Đã lặp lại một Chanchu ở công tác dự báo cơn bão số 1

SGTT.VN - Khác chăng là lần trước dự báo của Việt Nam đi ngược với thế giới, còn lần này thì hoàn toàn theo thế giới, dù vậy, thảm họa vẫn xảy ra.

Dự báo đầu tiên của Việt Nam khi bão còn ở ngoài khơi Philippines.

Vì nghe tin dự báo bão qua radio và i-com từ nhà truyền ra, từ ngày 12 đến ngày 14 tháng 7, lúc tâm bão vừa qua Philippines để vào biển Đông, cho biết gần như chắc chắn là bão số 1 sẽ đi lên theo hướng từ tây tây bắc đến bắc tây bắc, có nghĩa là bão số 1 sẽ không đi ngang Hoàng Sa mà đi theo hướng bắc tây bắc vào vùng biển Hồng Kông nên ông Trương Tày, chủ tàu QNg95799-TS xã An Hải, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi cùng hơn 10 tàu cá khác quyết định trú ở quần đảo Hoàng Sa.

Ông nói: “Nghe dự báo, chúng tôi nghĩ rằng trú ở Hoàng Sa là an toàn, nếu có ảnh hưởng thì cũng nhẹ, vì mình đã neo tàu chỗ cạn. Còn hơn là chạy vào bờ, tốn dầu vì rất xa. Chạy về phía nam, xa ngư trường mà không nghe hướng dẫn. Ai ngờ, bão không đi theo dự báo mà đi thẳng về hướng tây, băng qua Hoàng Sa rồi mới đi lên Hải Nam !”.

Đã có 7 tàu chìm với 85 ngư dân gặp nạn, trong đó lực lượng cứu hộ đã cứu đươc 68 người. Tỉnh Quảng Ngãi vẫn còn 17 ngư dân vẫn chưa tìm thấy tung tích.

Ngày 14.7, khi đã vào biển Đông, dự báo của Việt Nam cho rằng bão số 1 sẽ ít ảnh hưởng đến Hoàng Sa.

Nhìn lại các bản tin dự báo, ta thấy quả thật so với các trung tâm dự báo bão khác trên thế giới, dự báo của Việt Nam gần với đường đi thực tế của của bão số 1 nhất nhưng vẫn có khoảng cách khá xa so với những gì đã diễn ra.

Ngay từ ngày 12.7, qua ngày 13, lúc bão Conson băng qua Philippines để vào biển Đông, hầu hết các trung tâm dự báo thời tiết trên thế giới đều cho rằng bão Conson sẽ đổ bộ vào Hồng Kông. Dự báo của Việt Nam thì lệch về phía tây một chút, tức vào bán đảo Lôi Châu, hoặc bờ đông đảo Hải Nam. Liên tiếp các ngày sau cũng vậy, các trung tâm dự báo kiên trì dự báo Conson sẽ đi lên, đổ bộ vào Hồng Kông, rồi bờ đông Hải Nam, rồi giữa đảo Hải Nam và bờ tây Hải Nam. Dù vậy , bão số 1 vẫn cứ “giữ vững” hướng chính tây hoặc giữa tây và tây tây bắc để tâm bão đi ngang qua Hoàng Sa (15.7) rồi đến cuối ngày 16.7 mới chuyển hướng theo quy luật dự báo để lên đảo Hải Nam.

Dự báo của Hải quân Mỹ và hầu hết các dự báo khác trên thế giới cũng cho rằng bão Conson sẽ vào vùng biển Hồng Kông phía đông đảo Hải Nam.

Lúc này, ngày 16.7, khả năng bão tiếp tục đi thẳng để đổ vào vùng biển Bắc miền Trung là nóng nhất, chúng ta mới thấy các chuyên viên dự báo Việt Nam đưa ra kịch bản 2, bão sẽ tiếp tục đi thẳng.

Theo quy luật hằng năm, vào đầu mùa bão từ tháng 5 - 8, do các khối áp cao và thấp của mùa hè, do vị trí mặt trời trên các vĩ tuyến, phần lớn các cơn bão trên Thái Bình Dương sẽ đi theo hướng bắc đến tây bắc ngay sau khi hình thành. Sau đó vào các tháng 9 - 10 thì mới chuyển dần về phía Nam để vào miền Trung hoặc Nam Bộ. Thế nhưng chưa hiểu tại sao hai cơn bão số 1 và số 2 lại có giai đoạn đầu không theo quy luật ấy, khiến hầu như tất cả (không thấy ngoại lệ) các trung tâm dự báo bão trên thế giới đều dự báo sai đường đi bão Conson.

Thiệt hại trên bờ không lớn nhưng thiệt hại ngoài khơi lại không nhỏ. Lỗi của TTDBKTTVTƯ có thể thông cảm được, tuy vậy, chính phương pháp thông báo dường như đã đến lúc cần được thay đổi. Nó tạo cho người nghe cảm giác về một sự chắc chắn, như chân lý không thể khác, trong khi điều đó cần lại cần đến một sự gợi mở với các kịch bản có thể xảy ra để tạo sự cảnh giác cao nhất ở người nghe.

Vấn đề đặt ra là hình như TTDBKTTVTƯ và các ban ngành quản lý về đánh bắt hải sản đều không nơi nào hay biết khi có bão bà con ngư dân ta trú ở đâu. Ở Chanchu là đảo Đông Sa, và ở Chanthu này là Hoàng Sa.

Trung Hưng

Và đường đi thực tế của bão Côn Sơn tính đến ngày 16.7.2010.

Quan trọng nhất là bản tin ngày 14.7, dự báo của TTDBKTTVTƯ vẫn nghĩ rằng tâm bão sẽ không đi qua Hoàng Sa. Chính bản tin này khiến ngư dân quanh đó an tâm vào tránh bão ở các đảo cạn không có quân đội Trung Quốc canh giữ ở Hoàng Sa.