Tẩy chay Vedan: Những phản ứng trái chiều
• Chợ đi trước siêu thị
• Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng vẫn im lặng
SGTT.VN - Chuyện chị Nguyễn Tâm Hoà cùng các tiểu thương chợ Bến Thành từ lâu đã không còn bán bột ngọt Vedan nữa vì những hành động sai trái của Vedan với môi trường và thái độ ứng xử cù nhầy với nông dân bị thiệt hại (chương trình thời sự VTV1 tối 4.8.2010 phát tin) không phải là cá biệt.
|
Sáng ngày 5.8, nhân viên Co.opmart Cống Quỳnh đã thu dọn các sản phẩm của Vedan khỏi kệ. Ảnh: Lê Hồng Thái
|
Khảo sát của phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị tại chợ Bình Tây ngày 5.8.2010 cho thấy hầu như tiểu thương các sạp gia vị, chạp phô không bày bán bột ngọt Vedan nữa. Khi chúng tôi hỏi mua bột ngọt, chủ sạp 152 giới thiệu: “Xài Ajinomoto đi, hơi mắc một chút, 43.000 đồng/kg, nhưng yên tâm chất lượng. Còn muốn rẻ hơn thì lấy bột ngọt Miwon của Hàn Quốc sản xuất ở Việt Nam cũng được, 37.000 đồng/kg”. Chúng tôi hỏi bột ngọt Vedan giá bao nhiêu, chị nói đã nửa năm nay không còn bán vì tiêu thụ rất chậm do người tiêu dùng nghe vụ môi trường bê bối của Vedan rồi thì tâm lý có người sợ không an toàn vệ sinh, có người không thích mua bột ngọt này nữa.
Theo lời của những người từng lấy bột ngọt Vedan bán sỉ tại chợ Bình Tây, tổng đại lý của Vedan vẫn kinh doanh bình thường, bán nhiều cho quán ăn, nhà hàng. Chúng tôi tìm đến công ty TNHH thương mại Thành Long ở số 181 Trần Văn Kiểu, phường 1, quận 6, thấy quả đúng là tổng đại lý này chất rất nhiều thùng bột ngọt Vedan ở gian nhà trước. Gần trụ sở cũng là nơi chứa hàng của tổng đại lý này có nhiều chành vận chuyển hàng đi các tỉnh.
Ở khu vực siêu thị, ngày 5.8.2010, hệ thống siêu thị Co.opmart đã thông báo ngưng kinh doanh bột ngọt Vedan. Hệ thống Big C chưa có thông báo chính thức ngưng bán sản phẩm Vedan nhưng hiện có năm trong số mười siêu thị của Big C ở miền Trung, miền Bắc đã rút các sản phẩm Vedan khỏi quầy trưng bày. Trong khi đó, hệ thống Maximark vẫn bán bình thường. Giám đốc Maximark, bà Nguyễn Phương Thảo, cho biết: “Sản phẩm của họ vẫn đạt đầy đủ các yêu cầu về chất lượng, được Nhà nước cho phép sản xuất kinh doanh, và đáng chú ý là người tiêu dùng vẫn mua sản phẩm này khá nhiều vì giá luôn rẻ hơn các loại bột ngọt khác đang bày bán trong siêu thị bình quân 2.000 đồng/gói, chưa kể khuyến mãi có quà tặng kèm hay giảm giá thêm”.
Cách nay chừng một tháng, khi đang tổ chức phiên chợ Vui ở Vĩnh Long, trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA) gặp một sự cố bất ngờ: công nhân tại khu công nghiệp ở đây phản đối việc doanh nghiệp tư nhân Phong Linh bán một chai nước mắm rươi 20.000 đồng, khuyến mãi một gói bột ngọt Vedan 200g sản phẩm của công ty gây ô nhiễm môi trường đang bị báo chí lên tiếng. Rút kinh nghiệm, tại hội chợ Vui được tổ chức một tuần sau đó ở Long An, doanh nghiệp này không khuyến mãi bột ngọt Vedan nữa mà hạ giá bán.
