Bàn tròn số 4
Võ Đắc Danh: Võ Lão Nông tui không mấy khi làm chủ xị, lâu nay toàn ăn theo nay được lên làm chủ, dù làm chủ một giờ cũng đã. Đề tài tui đưa ra rất thời sự. Đấy là Dự thảo tăng viện phí của Bộ Y tế mới ban hành, theo đó hơn 400 dịch vụ y tế đồng loạt tăng giá từ 7 đến 10 lần, có dịch vụ tăng đến 20 lần đang làm dư luận xôn xao, các bác nghĩ gì về chuyện "động trời" này?
Nguyễn Ngọc Tư: Chú Danh hỏi các bác, vậy là em khỏi trả lời nghen?
Võ Đắc Danh: Tự ái sớm dữ vậy Tư. Bàn tròn tụi mình toàn mày râu. Được một em gái xinh đẹp lại không tiếng oanh thẽ thọt là thế nào, cố lên em.
Nguyễn Quang Lập: Người ta giải thích viện phí nước ta rất thấp, phải tăng lên cho bằng viện phí các nước trong khu vực. Ủa, thu nhập bình quân của ta có bằng các nước trong khu vực không vậy ta?
Nguyễn Minh Sơn: Ở một số nước, dịch vụ y tế tư rất tốt nhưng chỉ bổ sung thôi chứ không bao giờ thay thế được dịch vụ công. Ở nước ta hiện nay, dịch vụ y tế công người ta tính giá còn cao hơn dịch vụ tư vì các khoản dịch vụ "xã hội hóa" cộng thêm tiêu cực phí muôn hình vạn trạng. Trong khi đó đội ngũ quản lý chuyên môn của dịch vụ y tế công được hưởng lương Nhà nước, trang thiết bị được Nhà nước đầu tư... Đáng ra người dân được hưởng lợi từ tiền đóng thuế nuôi bộ máy đó thì ngược lại họ đang bị bóc lột thêm một lần nữa khi viện phí, dịch vụ tăng. Người nghèo hết đường sống!
Nguyễn Trọng Tín: Chú Sơn nói trật lất. Tăng viện phí kiểu này thì tất cả các bịnh viện nước ta phút chốc sẽ biến thành các khách sạn năm sao, sáu sao. Khi đó, người bịnh vô viện sẽ giống như là đi du lịch nghỉ dưỡng, viễn cảnh chỉ có thể so sánh với chốn thiên đường. Còn nếu người bịnh nào không có khả năng "du lịch nghỉ dưỡng" thì khỏi vô đây, làng mạc và cả chợ búa nữa của nước mình vẫn còn ê hề lang băm, lo gì!
Đỗ Trung Quân: Bác Tín nói chí phải. Thứ nhất, tỷ lệ người nghèo càng ngày càng đông, cho nên khi bệnh là họ ùn ùn kéo vào bệnh viện công, mà bệnh viện công thì quá tải, một chiếc giường cá nhân phải chứa hai bệnh nhân và ít nhất hai người thăm nuôi, có những bệnh viện như Ung bướu, trên giường 2 bệnh nhân, dưới gầm giường thêm 2 bệnh nhân nữa, vẫn chưa đủ, phải chen nhau nằm ngoài hành lang. Vì vậy, chỉ có cách tăng viện phí mới có thể... đuổi họ ra khỏi bệnh viện. "Đi về đâu hỡi em khi không tiền mua viện phí?".
Nguyễn Ngọc Tư: Em nói leo chú Quân một câu nghen? Thứ hai, nếu không tăng viện phí thì chẳng khác nào bệnh viện công PHÁ GIÁ bệnh viện tư, như vậy là "cạnh tranh không lành mạnh".
Hồ Trung Tú: Không phải cạnh tranh không lành mạnh Tư à, đó là phá giá không lành mạnh. Một buồng bệnh 4-6 giường, tính ra tổng số tiền các bệnh nhân phải trả cao hơn ở khách sạn 3 sao. Không hiểu người ta đòi tính đúng tính đủ cái gì nữa? Cái này là kinh doanh dịch vụ có lãi chứ tính đúng tính đủ cái gì!
Võ Đắc Danh: Ý kiến của bác Tú mở đường cho câu hỏi thứ hai. OK, thì kinh doanh, không cần nói nhà thương hay lương y như từ mẫu nữa, cứ cho là kinh doanh đi. Nhiều người hỏi chất lượng phục vụ không tăng, tại sao lại tăng giá viện phí? Trong khi dự thảo giải thích việc tăng viện phí là để tăng chất lượng khám chữa bệnh, tăng viện phí không ảnh hưởng gì đến người nghèo vì người nghèo đã có bảo hiểm y tế. Lý lẽ này liệu có thuận tai không bà con?
Nguyễn Minh Sơn: Thứ trưởng bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên nói việc tăng viện phí sẽ không làm ảnh hưởng đến 62,5 triệu dân (72% dân số) gồm 21 triệu người nghèo, 9,5 triệu trẻ em và các đối tượng chính sách xã hội khác. Trên thực tế, thử cầm một cái thẻ bảo hiểm y tế người nghèo vào bệnh viện thì thấy người nghèo thật cay đắng!
Nguyễn Trọng Tín: Không chỉ tăng chất lượng khám bịnh mà sẽ còn tăng rất cao chất lượng của bộ Y tế là cái chắc. Triển vọng ngành y tế sẽ thu hút được rất nhiều... tiền của người chạy chọt để được vô ngành.
