Diễn đàn: có nên thay đổi tuổi thành niên?

Chưa phải lúc để thay đổi tuổi

LTS: Tiếp sau bài viết đặt vấn đề bằng ý kiến của các chuyên gia trên số báo trước, cho rằng nên xem lại quy định tuổi thành niên của trẻ em trong thời cuộc mới, khi xã hội và bản thân trẻ đã có những phát triển hơn xưa. Số báo này chúng tôi giới thiệu những góc nhìn khác cùng luận bàn thêm chủ đề này.

Một quy định tuổi phù hợp sẽ bảo đảm được những chính sách chăm sóc, giáo dục trẻ hợp lý hơn. Ảnh chỉ mang tính minh hoạ. Ảnh: Trung Dũng

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, trưởng ban tuyên truyền hội Luật gia TP.HCM:

Trẻ có phát triển nhưng chưa toàn diện

Dễ dàng bắt gặp những thông tin về việc kết hôn của những người vị thành niên chưa đến tuổi kết hôn mà pháp luật quy định (tảo hôn) trên báo chí. Có người đã lấy nhau được ba năm nhưng chưa đăng ký kết hôn vì cô dâu chưa đủ tuổi, hoặc chưa đến tuổi vẫn cưới vợ, bị kiện vì yêu cô dâu chưa đủ tuổi… Đây là hiện tượng xảy ra rất nhiều ở Việt Nam, đặc biệt ở các vùng quê, nơi mà người dân còn thiếu kiến thức pháp luật, đồng thời cũng là nơi còn chịu nhiều ảnh hưởng của các hủ tục lạc hậu như tảo hôn, trọng nam khinh nữ… Chính điều này đã dẫn tới tình trạng vi phạm pháp luật hôn nhân và gia đình phổ biến, thậm chí vi phạm cả pháp luật hình sự. Theo quy định tại bộ luật Dân sự 2005, người từ đủ mười tám tuổi trở lên là người thành niên, người chưa đủ mười tám tuổi là người chưa thành niên. Tuy nhiên với độ tuổi kết hôn, luật hôn nhân và gia đình 2000 có quy định khác so với độ tuổi thành niên. Cụ thể luật này quy định độ tuổi được kết hôn của nam là từ hai mươi tuổi trở lên và độ tuổi được kết hôn của nữ là từ mười tám tuổi trở lên.

Gần đây cũng có nhiều người cho rằng do điều kiện vật chất và tinh thần để nuôi dạy trẻ đã tốt hơn rất nhiều so với các giai đoạn trước nên các em dậy thì khá sớm. Vì vậy, cần thay đổi quy định độ tuổi trưởng thành, độ tuổi kết hôn để phù hợp với tình hình thực tế phát triển của trẻ. Theo tôi thì lúc này vẫn không nên thay đổi độ tuổi thành niên cũng như độ tuổi kết hôn theo chiều hướng giảm. Đặc biệt là không nên thay đổi độ tuổi người chưa thành niên, trẻ em trong quy định tại luật hình sự bởi tuy các em có điều kiện chăm sóc tốt hơn và dậy thì sớm hơn nhưng do đặc điểm thể chất của người Việt Nam cũng như trình độ phát triển trí não, tâm lý… các em vẫn chưa thể phát triển toàn diện như người trưởng thành được. Rõ ràng là các em vẫn cần được pháp luật bảo vệ cho đến khi đủ tuổi trưởng thành theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Chuyên gia tâm lý Hồ Thị Tuyết Mai, trung tâm tư vấn tình yêu hôn nhân gia đình, hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam:

