LTS: Từ mối ưu tư lớn trong năm 2011 của mọi con dân đất Việt là bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia đến câu chuyện thời sự là tái cấu trúc nền kinh tế và việc xây dựng tập quán tốt đẹp “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”… Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã dành cho Sài Gòn Tiếp Thị một cuộc phỏng vấn xoay quanh các chủ đề trên giữa những ngày cuối năm bận rộn. Chủ quyền là thiêng liêng, bất khả xâm phạm; tái cấu trúc thực chất là phân bổ lại nguồn lực hiệu quả hơn; cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng đều có trách nhiệm với hàng Việt là thông điệp mà Chủ tịch nước muốn gửi đến người dân nhân năm con Rồng sắp đến.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang

Sức nước bắt nguồn từ đạo lý ngàn đời của dân tộc

Thưa Chủ tịch, năm 2011 đã qua với những thành tựu đối ngoại nổi bật, là năm nước ta có bước tiến dài trên tiến trình hội nhập… Chủ tịch đánh giá thế nào về thành tựu đó, nếu nhìn từ góc độ an ninh quốc phòng, đặc biệt trong bối cảnh đã diễn ra một số xung đột chủ quyền nghiêm trọng?

Một cậu bé người Sri Lanka trao vòng hoa chào đón Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tại sân bay Colombo hôm 13.10.2011 trong chuyến thăm Sri Lanka ba ngày của ông. Ảnh: Reuters

Liên quan đến vấn đề hoà bình và giữ vững chủ quyền đất nước, với đường lối đối ngoại “thêm bạn bớt thù” mà Việt Nam nhất quán thực hiện trong nhiều thập kỷ qua, nước ta đã mở rộng quan hệ với các quốc gia, dân tộc trên thế giới. Có thể nói, chưa bao giờ chúng ta đông bạn bè quốc tế như hiện nay. Trên thực tế, trong quá trình hội nhập, chúng ta luôn tuân thủ một cách có trách nhiệm đồng thời cả hai mặt: quyền lợi và trách nhiệm của một thành viên cộng đồng quốc tế, và vì vậy, tiếng nói của chúng ta rất được quan tâm trên các diễn đàn quốc tế. Thái độ của chúng ta là hợp tác, chân thành, không chỉ vì lợi ích của mình mà quên lợi ích của người khác – điều đó vốn là đạo lý ngàn đời của dân tộc Việt Nam – nhưng cũng không chấp nhận việc người khác không nghĩ đến lợi ích của chúng ta. Văn hoá ứng xử của Việt Nam trong đường lối đối ngoại đã phát huy được hiệu quả, và vì thế, rất được tôn trọng. Sự hội nhập sâu rộng của nước ta vào cộng đồng quốc tế không chỉ tạo điều kiện để phát triển đất nước, mà còn làm tăng thêm vị thế, sức mạnh để giữ vững chủ quyền, ổn định đất nước.

Lập trường của chúng ta đối với vấn đề chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ đất nước là hết sức rõ ràng.

Đó là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm. Việt Nam trong lịch sử đã từng có nhiều thời kỳ bị ngoại bang xâm lăng, đô hộ, lớp lớp các thế hệ người Việt Nam đã không ngại hy sinh, gian khổ, không tiếc máu xương để giành và giữ độc lập, chủ quyền bởi đó là ý chí của cả dân tộc.

Và đây cũng là một trong những lời đầy tâm huyết mà trong phát biểu nhậm chức vào tháng 7.2011, Chủ tịch đã hứa sẽ quyết tâm thực hiện?

“Chăm lo củng cố quốc phòng an ninh, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước…” là một trong những điều mà tôi đã hứa trước quốc dân, đồng bào khi nhận chức Chủ tịch nước. Lời hứa đó không phải chỉ là lời nói của cá nhân tôi mà nó bắt nguồn từ đường lối của Đảng, từ sâu thẳm ý chí của cả dân tộc Việt Nam. Và nền tảng để giải quyết mọi xung đột phải trên cơ sở những chuẩn mực của luật pháp quốc tế, thông qua thương lượng hoà bình, phản đối dùng vũ lực hoặc đe doạ vũ lực.

Bức tranh kinh tế đất nước 2011 vẫn có những mảng màu chưa tươi sáng và theo Chủ tịch, câu chuyện tái cấu trúc cần được nhìn nhận và phát triển theo hướng nào?

Đảng, Nhà nước ta đã xác định về dài hạn, cùng với hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện, sẽ tập trung cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng để nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh, làm cho nền kinh tế đất nước phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững.

Theo phương hướng đó, năm 2012, chúng ta sẽ bắt đầu tập trung vào ba lĩnh vực trọng tâm là tái cơ cấu đầu tư, trước hết là đầu tư công; tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, trọng tâm là các tập đoàn và tổng công ty; tái cơ cấu hệ thống tài chính tiền tệ, trọng tâm là hệ thống ngân hàng thương mại và các định chế tài chính.