Đỗ Trung Quân: Người nghèo là ai? Là dân thất nghiệp, ăn xin, chạy xe ba gác, bán hàng rong,… Họ là thành phần không mua bảo hiểm y tế, cho nên tăng viện phí thì họ hết cơ hội sống khi lâm bệnh. Có lẽ đây là giải pháp khả thi để dẹp hàng rong, làm sạch vỉa hè.
Nguyễn Ngọc Tư: Chú Quân chú Tín nói sợ quá. Em thì nghĩ vầy: bộ Y tế viện lẽ mức giá cũ được quy định từ năm 1995 tới nay đã quá chênh lệch so với thời điểm hiện tại. Thế thì tại sao không có cơ chế tăng dần mức thu theo thời giá, để ngâm quá lâu, khi các bệnh viện phải "xé rào" rồi đột ngột tăng ào ào đẩy dân phải thế bị động khốn cùng? Đó chẳng qua chỉ cái lý cùn của mấy ông tự cho mình là chủ mà thôi.
Nguyễn Quang Lập: Tư nói đúng đấy. Cũng vậy khi bộ Y tế một đằng thì nói viện phí không quyết định toàn bộ chất lượng dịch vụ y tế, đằng khác khi giải thích về chuyện chất lượng dịch vụ y tế kém thì Bộ lại nói nguyên nhân hàng đầu là không có tiền. Từ đó ta hiểu tiền đã quyết định nghề và cái tâm nghề nghiệp của ngành y như thế nào rồi.
Hồ Trung Tú: Ngành điện đòi tăng giá thì cũng viện dẫn đủ lý do, nhưng soi kỹ vào sẽ có những điều họ cố tình giấu như thủy điện đang rất lãi, khấu hao lớn... Cái viện phí này cũng vậy, phải có kiểm toán nhảy vào để xem cái giá phòng ấy là hợp lý chưa, tiền khám các loại tính trên cơ sở nào mà cao hơn cả bệnh viện tư. Tội, thật ra thì người bệnh cũng tốn phong bì phong bao hơn cả viện phí. Nếu ngành y tế cam đoan chấm dứt phong bì phong bao sau khi tăng viện phí thì cũng nên xét đến cái đầu vào này của chi phí bệnh nhân.
Nguyễn Quang Lập: Tui triển khai ý bác Tú. Cứ nâng cao trình độ bác sĩ, nâng cao cơ sở hạ tầng, dẹp bỏ các trò láu và triệt bỏ tiêu cực phí khi đó hãy nói đến chuyện tăng viện phí. Đừng một mặt hàng năm tiêu hàng chục nghìn tỉ của Nhà nước để không cải thiện được gì, một mặt ra sức tăng viện phí, móc túi người nghèo, làm vậy người ta gọi là bất lương y.
Võ Đắc Danh: Ý bọ Lập gợi cho tui câu hỏi: theo các bác, ngành y tế nên tăng cái gì trước?
Đỗ Trung Quân: Các bác y tế nên tăng cái mà ít người trong ngành nhớ: Tăng lương tâm, học thuộc lại lời thề Hippocrate.
Nguyễn Ngọc Tư: Chú Quân nói chi kì vậy ta. Tăng lương tâm, học thuộc lời tâm nguyện của Hippocrate thì thầy thuốc chết đói à? Phòng mạch tư của họ bị ế à?
Nguyễn Minh Sơn: Không cần tăng cái gì nữa, trừ trách nhiệm xã hội!
Nguyễn Trọng Tín: Giá thuốc liên tục tăng. Bây giờ viện phí tăng. Như thế là quá đủ. Ngành y tế không cần phải tăng gì nữa.
Hồ Trung Tú: Tui có cô bạn thân, làm y sĩ ở bệnh viện Khâm Đức, một thị trấn miền núi cao của Quảng Nam, xinh lắm, U50 rồi mà vẫn cứ xinh, người nhìn cứ trong veo! Cô ấy mặc áo blu đi giữa bệnh viện, ai cũng phải ngoái nhìn. Một lần mình chứng kiến cô ấy chăm sóc một bệnh nhân người dân tộc bị tiêu chảy, phân tanh không chịu được. Gia đình người bệnh bỏ chạy hết, hộ lý cũng lắc đầu không chịu làm, vậy mà cô ấy làm như không! Bình thường, chúng ta tốn bao nhiêu tiền để thuê được một người "giúp việc" chịu làm những việc như vậy?
Và ta cũng có hàng triệu ví dụ khác về cái trách nhiệm khủng khiếp trước mạng người của ngành y. Đó là nghề có trách nhiệm nặng nề nhất với sinh mạng con người, như là nhân viên trực lò phát điện hạt nhân vậy. Thế nhưng lương cô bạn tui chỉ hai triệu đồng. Đùa dai quá! Từ 75 đến giờ lương ngành y với ngành giáo dục là thấp nhất xã hội, nhưng ngành giáo dục được chú ý cải thiện nhiều rồi, chỉ ngành y là chưa ai ngó tới. Theo tôi, cái cần thay đổi trước hết trong ngành y là lương nhân viên y tế. Lương cao, tự khắc chuyện phong bì sẽ hết, lương tâm cũng trở lại, y đức cũng không còn là chuyện ngượng mồm.
Không hẳn tăng lương là cần phải tăng viện phí. Như đã nói ở trên, việc tăng viện phí cần được kiểm toán đầy đủ. Chỉ e viện phí tăng mà lương nhân viên y tế cũng không tăng, tiền lãi vào ngân sách hoặc vào các cổ đông thì khốn nạn nhất.
Võ Đắc Danh: Bọ Lập giơ tay xin phát biểu nhưng tui thấy bác Tú đã nói rõ quá, đủ quá, không cần phải nói gì thêm nữa. Ta kết thúc ở đây, OK?