Người dân không thể chạy mãi theo thủ tục hành chính

SGTT.VN - Phản hồi bài Giải pháp căn cơ nào cho cải cách thủ tục hành chính? của PGS.TS Nguyễn Ngọc Điện trên báo Sài Gòn Tiếp Thị ngày 23.7

Người dân không thể chạy mãi theo thủ tục hành chính được. Bảo người dân phải giám sát các vấn đề hành chính là phi thực tế. Nền hành chính là dựa vào luật pháp. Muốn phân tích một thủ tục nào đấy có hợp lý hay không đòi hỏi phải có kiến thức chuyên sâu về luật pháp, kiến thức xã hội liên quan đến thủ tục ấy. Có kiến thức vẫn chưa đủ, còn phải có kinh nghiệm hoạt động pháp lý liên quan đến thủ tục hành chính. Không phải người dân nào cũng có thể đáp ứng từng ấy điều kiện để có thể giám sát hoạt động hành chính của cơ quan công quyền. Hầu hết giấy tờ hành chính là do cơ quan nhà nước cấp, lúc nào và ở đâu cũng có bản lưu. Bảo người dân phải “chạy” xác minh thủ tục từ cơ quan nọ sang cơ quan kia trong khi cơ quan nào cũng có bản lưu, là bất hợp lý lớn nhất trong hoạt động hành chính ở Việt Nam. Xin việc làm thì phải làm hồ sơ xin việc. Hồ sơ xin việc lại phải được xác nhận thường trú ở địa phương. Để xác nhận thường trú phải có hộ khẩu. Để có chứng minh nhân dân cũng phải có hộ khẩu. Như vậy, thay vì hồ sơ + chứng minh nhân dân thì bắt dân “chạy” tất cả các giấy tờ trên. Đấy là người ta làm biếng trích lục bản lưu, chớ còn làm khó dân thì muôn hình vạn trạng, đòi hỏi cả những giấy tờ chả liên quan gì đến thủ tục.

Vậy thì làm thế nào? Đơn giản. Cơ quan nhà nước nào cũng có máy tính. Lưu các bản lưu vào máy tính trên một hệ thống chung gọi là cơ sở dữ liệu quốc gia. Xác minh giấy tờ gì thì chỉ việc click và click. Với hồ sơ cá nhân, thời gian tính bằng phút, với tổ chức có tư cách pháp nhân, thời gian tính bằng ngày. Với hoạt động hành chính như thế, người ta không mất thời gian vào việc xác minh thủ tục mà mất thời gian xác định xem ai đúng luật, ai sai luật khi xảy ra tranh chấp, xung đột. Kinh tế càng phát triển thì tranh chấp, xung đột, mâu thuẫn lợi ích càng tăng cả về số lượng lẫn hình thức hay tình huống. Người ta văn minh giải quyết tình huống còn không kịp, trong khi Việt Nam đã tắc ngay từ thủ tục hành chính thì bao giờ mới đến giải quyết tình huống. Xét duyệt cho phép đầu tư mà mất đến hàng tháng, thậm chí hàng năm vẫn để lọt lưới những vấn đề có hại, bất lợi cho quốc gia thì không thể nói là làm “tay” kỹ lưỡng hơn làm “vi tính” được.

Phan Bảo Lâm (phan_lam15@yahoo.com)