh nhau.

“Trong đó, phần lớn các vụ việc là do xích mích nhỏ giữa các học sinh, đối tượng chính là học sinh THCS và THPT. Đây là lứa tuổi cơ thể các em đang có sự phát triển mạnh mẽ, tâm sinh lý biến đổi, thích tự mình giải quyết và dễ bị lôi kéo”, ông Mạnh cho biết.

Theo nhận định của các sở giáo dục, tình trạng học sinh đánh nhau tuy không tăng nhưng có xu hướng diễn biến phức tạp. Tình trạng học sinh nữ đánh nhau hội đồng, làm nhục bạn, quay phim tung lên mạng như chiến tích, hay việc các em câu kết với các đối tượng thanh thiếu niên bỏ học ngoài xã hội chăn đánh bạn đã cho thấy sự xuống cấp về đạo đức, lối sống của một bộ phận học sinh hiện nay.

Trẻ em bị buôn bán, bắt cóc gia tăng

Theo ông Nguyễn Hải Hữu, Cục trưởng cục bảo vệ, chăm sóc trẻ em, bộ LĐTBXH, tình trạng trẻ em bị buôn bán bắt cóc vì mục đích thương mại ngày càng gia tăng. Năm 2008 con số này là 208 em, năm 2009 tăng lên 628 em. Chỉ tính riêng tỉnh Hà Giang từ năm 2007-2009 đã phát hiện 49 vụ làm 7 người chết, 3 người bị thương, bắt cóc chiếm đoạt 66 trẻ em bán sang Trung Quốc.

Bên cạnh đó, số liệu thống kê từ những cuộc điều tra về mức sống dân cư Việt Nam cho thấy tỷ lệ trẻ em của nước ta tham gia vào các hoạt động kinh tế khi còn nhỏ tuổi rất cao. Khảo sát năm 2006 là gần 7% (từ 6-14 tuổi), tương đương với gần 930.000 trẻ em tham gia vào hoạt động kinh tế. Đây cũng là nhóm trẻ em mắc các bệnh liên quan đến công việc cao nhất, có nguy cơ bị xâm hại cao nhất cũng như việc học hành dễ bị ảnh hưởng nhất.

Về tình hình trẻ em bị xâm hại tình dục, các số liệu đưa ra tại hội thảo cho thấy xu hướng này tăng nhanh từ 200 em vào năm 2005, tăng lên 1427 vào năm 2008 và ước tính năm 2010 con số này là 900 em. Số trẻ em bị xâm hại nhiều nhất là ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam bộ, Hà Nội, Quảng Ninh, Gia Lai, Tây Ninh..

Thiếu hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em

Trẻ em bị bắt làm việc nặng nhọc đang ngày một phổ biến nhưng chưa có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn. Ảnh: Lê Hồng Thái

Ngoài các nguyên nhân đói nghèo, bố mẹ xao nhãng, ảnh hưởng của phim ảnh…thì một trong những nguyên nhân được nói đến nhiều nhất tại hội thảo là Việt Nam chưa có được một hệ thống bảo vệ trẻ em nhiều như các nước khác trên thế giới.

Theo ông Nguyễn Hải Hữu: “Đây cũng chính là lý do khiến việc phòng ngừa, phát hiện sơm, can thiệp để giảm thiểu các nguyên cơ và trợ giúp phục hồi tái hòa nhập cộng đồng cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt chưa hiệu quả”.

Đồng quan điểm này, bà Lê Hồng Loan (trưởng phòng Bảo vệ trẻ em - Unicef) cho rằng, Việt Nam chưa có hệ thống thông báo về tình trạng xâm hại trẻ em một cách rõ ràng, chưa rõ đơn vị nào chịu trách nhiệm chính về báo cáo, đặc biệt là thiếu một hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em chuyên nghiệp.

“Chúng ta có quy định về xâm hại, hiếp dâm trẻ em, tuy nhiên định nghĩa về xâm hại tình dục của trẻ em còn rất hẹp. Ví dụ như là người lớn xem tranh ảnh, xem phim, có hành động xấu trước mặt trẻ gây ra kích dục với trẻ, không phù hợp thì trong hệ thống của Việt Nam chưa có quy định cụ thể. Hay những quy định bắt buộc với những người chứng kiến, nghi ngờ, xâm hại trẻ em mà không báo cáo…”, bà Loan nói.

Vẫn theo bà Loan, mỗi quốc gia có những giải pháp khác nhau trong việc bảo vệ trẻ em. Tuy nhiên, với Việt Nam thì cần có một chiến lược dài hơi, đồng bộ của nhiều bộ ngành cùng tham gia, chứ không nên xây dựng dịch vụ lẻ tẻ, gây lãng phí nguồn lực.

Ngoài việc xây dựng hành lang pháp lý chặt chẽ, đưa các nội dung giảng dạy kỹ năng sống, bảo vệ trẻ em vào chương trình giảng dạy thì việc phát triển hệ thống cán bộ xã hội từ trung cấp lên ĐH, rồi trên ĐH cũng được các đại biểu đồng tình.

T.Tuyền