Tuy quy mô nền kinh tế nước ta còn nhỏ, nhưng chủ trương tái cơ cấu không phải là vấn đề đơn giản, phải làm hết sức cẩn trọng. Đây chính là vấn đề sắp xếp, phân bổ lại nguồn lực để phát triển đất nước theo hướng hiệu quả, bền vững. Nhưng nói như vậy không có nghĩa là cho phép chúng ta chậm chạp, trì trệ khi tiến hành tái cơ cấu nền kinh tế. Nguồn lực của đất nước cần phải sớm chuyển từ những lĩnh vực kém hiệu quả sang lĩnh vực sử dụng có hiệu quả, từ những lĩnh vực có năng lực cạnh tranh yếu kém sang lĩnh vực thực sự phát huy được sức mạnh cạnh tranh. Đây là một trong những nhiệm vụ chính của năm 2012 và những năm tiếp theo mà toàn Đảng, toàn dân ta đang phải tập trung thực hiện.

Báo Sài Gòn Tiếp Thị là đơn vị khởi xướng chương trình Hàng Việt Nam chất lượng cao để khuyến khích phát triển thị trường nội địa. Khi kinh tế đất nước khó khăn, dùng hàng nội có chất lượng cao chính là một hành động bày tỏ lòng yêu nước của người tiêu dùng. Chủ tịch quan tâm đến vấn đề này ra sao?

Chương trình Hàng Việt Nam chất lượng cao là một hoạt động rất có ý nghĩa trong bối cảnh nền kinh tế của đất nước còn khó khăn và đang hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, chấp nhận cạnh tranh với hàng ngoại nhập. Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam mà Ban bí thư Trung ương Đảng đã ban hành chỉ thị cách đây vài năm, chính là sự hỗ trợ rất cần thiết để chương trình Hàng Việt Nam chất lượng cao thực sự trở thành một tập quán tốt đẹp trong xã hội. Doanh nghiệp yêu nước là phải có trách nhiệm tạo ra sản phẩm có chất lượng tốt khi đưa ra thị trường, phải có khát vọng và quyết tâm tạo dựng thương hiệu mạnh của hàng Việt Nam, đủ sức cạnh tranh với hàng ngoại. Người tiêu dùng cũng cần được khuyến khích bằng nhiều hình thức để việc tiêu dùng hàng Việt Nam trở thành một tập quán, và tập quán ấy phải được coi là một biểu thị của lòng yêu nước. Chương trình Hàng Việt Nam chất lượng cao và cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam được triển khai trong những năm qua đã có những kết quả rất tốt và cần được phát huy hơn nữa. Về vấn đề này, cả doanh nghiệp và người tiêu dùng đều cần quan tâm nhiều hơn đến lợi ích quốc gia thể hiện qua hành vi sản xuất và hành vi tiêu dùng. Đó là thể hiện lòng yêu nước một cách cụ thể. Về phía Nhà nước cũng phải có trách nhiệm tăng cường quan tâm, hỗ trợ các hoạt động trên đây bằng việc ban hành các chính sách hữu hiệu, kịp thời.

Bảo hộ hàng hoá sản xuất nội địa là một thực tế quan trọng mà nước nào cũng làm, cũng chú trọng, nhằm vào việc củng cố, phát triển nền kinh tế của mình. Vì thế mà có chuyện cá basa của Việt Nam có lúc gặp khó khăn khi vào thị trường nước khác.

Việt Nam, với dân số gần 90 triệu người, là một thị trường lớn, quan trọng, các nước đang nhìn vào. Họ coi Việt Nam là một thị trường mới nổi, thị trường bán lẻ đầy tiềm năng, chưa được khai thác hết. Ở bên ngoài đã thấy rất rõ điều đó. Còn ở trong nước thì sao? Chúng ta đã chú ý xuất khẩu và đã đạt được một số thành tích quan trọng, nhưng chúng ta cũng có nhiều thiếu sót với thị trường trong nước…

Niềm tin của Chủ tịch trước một mùa xuân mới của đất nước đang đến?

Đất nước ta đã trải qua một năm có nhiều khó khăn, nhưng bước đầu đã thu được những thành quả nhất định – đó chính là tiền đề quan trọng để bước vào năm mới. Tôi rất tin tưởng rằng, bên cạnh những thách thức, năm mới sẽ có những cơ hội mới để chúng ta vững vàng vượt qua gió to sóng cả và có những bước phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Những nỗ lực của chính bản thân chúng ta trên cơ sở nội lực là quyết định, kết hợp ngoại lực là quan trọng sẽ giúp chúng ta xây dựng được một nền kinh tế thực sự ổn định, tự chủ, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh...

Trân trọng cảm ơn Chủ tịch.

Phóng viên Nguyễn Kim Hoa (thực hiện)