Hậu kiểm định chất lượng dạy nghề

Tốt cũng như... không tốt

SGTT - Cuối tháng này tổng cục Dạy nghề sẽ công bố danh sách các trường đạt chuẩn quốc gia trong số 20 trường tham gia kiểm định chất lượng năm 2009. Điều đáng nói là việc kiểm định hiện nay tất cả mới chỉ dừng ở tự nguyện, bởi sau khi kiểm định, các trường đạt và không đạt chuẩn vẫn như nhau.

Sau khi kiểm định và đạt chuẩn, đáng ra các trường nghề phải được hưởng một số quy chế, ưu đãi nhưng hiện tại những thứ đó mới chỉ là kỳ vọng

Theo tổng cục Dạy nghề, việc kiểm định chất lượng các trường dạy nghề được bắt đầu từ năm 2008, với 15 trường cao đẳng, trung cấp nghề. Tuy nhiên kết quả cho thấy chỉ có chín trường đạt chuẩn quốc gia. Đến năm 2009, cơ quan này kiểm định thêm 20 trường nữa, bao gồm cả trường công lập và ngoài công lập, tuy nhiên tới thời điểm này mới đang tổng hợp kết quả và chuẩn bị công bố. Tiếp tục trong năm nay sẽ thí điểm kiểm định thêm 30 trường dạy nghề nữa. Sau năm 2011, việc kiểm định sẽ được rút kinh nghiệm và triển khai đại trà.

Kiểm định theo tiêu chí của Mỹ

Trao đổi với phóng viên báo Sài Gòn Tiếp Thị, ông Phạm Vũ Quốc Bình, phó vụ trưởng vụ Kiểm định chất lượng dạy nghề (tổng cục Dạy nghề) cho biết, hiện nay mới xây dựng được bộ tiêu chí kiểm định chất lượng các trường cao đẳng, trung cấp. Bộ tiêu chí kiểm định này được áp dụng theo các tiêu chí kiểm định trường nghề của Mỹ với chín tiêu chí, 50 tiêu chuẩn và 150 chỉ số. Hệ thống tiêu chuẩn kiểm định chất lượng của các trung tâm dạy nghề hiện đã được xây dựng xong và đang được triển khai thử nghiệm tại một số nơi. Tất cả những thông số như vậy nhằm thiết lập một hệ thống chuẩn của một trường đào tạo nghề.

Cùng với việc kiểm định chất lượng của các trường, hiện nay các hội nghề nghiệp đã xây dựng được 85 bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia, trong đó có mười bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề xây dựng đã được bộ Xây dựng ban hành. Những bộ tiêu chuẩn này nhằm kiểm định các kỹ năng cần phải đạt được theo trình độ của người lao động. Cùng với “công cụ” kiểm định trường nghề, thì đây là một “công cụ” sát thực nhằm đánh giá chất lượng lao động qua dạy nghề thực sự ra sao. Tuy nhiên, hiện nay việc này cũng mới đang dừng ở giai đoạn biên soạn đề thi và xây dựng ngân hàng câu hỏi.

Không đạt chuẩn: vẫn cứ đào tạo?

Tổng cục Dạy nghề thừa nhận, hiện nay việc tham gia kiểm định hoàn toàn do các cơ sở dạy nghề tự nguyện. Do chính sách khuyến khích các trường nghề đạt chuẩn chưa được ban hành nên nhiều trường nghề chưa sẵn sàng cho kiểm định. Bên cạnh đó, việc kiểm định cũng sẽ không dễ dàng khi hiện tại, số trường, trung tâm đào tạo nghề được cấp phép còn quá ít so với số trường đang hoạt động thực tế. Theo tổng cục Dạy nghề, báo cáo của 31 sở Lao động – thương binh và xã hội trong năm 2009 cho thấy mới có 227 trong tổng số 682 cơ sở dạy nghề được cấp giấy chứng nhận hoạt động. Với 455 cơ sở chưa được cấp chứng nhận hoạt động, việc kiểm định sẽ rất khó khăn và chuyện chất lượng đào tạo cũng khó khẳng định là tốt.

Ông Bình cho biết, đáng lẽ các trường sau khi tham gia kiểm định và đã đạt chuẩn phải được hưởng một số quy chế, ví dụ như một số ưu đãi khi Nhà nước đặt hàng đào tạo lao động hay chính sách cho học viên vay vốn học nghề…” Nhưng hiện tại những thứ đó mới là kỳ vọng, chưa có chính sách cụ thể”, ông Bình nói.

Rõ ràng việc kiểm định các trường đào tạo nghề, bao gồm cả công lập và dân lập sẽ tạo nên một “sân chơi” bình đẳng hơn giữa các trường dạy nghề. Nhưng nhìn ở góc rộng hơn, nó sẽ đưa ra được chuẩn đào tạo và chuẩn đầu ra sau đào tạo của các học viên, quyết định chất lượng lao động ở nước ta. Tại nhiều nước, việc kiểm định để đạt chuẩn là bắt buộc, bởi đây là yêu cầu từ chính những học viên bỏ tiền ra mua dịch vụ đào tạo và họ có quyền biết chất lượng đào tạo ấy như thế nào qua kết quả kiểm định. Việt Nam sắp tới cũng cần bắt buộc kiểm định trường nghề chứ không dừng lại ở việc khuyến khích.

Bài và ảnh: Tây Giang