Khi doanh nghiệp tuyển dụng không trung thực

SGTT.VN - Bảy lao động phải về nước trước hạn nhờ vào tiền gia đình gửi sang, 15 lao động vẫn đang làm việc trong điều kiện khắc nghiệt tại Arập Saudi trong khi doanh nghiệp né tránh trách nhiệm.

Chủ ký một đằng, doanh nghiệp ký một nẻo

Nguyễn Đình Long quê tại Trảng Bom, Đồng Nai vừa trở về từ Arập Saudi sau hơn ba tháng làm việc. Long kể, công việc hàng ngày của Long là lái xe chở hàng từ nhà máy đến nơi bán hàng cách nhau 42km dưới cái nắng 45ºC trong 12 giờ đồng hồ. “Xe không có điều hoà, lại làm việc liên tục dưới nắng nóng nên chúng tôi sợ không đảm bảo an toàn”, Long nói.

Không chịu được thời tiết khắc nghiệt, Long cùng với sáu người nữa điện thoại về gia đình gửi tiền sang để mua vé máy bay về nước. Còn lại 18 người khác đi cùng chuyến với Long hiện vẫn đang làm việc tại Arập Saudi trong điều kiện làm việc như vậy.

Số lao động này được công ty cổ phần quốc tế Việt Thắng (VTC) đưa sang Arập Saudi làm nghề lái xe từ ngày 29.3.2011. Trước khi đi, người lao động ký với chủ sử dụng một bản hợp đồng được dịch sang tiếng Việt với định mức công việc là lái ba chuyến/ngày thì người lao động sẽ được hưởng mức lương cơ bản là 900 SAR/tháng trở lên. Từ chuyến thứ tư trở đi, người lao động sẽ được thưởng mức 10 SAR/chuyến. Trong hợp đồng ký với VTC, VTC cam kết với người lao động về mức lương cơ bản 900 SAR/tháng với thời gian làm việc 8 giờ/ngày.

Trong khi tuyển lao động, bộ phận tuyển dụng của VTC tư vấn cho người lao động là cung đường họ phải lái xe chỉ 20km (trong khi thực tế là 42km) và khoang lái xe có điều hoà đảm bảo người lao động có thể làm việc liên tục dưới nắng nóng. Tuy nhiên khi sang tới nơi, người lao động mới “vỡ lẽ” về những gì đã thoả thuận.

Hoàng Viết Thái quê ở Đức Trọng, Lâm Đồng cho biết, chủ sử dụng nói thẳng là mức lương cơ bản 900 SAR/tháng áp dụng cho định mức công việc là sáu chuyến xe/ngày, từ chuyến thứ bảy trở lên thì lao động mới được thưởng. Xe họ được giao để lái chủ yếu là cũ nát và không có điều hoà. “Trong điều kiện nắng nóng chúng tôi phải làm tới 12 – 13 giờ đồng hồ mỗi ngày mới đủ định mức để nhận lương cơ bản”, Thái nói.

Nói tốt để tuyển nhanh

Khi thực tế khác xa với cam kết trước khi đi của doanh nghiệp xuất khẩu lao động, 25 lao động này đã viết thư gửi về công ty để phản ứng. Trong văn bản phản hồi người lao động, đại diện ban pháp chế của doanh nghiệp cho rằng, lao động ký hợp đồng đều trên tinh thần tự nguyện, cán bộ công ty khi tư vấn chỉ để minh hoạ, không hoàn toàn phù hợp với thực tế.

Ông Nguyễn Trung Trực, tổng giám đốc VTC cho biết, thực tế số lao động về nước do không chịu được khổ, các lao động còn lại hiện làm rất tốt, mức lương cao, lên đến 3.000 SAR. Tuy nhiên, Phan Quang Thắng (Ba Vì, Hà Nội) cho biết, anh đang phải giao hàng trên cung đường 2.100km chỉ trong ba ngày trong trời nắng nóng khắc nghiệt. “Chúng tôi đi làm là để kiếm tiền, không ai tự dưng vu khống cho công ty làm gì. Vì chưa có đủ tiền về nước nên chúng tôi phải tiếp tục làm việc”, anh Thắng nói.

Tình cảnh của 25 lao động như vậy không phải là hiếm. Để dễ tuyển dụng trong bối cảnh khan hiếm nguồn lao động như hiện nay, các doanh nghiệp thường nói quá tốt về thị trường trong khi người lao động lại không đủ trình độ để lọc thông tin. Với những lao động về nước trước hạn, doanh nghiệp xuất khẩu lao động không thể đổ tại người lao động không chịu được khổ, mà trước hết họ là đơn vị vi phạm cam kết và phải bồi thường vì sự vi phạm đó.

Trong thực tế, hiệp hội Xuất khẩu lao động (VAMAS) luôn kêu gọi các doanh nghiệp trung thực khi đi tuyển dụng nhưng rất ít doanh nghiệp thực hiện. “Chúng tôi kêu gọi các doanh nghiệp không nói tốt, tô hồng quá về công việc, điều kiện làm việc để người lao động chuẩn bị sẵn ý thức đi làm là vất vả”, ông Nguyễn Lương Trào, chủ tịch VAMAS khẳng định. VAMAS còn đưa việc trung thực trong tuyển dụng vào bộ quy tắc ứng xử của các doanh nghiệp xuất khẩu lao động, nhưng có vẻ như việc kêu gọi trung thực ít tác dụng.

Tây Giang