Bộ trưởng bộ Tài nguyên và môi trường Phạm Khôi Nguyên:

“Thừa chứng cứ để chiến thắng Vedan”

SGTT.VN - Trong khi Bà Rịa Vũng Tàu đã nộp đơn sẵn sàng khởi kiện Vedan thì Đồng Nai vẫn e dè lo lắng về chứng cứ. Nhưng Bộ trưởng bộ Tài nguyên và môi trường Phạm Khôi Nguyên, nói: “Với Vedan chúng ta đã hết tình. Khi ra tòa Vedan sẽ là "người" bị thiệt đầu tiên bởi chúng ta có nhiều chứng cứ. Điều quan trọng nhất là phải đồng lòng liên kết không để bó đũa không bị bẻ nhỏ”.

Tại buổi làm việc với Tổng cục môi trường, Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân, đại diện các ban ngành địa phương liên quan sáng ngày 28.7 tại Hà Nội, Bộ trưởng Nguyên nhấn mạnh: “Chúng ta đã nỗ lực hết mình trong thời gian qua. Đã rất thiện chí với Vedan trong nhiều lần đàm phán, thậm chí mức bồi thường (chứ không phải đền bù) đưa ra không phải là tối đa mà ở mức Vedan chấp nhận được. Thế nhưng đến thời điểm hiện tại đã “hết tình”, phải chuyển sang lý”. Chúng ta phải đứng cùng, đi tới cùng với người nông dân đồng thời củng cố cơ sở pháp lý một cách đầy đủ và chính xác nhất để khởi kiện”.

Đã kiện phải thắng

Bộ trưởng bộ Tài nguyên và Môi trường, ông Phạm Khôi Nguyên. Ảnh: Việt Dũng

Phát biểu tại cuộc họp, ông Phan Văn Hết, phó giám đốc sở Tài nguyên và môi trường Đồng Nai cho biết, trên tinh thần chung, với những người dân muốn khởi kiện tỉnh sẽ yêu cầu các luật sư hỗ trợ, còn với những người dân đồng ý thương lượng tỉnh sẽ có các phương án giúp đỡ nếu yêu cầu. “Tuy nhiên, hiện tỉnh vẫn còn đang lúng túng trong việc xác định phạm vi vùng ảnh hưởng và đơn giá để chứng minh trước tòa”, ông Hết nêu thực trạng.

Không đồng tình với quan điểm này, bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên cho rằng, Đồng Nai là tỉnh thiệt hại lớn nhất nhưng lại là tỉnh “làm rất chậm”. Đến đến giờ thống kê vẫn chưa hoàn thành trong khi các cơ sở khoa học đã công bố hết. Cụ thể là trước đó, ngày 21.6.2010 UBND tỉnh Đồng Nai đã có công văn yêu cầu Vedan bồi thường thiệt hại cho nhân dân bốn xã của hai huyện Long Thành và Nhơn Trạch với số tiền là 119, 581 tỷ đồng. “Nếu không xác định được phạm vi ảnh hưởng và đơn giá thì sao lại tính được con số này? Việc Đồng Nai chưa dứt điểm (việc kiện Vedan), sẽ khiến liên kết bị “bẻ” và tạo thuận lợi cho phía doanh nghiệp”, bộ trưởng Nguyên nói.

Trao đổi về cơ sở khoa học của vụ kiện, ông Nguyễn Văn Phước , viện trưởng Viện Môi trường và tài nguyên cho biết, đánh giá phạm vi mức độ phạm vi thiệt hại trên sông Thị Vải, đơn vị đã sử dụng số liệu 3 tỉnh thành, quan trắc sông Thị Vải từ năm 199 đến nay. Ngoài ra, các kết quả đo đạc sử dụng phần mềm của Đan Mạch được thế giới công nhận, các chuyên gia Đài loan cũng đồng tình cách tính toán này. Đơn giá thiệt hại trung bình do người dân khai báo (giá các địa phương sẽ khác nhau).

Bộ trưởng cũng khẳng định, chúng ta thừa chứng cứ để kiện Vedan. Các cơ sở khoa học đưa ra tranh tụng tại tòa là hoàn toàn chính xác, là căn cứ để tòa kết luận. “Nếu cần cơ sở khoa học khác, chúng ta sẵn sàng, ngay cả việc kéo chuyên gia kinh tế vào tính toán khi tòa yêu cầu. Chúng ta đã kiện là phải thắng”, Bộ trưởng tự tin

Nếu thương lượng, phải đền bù trước 12.9

Người nuôi tôm ở xã Mỹ Xuân (Tân Thành, Bà Rịa – Vũng Tàu) cố gắng làm sạch ao nuôi bị ô nhiễm bởi nước thải của Vedan. Ảnh: Lê Quỳnh

Sau khi đã chính thức gửi lên tòa án nhân dân huyện Tân Thanh 333 hồ sơ kiện Vedan (về đánh bắt, nuôi trồng thủy sản và làm muối) ngày 27.8, tại buổi làm việc sáng 28.8, ông Nguyễn Văn Hiến, giám đốc sở Tư pháp tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu cho biết, đoàn luật sư gồm 48 người của tỉnh đã thống nhất trình tự, thủ tục, đơn xin miễn giảm án phí, xác định hoàn cảnh, gia đình khó khăn, chuẩn bị nguồn án phí tạm ứng. “Căn cứ vào diện tích nuôi trồng thủy sản bị ô nhiễm, giấy đăng ký kinh doanh…của bà con chúng ta không thiếu căn cứ khoa học để kiện Vedan”, ông Hiến cho biết.

Theo ông Hiến, có thể sau cuộc họp này, Vedan có thể lại nâng mức bồi thường lên. Tuy nhiên, bộ nên có ý kiến chỉ đạo, mức bồi thường có thể nhích lên nhưng 3 tỉnh phải có sự phối hợp với nhau để giải quyết. Nếu các tỉnh thấy thỏa đáng thì chấp nhận mức bồi thường đó, nhưng phải yêu cầu Vedan “chồng tiền” trước ngày 12.9 (ngày lập biên bản xử phạt vi phạm Vedan).

“Trong thời hạn từ nay đến đó, vẫn tiếp tục các thủ tục nộp hồ sơ ở tòa để đề phòng họ không thiện chí, quá thời hạn mà Vedan không thi hành thì vẫn có cơ chế buộc họ thực hiện thỏa thuận”, ông Hiến lưu ý.

Quỹ bảo vệ môi trường sẽ “lo” án phí

Đại diện tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết, với 1.255 đơn kiện mức án phí sẽ là khoảng 1,3 tỷ đồng. Tuy nhiên hiện nay do thời gian gấp gáp, nếu dây dưa thu tiền phí của từng người dân sẽ rất mất thời gian. Do đó, kiến nghị bộ xem xét cho sử dụng quỹ “Bảo vệ môi trường” để nộp án phí cho dân trước.

Về vấn đề này, đại diện quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam cho hay, việc nộp án phí sớm sẽ thúc đẩy nhanh tiến độ vụ án. Việc hỗ trợ án phí quỹ có đủ điều kiện, chức năng để làm được và đây là việc hoàn toàn chính đáng. Quỹ sẽ nhanh chóng trình bộ trưởng và hội đồng quản lý quỹ để có phương án nhanh nhất cho vay. Trong trường hợp xấu nhất, vụ việc kéo dài có thể hoãn nợ.

Thanh Tuyền