Cho đến nay, phản ứng của người tiêu dùng, nhà phân phối tương đối trái chiều nhau, mang tính tự phát. Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng – tổ chức được cho là đại diện cho người tiêu dùng chưa có động thái nào đối với Vedan và sản phẩm của Vedan trong khi theo giới chuyên gia, nếu như ở các nước, hội này đã đứng ra tuyên bố tẩy chay để phản đối hành động của Vedan, nhân danh bảo vệ lợi ích công.
Nhóm P.V
|
Hành động tập thể doanh nghiệp mới sợ
Ở góc độ đạo đức, hành vi của Vedan là không thể được chấp nhận. Song tất nhiên không thể cấm Vedan bán sản phẩm; cách ứng xử xã hội có tính trừng phạt đúng mực nhất trong trường hợp này, là quay lưng, từ chối sử dụng sản phẩm đó.
Vấn đề là nếu chỉ một hai cá thể từ chối mua một sản phẩm không tử tế, dù là với ý thức xã hội đầy đủ, nghiêm túc về việc mình làm, thì chẳng thấm vào đâu. Thương nhân chỉ e ngại hành động đồng loạt, thể hiện sự hưởng ứng tích cực và mang tính kỷ luật cao của tập thể người tiêu dùng đối với một lời kêu gọi quay lưng nói “không” mang ý nghĩa hiệu lệnh rành mạch, dứt khoát, được thực hiện trong khuôn khổ một chương trình, kế hoạch nhất quán và dài hạn.
Ở các nước tiên tiến, các hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng là những thiết chế có chức năng xã hội để phát động ứng xử tập thể đối với người tiêu dùng hội viên, thường được pháp luật trao quyền để làm việc đó dưới sự giám sát của nhà chức trách công. Hẳn những người đang nhận trách nhiệm soạn thảo luật về bảo vệ người tiêu dùng nên suy nghĩ về việc ghi nhận giải pháp này trong khuôn khổ hoàn thiện dự thảo luật.
TS Nguyễn Ngọc Điện
|
|
57 đơn kiện của nông dân Đồng Nai được toà án tiếp nhận
Đến hết ngày 5.8, toà án nhân dân hai huyện Nhơn Trạch và Long Thành tỉnh Đồng Nai đã tiếp nhận tổng cộng 57 đơn kiện Vedan của nông dân các xã bị thiệt hại trong huyện.
Theo luật sư Phạm Tiến Dũng, phó chủ nhiệm đoàn Luật sư Đồng Nai, những hồ sơ được tiếp nhận đã thể hiện đầy đủ các loại hình đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản bị thiệt hại bởi nước thải của Vedan gây ra. Theo đánh giá của đoàn luật sư, toàn huyện Nhơn Trạch có gần 1.000 hộ dân đã được tư vấn pháp lý. Tuy nhiên, việc hoàn chỉnh các thủ tục pháp lý theo quy định để nộp đơn lên toà án rất chậm do người dân thống kê thiệt hại chưa đầy đủ, một số thủ tục công chứng chưa đảm bảo theo yêu cầu của toà nên phải bổ sung lại, mất nhiều thời gian. Ngày 4.8, đoàn luật sư đã huy động thêm phòng công chứng Hố Nai về giúp dân xã Long Thọ, công chứng các loại thủ tục để kịp nộp cho toà án. Dự kiến đến hết tháng 8, đoàn luật sư mới có thể hoàn thành việc tư vấn và giúp dân nộp hồ sơ khởi kiện Vedan.
Ở Bà Rịa – Vũng Tàu, theo ông Đỗ Văn Thạch, ủy viên hội Nông dân tỉnh, những nông dân bị thiệt hại tại ba xã và thị trấn huyện Tân Thành đang chọn ra một số nông dân có hiểu biết về pháp luật làm đại diện nhân chứng để tham gia đối chất trước toà. Ông Trần Văn Cường, phó giám đốc sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn cũng cho biết tỉnh đang tiến hành giải ngân 2,6 tỉ đồng án phí do bộ Tài nguyên – môi trường hỗ trợ.
Giang Sơn – Lê Quỳnh
|
>> Siêu thị Co.opmart tẩy chay sản phẩm Vedan