Để đánh giá hiệu quả, hiệu lực của bộ máy chính quyền

SGTT.VN - Trong các văn kiện và phát biểu của lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước luôn thể hiện quyết tâm “Xây dựng bộ máy chính quyền trong sạch, có hiệu lực và hiệu quả, có trách nhiệm trước nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân”.

Thông thường để đánh giá hiệu quả, hiệu lực hoạt động của Nhà nước người ta tiến hành đánh giá hiệu quả của các cấp chính quyền. Hiệu quả của chính quyền là hiệu quả thu được trong hoạt động quản lý của chính quyền. Khái niệm chính quyền nói đây bao gồm các cơ quan chính quyền và các tổ chức dịch vụ công cộng thuộc chính quyền.

Hiệu quả của chính quyền được thể hiện trên ba mặt và thông qua bốn nội dung. Ba mặt là: kinh tế (tức chi phí thấp), hiệu suất và hiệu ích (economy, efficiency, effectiveness). Bốn nội dung là: chi phí, đầu tư, sản xuất, hiệu quả. Ở một số nước người ta đã luật hoá việc đánh giá hiệu quả của chính phủ và chính quyền các cấp.

Để đánh giá một cách chính xác, khoa học, người ta đưa ra các tiêu chí định lượng làm cơ sở đánh giá.

Đánh giá tính kinh tế là đánh giá tính hợp lý về chi phí. Hình thức đánh giá tính kinh tế trong quản lý thường là: đánh giá tỷ lệ giữa chi phí và kết quả, giữa chi phí hành chính và chi phí thực hiện nghiệp vụ, chi phí phục vụ tính theo đầu người thụ hưởng,...

Đánh giá hiệu suất là đánh giá tỷ lệ giữa chi phí đầu tư và kết quả thu được.

Thí dụ, để đánh giá hiệu quả công tác của cảnh sát, người ta có thể sử dụng tiêu chí như: tỷ lệ phá án trong tổng số các vụ án hình sự, tỷ lệ phá án trong tổng số các vụ án bạo lực, tỷ lệ phá án trong tổng số các vụ trộm, số vụ án khám phá được tính bình quân cho mỗi nhân viên cảnh sát.

Đánh giá hiệu ích bao gồm đánh giá chất lượng, đánh giá hiệu ích xã hội, mức độ hài lòng của công dân.

Thông qua các tiêu chí đánh giá hiệu quả của chính quyền, người ta thấy hoạt động của chính phủ, chính quyền hiện đang có xu thế chuyển đổi.

Đặc trưng của mô thức quản lý truyền thống là chính phủ, chính quyền nắm độc quyền quản lý, quyền lực tập trung cao độ, quy chế nghiêm ngặt, cơ chế quản lý là cơ chế khống chế. Quan điểm mới về quản lý của chính phủ, chính quyền chủ trương thị trường hoá, xã hội hoá dịch vụ công cộng, nhấn mạnh việc phi tập trung hoá quyền lực, định hướng theo kết quả đầu ra, lấy việc phục vụ khách hàng làm gốc.

Quan điểm quản lý theo kết quả đầu ra đòi hỏi “căn cứ vào định hướng hiệu quả đầu ra để đầu tư kinh phí”. Muốn vậy thì phải đánh giá hiệu quả quản lý. Mô thức quản lý truyền thống không đánh giá hiệu quả nên hiệu quả thấp. Do đó, phương thức quản lý hiện đại muốn có hiệu quả thì phải đánh giá hiệu quả quản lý một cách nghiêm túc.

Diệp Văn Sơn