Thủ tướng Hàn Quốc ra đi vì dự án tỉ đô

SGTT.VN - Trong tuyên bố trên truyền hình ngày 29.7, thủ tướng Hàn Quốc, Chung Un-Chan, đã đệ đơn từ chức để chịu trách nhiệm về thất bại của chính phủ do không được Quốc hội thông qua dự án Sejong City trị giá hàng tỉ USD vào tháng trước.

Người dân Hàn Quốc biểu tình tại Seoul yêu cầu xét lại kế hoạch thành phố Sejong nên là nơi dành cho khoa học và giáo dục, thay vì là nơi của các cơ quan nhà nước. Ảnh: NYT

Việc ông Chung Un-Chan xin từ chức sau 10 tháng tại vị là một bất ngờ trong bối cảnh đảng cầm quyền Đại Dân tộc (GNP) vừa giành thắng lợi trong cuộc bầu cử quốc hội bổ sung nhằm tìm dân biểu thay thế 8 ghế đang bị khuyết vào ngày 28.7 qua.

Ra đi vì dự án Sejong City

Đây là lần thứ hai ông Chung quyết định đệ đơn xin từ chức lên tổng thống. Trước đó, sau thất bại của đảng GNP trong cuộc bầu cử hội đồng địa phương vào ngày 2.6.2010, thủ tướng Hàn Quốc đã bày tỏ ý định ra đi, nhưng đã bị tổng thống Lee Myung-bak từ chối vì muốn đảm bảo không gây lỗ hổng trong nội các.

Sau khi Quốc hội Hàn Quốc bác bỏ dự án trị giá 14,6 tỉ USD “Sejong City” xây dựng thành phố khoa học, kinh tế và giáo dục mới tại tỉnh Chungcheong, cách Seoul 160 km về hướng nam vào cuối tháng qua (29.6), ông Chung Un-Chan bắt đầu đứng trước nhiều áp lực. Trước khán giả truyền hình hôm qua, thủ tướng Chung nói: “Tôi tin đây là cơ hội cuối cùng của tôi để từ chức”.

Ông Chung cũng thể hiện sự tiếc nuối vì không lường trước được những tốn kém nguồn lực quốc gia và các vấn đề khác do kế hoạch Sejong City gây ra và tuyên bố từ chức thủ tướng để nhận toàn bộ trách nhiệm. Ông cho biết: “Kế hoạch Sejong City được lập ra vì tương lai dài hạn của quốc gia, nhưng tôi không hoàn thành được nó”.

Thủ tướng Chung Un-Chan tuyên bố từ chức tại Tòa nhà chính phủ ngày 29.7. Ảnh: AP

Dự án Sejong City đã được chính phủ Hàn Quốc đề xuất từ đầu năm 2007 được xem như một phần của chiến lược giảm mật độ tại Seoul. Theo đó, trên một nửa trong số 15 bộ của nội các sẽ được di dời từ Seoul đến thành phố lân cận, Seoul vẫn là thủ đô và là nơi đặt phủ tổng thống, bộ Quốc phòng và Ngoại giao và một số bộ khác.

 Nguyên nhân sâu xa

Việc ông Chung ra đi cũng gây nhiều chú ý về tình trạng chia rẽ trong nội bộ đảng cầm quyền GNP. Trên thực tế, kế hoạch Sejong City không chỉ đối mặt trước các phản ứng mãnh liệt từ phe đối lập mà còn từ cựu nữ chủ tịch đảng cầm quyền Park Geun-hye và các thân tín.

Trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2007, Chung Un-Chan từng được xem là ứng cử viên tiềm năng của phe liên minh các đảng tự do để cạnh tranh với ông Lee Myung-bak. Khi ông Chung được đột nhiên được bổ nhiệm làm thủ tướng vào tháng 9.2009 đã dấy lên nhiều lo ngại từ người ủng hộ bà Park về khả năng ông Chung có thể trở thành tổng thống kế nhiệm. Thất bại của đảng GNP trong cuộc bầu cử hội đồng địa phương vừa rồi đã đòi hỏi đảng này cần cần kết thúc chia rẽ nội bộ để tự củng cố mình. Các đảng viên không ngừng thúc giục tổng thống Lee Myung-bak và bà Park Geun-hye hòa giải.

Việc thủ tướng Chung từ chức sẽ tạo điều kiện để tiếng hành hòa giải sớm. Đây cũng là bước đầu cho kế hoạch cải tổ Nội các sắp tới của tổng thống Hàn Quốc nhằm vực dậy lòng tin đối với chính phủ. Ngoài vị trí thủ tướng, cuộc cải tổ Nội các sắp tới dự kiến sẽ kéo theo sự thay đổi 8 ghế bộ trưởng của Hàn Quốc.

Đề cập đến sự ra đi của ông Chung Un-Chan, Hong Sang-pyo, thư ký cao cấp về các vấn đề công cộng dẫn lời tổng thống Lee Myung-bak: “Tôi đã số ngăn cản ông ấy nhiều lần vì muốn làm việc với ông ấy nhiều hơn… Nhưng Chung đã bày tỏ ý định từ chức một cách chân thành đối với nhân dân và quốc gia. Tôi cảm thấy rất tiếc về việc này”.

Trong khi vẫn còn chưa rõ về việc ông Chung có tham gia chính trị nữa hay không, tổng thống Hàn Quốc vẫn sẽ tiếp tục thúc đẩy chương trình cải cách tập trung vào các chính sách đối với doanh nghiệp nhỏ và tầng lớp lao động. Tổng thống Lee Myung-bak sẽ mô tả kế hoạch nửa nhiệm kỳ cuối của mình trong bài phát biểu nhân Ngày giải phóng 15.8 tới.

Mô hình dự án thành phố Sejong. Ảnh: internet Năm 2005, chính quyền của cố Tổng thống Roh Moo-hyun đã thông qua kế hoạch Sejong City. Theo đó, 9 bộ cùng 4 cơ quan ngang bộ (chiếm 2/3 chính phủ) sẽ chuyển đến Sejong từ năm 2012 nhằm xóa bỏ sự chênh lệch về vùng miền và mất cân đối về phát triển giữa thành phố và nông thôn. Kế hoạch gây nhiều tranh cãi trong Quốc hội và nội các Hàn Quốc do thiếu hiệu quả và lãng phí tài nguyên quốc gia. Thay vào đó, ngày 11.1.2010, Chính phủ Hàn Quốc đã công bố  kế hoạch phát triển Sejong thành một trung tâm khoa học và giáo dục, với tổng đầu tư 16,5 nghìn tỉ  won (14,6 tỉ USD) tại tỉnh Chungcheong cách Seoul 160 km về hướng nam. Việc kế hoạch trên bị Quốc hội bác bỏ vừa qua đã giáng một đòn mạnh vào chính quyền của tổng thống Lee Myung-bak, kéo theo sự ra đi của thủ tướng Chung Un-Chan.

Thanh Hùng (theo AP, Korea Times, Joongang Daily)