Chọn độ tuổi nào cần có quá trình

Khi đưa ra độ tuổi trưởng thành cho trẻ nói chung và tuổi kết hôn nói riêng, người ta phải căn cứ nhiều mặt như sức khoẻ sinh sản, sự phát triển của nhân cách, nhận thức xem người đó có đủ bản lĩnh làm cha làm mẹ hay không. Một đứa bé 16 tuổi có thể sinh đẻ nhưng về mặt nhận thức thì sao, đến bản thân còn chưa phải là người lớn thì làm sao dạy con được? Ngày xưa, người ta quan niệm là “nữ thập tam, nam thập lục”, tức con gái 13 tuổi lấy chồng, con trai 16 tuổi có thể lấy vợ nhưng lúc đó cấu trúc gia đình nó khác. Có thể là tam đại đồng đường, tứ đại đồng đường cho nên người con dâu sinh con nhưng việc dạy dỗ có thể có cha mẹ, ông bà. Còn bây giờ gia đình hạt nhân, chỉ có vợ và chồng, vì vậy mà bố mẹ chỉ 16, 17 tuổi thì làm sao dạy con.

Công bằng mà nói, do điều kiện sống ngày càng nâng cao, chất lượng dinh dưỡng bữa ăn đảm bảo đầy đủ nên trẻ ngày nay phát triển sớm. Nhiều em nữ mới 10 – 11 tuổi đã hành kinh rồi. Do sinh lý phát triển thì đương nhiên tâm lý cũng phát triển theo. Thứ hai, do tác động của môi trường xã hội, ngày nay trẻ yêu đương rất sớm, quan niệm tình yêu thoáng và quan hệ tình dục cũng sớm. Tuy nhiên việc đưa ra độ tuổi nào phải trải qua quá trình trao đổi, phản biện, cần nhiều thời gian chứ không đơn giản chỉ là để đáp ứng nhu cầu bản năng của con người. Theo đà phát triển của xã hội, việc phát triển tâm sinh lý, nhân cách đến sớm với người trẻ và nhu cầu điều chỉnh tuổi là một thực tế thì tôi nghĩ lúc đó người ta có thể thay đổi quy định.

Trung Dũng (ghi)

Nguyễn Hữu Thọ (27 tuổi, làm trong lĩnh vực truyền thông): Tăng tuổi sẽ tốt hơn Hiện việc giáo dục cho giới trẻ hoàn toàn là giáo dục kiến thức chứ những kỹ năng sống, giới tính thì hoàn toàn bỏ ngỏ, hay không hiệu quả nên tất yếu là giới trẻ không hiểu hoặc không nhận được đầy đủ những gì mình làm, và họ cũng sẽ không đủ nhận thức về trách nhiệm khi quan hệ, lập gia đình. Hạ tuổi có thể giúp tình trạng phá thai giảm vì nhiều cặp nam nữ sẽ hợp thức hoá việc có thai ngoài ý muốn nhưng tỷ lệ ly hôn sẽ cao vì những khoảng trống kỹ năng sống của họ. Tôi nghĩ nên tăng độ tuổi kết hôn của nữ lên 20 tuổi còn nam thì 22 vì mặc dù giới trẻ hiện có sự phát triển nhanh về thể chất, trí tuệ song kỹ năng sống, nhận thức gia đình, tính trách nhiệm thì rất thiếu, thậm chí có phần lệch lạc. Châu Thị Diệu Hiền (25 tuổi, nhân viên văn phòng): Giảm tuổi là hợp lý Theo tôi nên tạo sự công bằng trong quy định độ tuổi kết hôn là 18 cho cả nam và nữ vì ở tuổi này, đa phần cả hai giới đã hoàn thành chương trình phổ thông, có những hiểu biết căn bản để nhận thức cuộc sống và có trách nhiệm với hành động của mình. Xét về yếu tố tâm sinh lý thì độ tuổi 18 cơ thể cũng đã phát triển khá hoàn chỉnh và nhu cầu sinh lý bắt đầu có. Việc gia hạn đến 20 tuổi vô hình trung buộc nam giới phải nén lòng, và với những người không nén được thì sao? Đó là tình trạng quan hệ trước hôn nhân, giải toả nhu cầu bên ngoài (vô tình tạo thêm tiêu cực xã hội). Đành rằng “sống và làm theo pháp luật” nhưng luật khó lòng cấm được hành vi phát triển tự nhiên, bản năng