Hỡi em trăng già...

SGTT.VN - Bỗng những người lớn, đang già nói về lồng đèn. Lại là những chiếc lồng đèn bằng ống lon sữa bò. Xẻ bên hông rồi ấn xuống, ta sẽ có một cái lồng, thêm hai lõi chỉ bằng gỗ thông, một cái que tre. Thế là có một cái lồng đèn đẩy xoay tròn được. Ánh sáng của nó huyền ảo hơn những chiếc lồng đèn của con nhà khá giả.

Trung thu năm nay, những mẫu lồng đèn kiểu truyền thống của Việt Nam lên ngôi. Ảnh: Lê Quang Nhật

Ai đang nhắc thế? Một doanh nhân, giám đốc ngành ngân hàng tất nhiên hết nghèo từ khuya. Vì sao nhắc? Vì ngày xưa từng nghèo sặc máu mũi, vì trung thu bây giờ hẻm ngõ vắng tanh không một bóng trẻ con rủ nhau rước đèn loanh quanh hẻm ngõ, đứa này đứng trước cổng rào nhà đứa kia ới “ Mơ, Mận , Nụ, Huệ, Lan, Cúc…” hay “Tí, Tèo ơi... ”.

Hẻm ngõ vắng tanh vì chẳng còn trẻ con ra đường. Cha mẹ không cho đi lung tung xem chừng bất ổn. Con nhà giàu cũng chẳng chơi với con nhà nghèo. Hẻm ngõ vắng tanh và buồn tênh bởi vì đêm trung thu thành phố 99% mưa dầm dề. Thôi nhà ai nấy ở, nhà ai nấy chơi. Treo một cái đèn và…đứng ngó. Hết chuyện.

Bánh trung thu có đấy nhưng là mùa biếu xén. Trẻ con cũng ăn đấy nhưng không phải một cỗ chơi có bưởi có bòng, có mía, có bánh xanh đỏ bày trên mâm dưới gốc bưởi đang ra hoa trước sân nhà đất nện và ánh trăng rải hoa lên đất. Bây giờ mưa tối mặt…

Sáng mai là hết trung thu! Nhưng tiếng lanh canh lạch cạch của chiếc đèn ống bơ vẫn còn trong câu chuyện trên quãng đường dài ngồi xe máy lạnh.

Cái đèn ống bơ không cháy, có khi nó lại được gạ đổi cái đèn lồng từ một đứa nhà giàu. Thời thơ ấu của ta con nhà nghèo, có đứa chẳng có gì thì cầm ngọn đèn cầy, vừa đi vưa khum tay che gió. Ngứa mắt vì thằng bên cạnh có cái lồng đèn quá đẹp, quá nhiều tiền. Dễ thôi! Bèn “chơi ngầm" huých vào đèn nó một phát rồi đứng coi nó… cháy đèn, coi nó mếu máo hu hu! Trẻ con ai bảo vô tư nhỉ!

Ta có huých chú nào cháy đèn chưa nhỉ? May quá! Ta mãi đẩy cái đèn ống bơ mà vòng ánh sáng xoay tròn rải sao lên đất của nó đủ để những thằng khác gạ gẫm xin đổi đèn.

Đổi thì đổi. Ngu gì không, đèn nó con nhà giàu oách thế cơ mà.

Tuổi thơ vĩnh viễn hết rồi.

Bây giờ ta gãi râu cằm, rên ư ử một câu hát từ Phạm Duy: “…Ta già như trăng, ta buồn như trăng hỡi em trăng già…trăng vẫn nguy nga…”.

ĐỖ TRUNG QUÂN