SGTT.VN - Nếu dọn xong bếp thì cái khu vực nhà nhất, nhạy cảm nhất trong một ngôi nhà đối với người đàn bà coi như đã xong. Dọn được bếp tức là dọn được mình, dọn được cái gia đình.

Gần hai thập kỷ đổi mới, cái bếp của người Việt Nam đã khác xưa nhiều lắm. Thời của bếp dầu hôi mù, của bếp than tổ ong nghi ngút khói, cả bếp điện đã qua rồi. Lại càng xa cái thời bếp củi khổ ải.

SGTT.VN - Tôi thử hỏi bác gái vì sao đã có điện, có gas rồi mà vẫn còn xài bếp củi. Bác nói nhà có cả nồi điện, bếp gas nhưng cất trong tủ, năm ngoái có xài mấy tháng nhưng thấy bỏ củi vườn tiếc quá, vả lại chụm củi quen rồi.

Nghe nói thuở Eva, người đàn bà mới được thượng đế tạo ra, hành động ý nghĩa đầu tiên mà nàng làm cho chàng Adam và thế giới này, là: nhóm lên một bếp lửa hồng trong vườn địa đàng…

Cũng như nhiều dân tộc khác, bếp là nơi nấu nướng các loại đồ ăn, thức uống của người Tày. Đây cũng là nơi sưởi ấm và tiếp khách trong những ngày đông, tháng giá.

Nhà thơ Bằng Việt (tên thật là Nguyễn Việt Bằng) xuất hiện trong thơ năm 1961 với bài Qua Trường Sa. Nhưng phải nói rằng bài thơ Bếp lửa của ông mới là cột mốc làm nên tên tuổi một Bằng Việt - nhà thơ. Dường như chính căn bếp với người bà nội thân thương đã đem lại nhiều cảm xúc cho ông.

SGTT.VN - Lịch sử các cuộc chiến tranh hàng ngàn năm qua đã chứng kiến vô số điều kỳ diệu. Nhưng có lẽ, chuyện một vật dụng giản đơn có mặt trong tất cả các gia đình trở thành một biểu tượng cho một cuộc chiến, thì thực “xưa nay hiếm”.

Cái bếp bây giờ đây chỉ còn trong ký ức. Vào khoảng hơn 30 năm trước, khi đó tôi mới lên chín, lên mười, mỗi bận đi làm đồng, hay giăng lưới, cắm câu xa, chiều chèo xuồng về gần đến, thấy cái chái bếp nhà mình lững lững khói cơm chiều trên cái nền trời tím sầm là lòng thấy ấm lại.

Thuở thiếu thời, thỉnh thoảng mẹ tôi lại sai tôi sang hàng xóm “xin lửa”. Tôi cầm trên tay cây đèn Hoa Kỳ nhỏ xíu, chạy lút cút sang nhà bà Đào, thập thò ngoài ngõ nhìn vào sân, thấy bà đang ngồi giần gạo, liền tới bên: “Mẹ cháu bảo cháu sang xin bà tí lửa”. Bà Đào kéo tôi vào góc nhà, moi trong cái túi thắt lưng cũ kỹ mãi mới tòi ra cái máy lửa. Cái máy lửa! Đó là điều kỳ diệu đối với trí tưởng tượng của tôi.

Đối với người Việt, cái bếp rất quan trọng. Vì thế mà bếp cũng có vua đấy. Vua bếp không ngự trị một cách vô hình. Như thế thì có khác gì con ma xó. Chẳng đàng hoàng chút nào. Vương triều của ngài đã thật thà hiện hình ngay trong cái đám đầu rau.