Hiền tài trong vận nước

LTS. Tự ngàn xưa, kính trọng người hiền tài là một đặc trưng văn hoá Việt Nam. Gần ngàn năm trước, Văn miếu - Quốc tử giám đã được thành lập để tôn vinh sự học và hấp dẫn biết bao thế hệ cho đến tận bây giờ. Trong những bước thăng trầm của lịch sử, hiền tài luôn là nguyên khí quốc gia. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng truyền thống trọng dụng hiền tài của cha ông thành tư tưởng chiến lược và thực hiện một cách hiệu quả chiến lược này ngay trong thời kỳ kháng chiến cứu nước và kiến quốc sau khi cách mạng thành công.

Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc với giáo sư Trần Đại Nghĩa, một trí thức về từ nước Pháp. Ảnh: TL

Trong chỉ thị Tìm người tài đức đăng trên báo Cứu Quốc số 411 ra ngày 20.11.1946, Người viết: “Nước nhà cần phải kiến thiết, kiến thiết cần phải có nhân tài. Trong số 20 triệu đồng bào chắc không thiếu người có tài đức. E vì chính phủ nghe không đến, thấy không khắp, đến nỗi những bực tài đức không thể xuất thân. Khuyết điểm đó tôi xin thừa nhận. Nay muốn sửa điều đó, và trọng dụng những kẻ hiền năng, các địa phương phải lập tức điều tra nơi nào có người tài đức, có thể làm những việc ích nước lợi dân, thì phải báo cáo ngay cho chính phủ biết. Báo cáo phải nói rõ: tên tuổi, nghề nghiệp, tài năng, nguyện vọng và chỗ ở của người đó”…

Lòng chân thành, tin vào con người, tin ở lòng yêu nước và khả năng tiềm ẩn của mỗi con người của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cuốn hút biết bao thế hệ nhân sĩ, trí thức, những người tài năng sẵn sàng từ bỏ cuộc sống sang trọng và sản nghiệp to lớn của mình, chấp nhận kham khổ hy sinh, tham gia kháng chiến và xây dựng đất nước. Đó là thế hệ trí thức tiền phong trước và sau Cách mạng tháng tám năm 1945, những dòng tộc khoa bảng Nguyễn Văn Huyên, Vi Văn Định, Tạ Quang Bửu, Phan Anh, Trần Đại Nghĩa, Trần Đức Thảo, Tôn Thất Tùng, Phạm Ngọc Thạch… Đó là thế hệ Nguyễn Hữu Thọ, Trịnh Đình Thảo, Phạm Ngọc Thuần – Phạm Ngọc Thảo, Dương Quỳnh Hoa, Nguyễn Văn Kiết, Thanh Nghị… những người đã chọn dân tộc như là lẽ sống. Đó là những thế hệ trí thức đã kiên trì vượt qua thời bao cấp khắc nghiệt, vững tin vào con đường quê hương mà mình đã chọn. Đó còn là con đường rộng thênh thang của những người trí thức trẻ với trí tuệ đỉnh cao trên con đường chấn hưng dân tộc, chấn hưng đất nước.

Khác biệt và nghị lực. Chấp nhận và hy sinh. Cống hiến và san sẻ. Phúc cho những ai chưa thấy mà tin. Đức tin ấy được hun đúc bởi bao thế hệ trí thức đã, đang và sẽ làm rạng danh dân tộc Việt.

>> Nhớ lại

>> Trọng dụng nhân tài: quyết làm và biết làm

>> Vị bác sĩ và thanh kiếm mạ vàng

>> Thời gian vừa rất dài vừa rất ngắn

SGTT