LTS: Ngay trong ngày khai mạc phiên họp thứ 11 (12.9), dự án luật Thuế thu nhập cá nhân – TNCN (sửa đổi) đã được Uỷ ban thường vụ Quốc hội đưa ra thảo luận và ngay lập tức “nóng” lên với ý kiến đòi kéo giảm mức giảm trừ gia cảnh từ 9 triệu đồng xuống 7 triệu đồng của uỷ ban Tài chính – ngân sách Quốc hội. Từ nghị trường cho tới công sở cũng như những người phải đóng thuế TNCN nói chung trên khắp cả nước đều tỏ ra bức xúc với quan điểm trên. Trang Góc nhìn Bạn đọc kỳ này xin dành đăng các ý kiến của bạn đọc xoay quanh vấn đề này.

Bạn đọc viết

5.000 tỉ đồng có quan trọng hơn sự an dân?

Theo tờ trình dự án luật Thuế TNCN (sửa đổi) của Chính phủ, mức khởi điểm nộp thuế được nâng lên 9 triệu đồng/tháng, giảm trừ cho người phụ thuộc nâng từ 1,6 triệu lên 3,6 triệu đồng/tháng. Đồng thời, dự án luật bổ sung quy định khi giá cả thị trường biến động trên 20% thì Chính phủ trình Uỷ ban thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh cho phù hợp.

Quá nhiều chi phí chi trả cho cuộc sống hàng ngày hiện nay đang đè lên vai người lao động. Ảnh: L.Q.Nhật

Đây có thể coi là một nỗ lực của Chính phủ trong việc “thư sức dân” vào thời điểm đời sống của người dân ngày càng chật vật do lạm phát, giá điện, nước, xăng dầu, các loại dịch vụ, viện phí đều tăng cao, lại thêm phí, thuế chồng chất.

Tuy nhiên, điều làm người ta ngạc nhiên là uỷ ban Tài chính – ngân sách của Quốc hội, vốn đại diện cho tiếng nói của người dân lại đề nghị kéo giảm mức giảm trừ gia cảnh xuống 7 triệu đồng, với lý do sợ ảnh hưởng tới nguồn thu ngân sách! Cái lý này quả không hợp lòng người. Nó xa rời dân và không màng tới nỗi vất vả, bươn chải của người dân. Ngay cả Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng phải nói: “Trong hoàn cảnh kinh tế hiện nay, mức 7 hay 9 triệu đồng đã gọi là thu nhập cao chưa? Tôi áng cỡ Chính phủ đưa ra mức 9 triệu là chưa cao, chỉ đủ sống thôi”. Ấy là chưa kể tới những quan điểm đang đòi phải làm rõ triết lý của luật Thuế TNCN là gì; Việt Nam đã đạt đến thời điểm mà trình độ phát triển, thu nhập nói chung đã tới mức áp thuế TNCN hay chưa... Cái thứ lý luận rằng người nào có thu nhập đều phải chịu thuế để giữ... công bằng xã hội xem chừng không theo kịp tư duy thời cuộc.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan phân tích: “Từ năm 2007 đến năm 2011, với các mức lạm phát cộng dồn thì đồng tiền Việt Nam đã mất giá khoảng 70%. Như vậy, mức thu nhập thực tế của người dân giảm xuống rất nhiều. Nếu vẫn tính mức khởi điểm đánh thuế thấp như vậy thì tôi e nó sẽ sớm trở nên lạc hậu trong cuộc sống và lại phải sửa đổi tiếp”.

Còn tiến sĩ Lê Đăng Doanh – nguyên viện trưởng viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương – cũng cho rằng: “Khởi điểm chịu thuế 9 triệu đồng/người ở vào thời điểm 2014 và mức giảm trừ gia cảnh 3,6 triệu đồng là những con số mà bộ Tài chính đã nghiên cứu kỹ. Nếu uỷ ban Tài chính – ngân sách Quốc hội sợ giảm thu ngân sách thì hoàn toàn không hợp lý, vì hiện nay số người nộp thuế bậc 1 chiếm đại đa số nhưng nộp thuế lại ít nhất. Thực tế, nguồn thu theo bộ Tài chính tính toán cũng chỉ bị ảnh hưởng khoảng 5.000 tỉ đồng trong năm 2013, nếu áp dụng từ giữa năm 2013”.

Điều đáng bàn là, cũng theo đánh giá của bộ Tài chính, mức thu thuế TNCN từ năm 2008 tới nay năm sau luôn tăng hơn năm trước với mức tăng khá cao: năm 2010 mức thu bằng 183% năm 2009, và năm 2011 bằng 146% năm 2010. Nhiều chuyên gia còn dự tính, ngay cả khi giảm trừ gia cảnh đến 9 triệu đồng/tháng, tổng số tiền thu được từ thuế TNCN năm 2013 chưa chắc đã giảm so với năm 2012, mà nhiều khả năng vẫn tăng.

Ngay trong trường hợp nếu ngân sách có bị giảm 5.000 tỉ đồng, thì so với số tiền gần 11.000 tỉ đồng xây dựng trụ sở làm việc mà đề án Công nghiệp hoá – hiện đại hoá bộ Giao thông vận tải dự tính vẫn chưa bằng một nửa. Càng không thể so sánh với những thất thoát nhiều trăm ngàn tỉ đồng khác do nạn tham nhũng, do cách làm ăn tắc trách và yếu kém của các tổng công ty nhà nước mà báo chí đã nêu trong thời gian qua. Chúng ta đã làm gì để ngăn chặn sự thất thoát – vốn lớn hơn nhiều lần so với con số 5.000 tỉ đồng – đó? Không tìm cách bảo toàn vốn ngân sách, lại đi lạm thu sức dân có phải là cách “rễ sâu bền gốc”? Việc kéo giảm mức giảm trừ gia cảnh xuống 2 triệu đồng không chỉ trực tiếp chất thêm gánh nặng khó khăn cho mỗi người lao động, mà còn gây tâm lý xấu đối với cơ quan dân cử...

Là người đại diện cho dân mà không thấu hiểu nỗi khổ của dân, không đấu tranh cho quyền lợi của dân và hơn hết, như phó Chủ tịch Quốc hội Huỳnh Ngọc Sơn nói: “không biết thương dân” thì ai còn dám trách những cơ quan có chức năng tiêu tiền thuế của dân cho mục đích chung của xã hội, nhưng vẫn hành xử theo kiểu “ném tiền qua cửa sổ” như bấy lâu nay?

Lê Ngọc Khanh